Ocak 2026’da Gökyüzü

Allexxandar / iStock

Günümüzde amatör gökbilimciler de bilgisayar ya da cep telefonuyla kontrol edilebilen teleskoplar kullanabiliyor, bu sayede soğukta uzun süre dışarıda kalmadan gözlem yapabiliyorlar. Yine de iyi giyinip gök kubbenin altında, kozmik sergiyi çıplak gözle seyretmenin keyfi bambaşka.

Bu yıl gökyüzü, gece gözlemleri açısından baktığımızda 3 Ocak’ta dolunayla açılış yaptı diyebiliriz. Dolunayın parlaklığı nedeniyle, yılın ilk gecelerinde zirveye ulaşan Quadrantid gök taşı yağmurunu gözlemlemek kolay olmuyor. 12 Ocak’a kadar görülebileceği öngörülen bu gök taşı yağmurunu dolunayın etkisinin azalacağı günlerde takip etmek daha uygun olacaktır. Gece yarısından sonra kuzeydoğu ufku üzerinde, Çoban ile Ejderha takımyıldızları arasındaki bölgede bu ışık izlerini yakalamak mümkün. Quadrantidlerin kaynağının 2003 EH₁ isimli bir asteroit olduğunu da hatırlatalım.

Her gece gökyüzünde sayısız hedef olsa da ocak ayı boyunca bazı geceler için öncelikli gözlem önerilerimizi paylaşıyoruz. Bunların çoğu, çıplak gözle ya da en fazla bir dürbün veya küçük çaplı bir teleskopla rahatlıkla izlenebilecek türden.

Bu arada TÜBİTAK Bilim ve Teknik dergisinin Ocak 2026 sayısıyla birlikte geleneksel “2026 Gök Olayları Yıllığı” okurlara hediye ediliyor. Amatör gökbilimciler için yıl boyunca baş ucunda durabilecek değerli bir rehber, dolayısıyla mutlaka göz atın.

6 Ocak: Ay ve Regulus yakın konumda

Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus (1,4 kadir görünür parlaklığında), dolunaydan sondördüne ilerleyen Ay’a yakın konumda görülecek. İkiliyi gece yarısına doğru doğu ufku üzerinde izleyebilirsiniz.

8 Ocak: Gökyüzünde bir kuyruklu yıldız: 24/P Schaumasse

Güneş’e en yakın konumundan geçecek olan 24/P Schaumasse kuyruklu yıldızı, dürbün ya da küçük bir teleskopla seçilebilecek parlaklığa ulaşacak. Yaklaşık 8,3 yıllık yörünge dönemine sahip olan 24/P Schaumasse, epey basık eliptik bir yörüngede hareket ediyor. Büyüklüğünün Everest Dağı’yla karşılaştırılabilecek ölçekte olduğu tahmin edilen bu kaya parçası, 8 Ocak’ta Güneş’e yaklaşık 1,18 Astronomik Birim kadar yaklaşacak. Ayın başlarında Başak, ay ortasından itibaren ise Çoban Takımyıldızı civarında gözlemlenebilir. Bu tarihteki yörünge konumu, aşağıdaki görselde bazı gezegenlerle birlikte gösteriliyor.

11 Ocak: Ay, Spica yakınında

Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika (yaklaşık 1 kadir görünür parlaklığında), sondördün evresindeki Ay ile birlikte Güneş doğmadan önce güney gökyüzünde izlenebilir.

15 Ocak: Ay ve Antares yakın bölgede

Akrep Takımyıldızı’nın kırmızı süperdev yıldızı Antares, yaklaşık %12’si aydınlanan hilal evresindeki Ay ile birlikte Güneş doğmadan önce güneydoğu ufku üzerinde görülebilecek. “Akrep’in kalbi” olarak bilinen Antares ile Ay’ın buluşması gözlemlenmeye değer.

23 Ocak: Ay, Satürn’e yakın

Güneş battıktan bir süre sonra batı ufku üzerinde Balıklar Takımyıldızı bölgesinde, hilalden ilkdördüne ilerleyen Ay ile halkaları giderek belirginleşen Satürn yakın konumda olacak.

27 Ocak: Ay, Ülker ve Uranüs yakın bölgede

Boğa Takımyıldızı bölgesinde ilkdördün evresindeki Ay, Ülker (Yedi Kız Kardeş) açık yıldız kümesi ve Uranüs yakın konumda görülecek. Uranüs’ü seçebilmek için dürbün ya da küçük çaplı teleskop gerekli.

