Skip to content Skip to navigation

Satranç - Mart 2020

Kıvanç Çefle
03/03/2020 - 17:06

Sevgili gençler,

Geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

Franz Palatz, 1930

Beyaz oynar, üç hamlede mat eder.

Çözüm:

1. Vd4! 2. Fc3! ve ardından 3. Vxg7 mat. Beyaz 1. Vd4 2. Fc3 hamle dizisiyle Zepler ikilemesini uyguluyor. Bu minyatür problem bütün basitliğine rağmen bir de tuzak içeriyor: 1. Ve5 2. Fc3 ve yine 3. Vxg7 engellenemez görünüyor. Oysa 1. Ve5? Şh7! 2. Fc3 Şh6! ve üçüncü hamlede mat yok. Doğru çözümdeyse beyaz  3. Vh4 hamlesi ile mat edebiliyor.

Şubat 2020 problemini Tuğra Özsoy, Furkan Yüzer ve Özgür Dinçer isimli okurlarımız doğru çözmüşler.

Gelelim bu ayın problemine:  

Samuel Loyd
Cincinnati Dispatch,1858

Beyaz oynar, üç hamlede mat eder.

ABD’li Samuel Loyd’un (1840-1911) satranç kompozisyonu tarihinin en ünlü kurgucusu olduğunu söylemek abartı olmaz. Çocuk denecek yaşta problem kurmaya başlayan Loyd’un yapıtları, zekice kurgulanmaları, güç oluşları ve gülümseten tarzları ile öne çıkar. İnsanların satranç problemlerini ilgi çekici bulması ve sevmeye başlamasında büyük role sahiptir. Ayrıca kurduğu mantık ve matematik bilmeceleriyle kendisine matematik tarihinde de yer edinmiştir.

Problemin çözümü:

1. Fa8!! tehdit 2. Vb7 ve 3. Vh1 mat.
a)1…Aa7 (b6, d6, e7) 2. V(x)b6 ve 3. Vg1 mat;
b)1…f4 2. Vg6 ve 3. Vg1 mat

Beyazın tehdidinde 1. Fa8 ve 2. Vb7 hamleleri bir “ikileme” manevrası gibi görünse de filin vezire destek vermediğini görüyoruz. 1. Fa8 hamlesinin tek amacı vezirin a8-h1 çaprazı üzerinde hareket edebilmesini sağlamak, onun yolunu açmak. Buna “Loyd’un hat açma” (Loyd’s clearence) teması deniyor. Bu temada önce doğrusal hareketli bir taş, bir hat üzerinde (g2-a8 yönünde) hareket ederek  kritik bir karenin (burada b7) ötesine geçer. İkinci aşamada, bir diğer doğrusal hareketli taş aynı hatta gelir ve bu hat üzerinde ters yönde (örneğimizde b7-h1 yönünde) bir hamle yaparak mat eder. Bu tema Bristol temasına benzese de farklıdır.

Aşağıdaki problemin çözümünüzü de size bırakıyoruz. Bir ay sonra görüşmek üzere...

A. Jaquot, 1934

Beyaz oynar, üç hamlede mat eder.

Çözümünüzü göndermek için tıklayın.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ocak 2020 probleminin çözümüne ve Şubat 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz duyu organlarımız aracılığıyla çevreden bilgi toplar ve hafızaya kaydeder. Bu bilgiler de çevreyi algılama, problem çözme ve davranış geliştirme gibi işleri gerçekleştirmek için kullanılır. Bilgileri bazen anlık olarak, bazen kısa, bazen de uzun süre hafızamızda tutarız.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Aralık 2019 probleminin çözümüne ve Ocak 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Yeni doğan bebeklerde görülen genetik sağlık sorunlarından biri, sinir hücrelerinin etrafında miyelin kılıfın olmamasıdır. Sinir hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olan bu koruyucu kalkan olmadan doğan bebeklerin el ve ayaklarında kısmi felç ortaya çıkabilir.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Kasım 2019 probleminin çözümüne ve Aralık 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

San Francisco’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, insanların hiçbir sağlık sorunu yaşamadan az uykuyla yetinebilmesini sağlayan bir genetik mutasyon keşfetti.

Beyin ve Sinir Bilim

Heyecanlandığımızda ya da kaygılandığımızda beynimizdeki amigdala bölgesi, tıpkı bir tehlike ile karşılaştığımızdakine benzer şekilde, stres-heyecan sistemi olarak da bilinen sempatik sinir sistemini etkinleştirir ve adrenalin salgılamaya başlar.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ekim 2019 probleminin çözümüne ve Kasım 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz hiç mola vermez, sürekli çalışır. Hayati fonksiyonları düzenler, çevreden algılanan uyarıları değerlendirir ve bilişsel becerilerden sorumludur. Beynimizde farklı işlevler için farklı sinir hücreleri vardır. Hafıza da özel bir grup sinir hücresinin yeniden etkinleşmesiyle oluşur. Peki, bu özel sinir hücrelerini diğerlerinden ayıran nedir?

Beyin ve Sinir Bilim

Anılar ve yaşam tecrübeleri sanki ayrılmaz ikililermiş gibi görünür. Ancak bir grup araştırmacı, yakın zamanlarda Nature Neuroscience’ta yayımladıkları bir makalede, beyinlerindeki sinir hücrelerini uyararak laboratuvar hayvanlarının zihninde yapay anılar oluşturmayı başardıklarını açıkladı.