Fizik-Kimya-Matematik
Kıvanç Çefle
02/12/2019 - 17:34

Satranç – Aralık 2019

Satranç köşesinde bu ay Kasım 2019 probleminin çözümüne ve Aralık 2019 problemine yer veriyoruz. 

Sevgili gençler,

Önce kasım ayında sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

Vladimir Kuzmiçev
Pravda Severa, 2005

Beyaz oynar, üç hamlede mat eder.

Burada aceleyle 1. g8=V oynamak yanlış olur: 1...Şb7 ve beyaz üç hamlede matı tamamlayamaz. Beyazın “Turton ikilemesi” yapması gerekiyor: 1. Kh8! Şa7(b7) 2. g8=V ve arkasından 3. Va8 ya da 3. Vxb8 mat.

Turton ikilemesinin çeşitlemeleri de var. Bunlardan biri “Loyd-Turton ikilemesi”. Burada ilk hamleyi yapan ve kritik karenin ötesine geçen taş kuvvetli, onun önüne geçen taş ise zayıftır. Bu paradoksal fikri ilk kez büyük kurgucu Sam Loyd göstermiş:

Sam Loyd
New York Saturday Courier Tourney, 1856
Birincilik ödülü
Beyaz oynar, dört hamlede mat eder.
 

Çözüm:

1. Vg1!! ≈ 2. Ff2 ≈ 3. Fxb6 ve 4. Vc5/Ab4 mat (“≈” simgesi “siyah herhangi bir hamle yapar” anlamında kullanılır.)

Oysa daha önce gördüğümüz örneklerde öndeki taş kuvvetli, onu destekleyen arkadaki taş ise zayıftı. Bu arada, Loyd-Turton ikilemesi doğası gereği dört hamleden daha kısa bir problemde gösterilemez.

Şimdi bu temanın daha az taşlı bir problemdeki uygulamasını göreceğiz. Ama bunu siz çözeceksiniz. Bir ay sonra görüşmek üzere...

Erich Zepler
Palitzsch Anı Turnuvası, 1932
Üçüncülük ödülü
Beyaz oynar, dört hamlede mat eder.
 
 

Problemin dört hamlelik olması sizi ürkütmesin. Hatta size bir ipucu: Beyaz kale ve vezire “d” sütunu üzerinde Loyd-Turton ikilemesi yaptıracaksınız. Ama niye böyle bir ikileme gerekiyor? Problemin esas güzelliği burada ve sizden beklenen de bu soruyu cevaplamanız.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

Fizik-Kimya-Matematik

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Şubat 2021 sorusunu doğru çözenler belli oldu.

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Mart 2021 sorusu yayında!