Uzay
Dr. Tuba Sarıgül
01/03/2016 - 09:57

Güneş Hareket Ediyor mu?

Güneş Sistemi içindeki bütün cisimler Güneş’in etrafında dönerken, Güneş ve Güneş Sistemi’nin tamamı Samanyolu Gökadası’nın merkezinin etrafında hareket ediyor.

APS/Alan Stonebraker

Samanyolu Gökadası’nı oluşturan, yıldızlardan ve devasa gaz bulutundan oluşan disk şeklindeki düzlemsel yapının bir parçası olan Güneş Sistemi saatte yaklaşık 800 bin kilometre hızla hareket ediyor ve gökadanın merkezi etrafındaki dönüşünü 230 milyon yılda tamamlıyor. Güneş 5 milyar yıl yaşında ve oluşumundan itibaren yörüngesini 20 defa tamamladığı düşünülüyor.

Samanyolu Gökadası’nın çapı yaklaşık 100.000 ışık yılı uzunluğunda ve merkezindeki yıldız yoğunluğu gökadanın geri kalanına göre çok daha yüksek. Kütleçekim etkisi gökadanın bir arada bulunmasını ve Güneş’in gökada etrafındaki yörüngesinde kalmasını sağlıyor.

Ancak Güneş’in Samanyolu Gökadası’ndaki hareketi -üç boyutlu olarak incelendiğinde- biraz karmaşık. Gökada içindeki kütle dağılımının dengeli olmaması Güneş’in Samanyolu Gökadası’nın merkezi etrafındaki hareketinde bazı düzensizlikler ortaya çıkmasına neden oluyor. Bu etkinin Güneş’in yörüngesinin elips şeklinde olmasına ve Güneş’in gökada düzlemi boyunca yatay hareketinin yanı sıra yukarı ve aşağı yönde dikey olarak hareket etmesine neden olduğu düşünülüyor.

Güneş yukarı ve aşağı yönlü bu hareketini yaklaşık 75 milyon yılda tamamlar. Dünya üzerinde önemli etkileri olan Güneş’in dikey hareketinin Güneş Sistemi’nin çevresindeki, kuyrukluyıldızlardan ve kuyrukluyıldızlara benzer yapıdaki cisimlerden oluşan bulutların hareket yönünü etkileyerek, bu yapıların Dünya’ya çarpmasına neden olduğu ve bunun Dünya üzerinde bazı türlerin kitlesel olarak yok olmasına yol açtığı düşünülüyor.

Uzay

Başımızı kaldırıp gökyüzüne baktığımızda atmosfer sanki uçsuz bucaksızmış hissine kapılabiliriz. Ancak Dünya’ya uzaydan bakıldığında atmosferin aslında yerküreyi çevreleyen ince bir film gibi olduğu görülür.

Bir karadelik iki mekanizmayla büyür: çevresindeki maddeleri yutarak ve başka karadeliklerle birleşerek.