31 Ocak: Ay, Jüpiter ve Polluks yakın bölgede

Ayın son günü dolunaya çok yaklaşmış olan Ay, yaklaşık -2,6 kadir görünür parlaklığındaki gaz devi Jüpiter ve İkizler Takımyıldızı’nın parlak yıldızı Polluks’la birlikte, Güneş battıktan sonra doğu gökyüzünde izlenebilir.

Ocak Ayında Gezegenler:

Merkür

Gökyüzünde Güneş’e çok yakın konumu nedeniyle bu ay gözlemlenemeyecek.

Venüs

Venüs de Merkür gibi gökyüzünde Güneş’e çok yakın konumda olduğundan bu ay gözlemlenemeyecek.

Mars

Ocak ayında Mars, Güneş’e yakın konumda olduğu için çıplak gözle görülemiyor. Ay sonuna doğru gün doğumundan hemen önce ufka yakın belirse bile gözlem açısından elverişli sayılmaz.

Jüpiter

Parlaklığı ve gökyüzündeki konumu açısından ocak ayının gözleme en elverişli gezegeni Jüpiter. Gece boyunca İkizler Takımyıldızı’nda görülebilir. Ay boyunca yaklaşık -2,6 kadir görünür parlaklığıyla çıplak gözle kolaylıkla gözlemlenebilir.  31 Ocak’ta Ay ve Polluks ile birlikte güzel bir gökyüzü manzarası sunacak.

Satürn

Ay boyunca, Güneş battıktan sonra güneybatı ufku üzerinde birkaç saat gözlemlenebilir. Ay sonuna doğru bu süre kısalıyor. Kova ile Balıklar takımyıldızları civarında, yaklaşık 1,1 kadir görünür parlaklığında olacak. Halkaları giderek açıldığından teleskopla çok etkileyici görüntüler elde edilebilir. 23 Ocak’ta Ay ile yakın konumda.

Uranüs ve Neptün

Çıplak gözle görülemeyen bu iki gezegenden Uranüs, yaklaşık 5,6 kadir görünür parlaklığıyla Boğa’da, Neptün ise 8 kadir civarındaki görünür parlaklığıyla Balıklar’da bulunacak. İyi bir dürbün ya da küçük-orta çapta teleskoplarla gözlemlenebilirler.

 Ocak Ayında Başka Neler Gözlemlenebilir?

Yılın ilk ayı dolunay, Quadrantid gök taşı yağmuru, 24P/ Schaumasse kuyruklu yıldızı, Jüpiter ve Satürn gözlemleriyle epey zengin geçebilir. Gökyüzünde kış takımyıldızları hâkim: Kraliçe, Kahraman, Arabacı, İkizler, Kanatlı At, Boğa, Avcı, Balıklar, Büyük Köpek ve Aslan özellikle dikkat çekiyor.

Derin uzay hedefleri arasında Ülker Açık Yıldız Kümesi, Andromeda galaksisi ve Orion Bulutsusu ilk sırada. Bunlara ek olarak Beehive açık yıldız kümesi, Crab Bulutsusu ve NGC 2403 galaksisi de iyi bir dürbün veya küçük çaplı bir teleskopla görülebilecek nesneler arasında. Gökyüzüne bakanları Sirius, Betelgeuse, Aldebaran, Castor, Polluks, Capella, Rigel ve Regulus gibi parlak “yol gösterici” yıldızlar karşılayacak.

Kış Üçgeni

Takımyıldızlardan farklı olarak parlak yıldızların oluşturduğu bazı desenlere “asterism” adı verilir. Kış aylarında göze çarpan büyük bir üçgen, takımyıldızları ayırt etmekte zorlanıldığında adeta pusula görevi görür.

Küçük Köpek Takımyıldızı’ndaki Procyon, Avcı’da Betelgeuse yıldızı ve Büyük Köpek’te Sirius (Akyıldız), Kış Üçgeni’nin köşelerini oluşturur. Her iki yarım kürenin büyük bölümünde görülebilen bu yıldızlar, kış boyunca şehirlerden bile kolayca fark edilir. Aşağıdaki görselde, Kış Üçgeni’ni takımyıldızlarla birlikte görebilirsiniz.

Ay’ın Evreleri:

15 Ocak 2026 Saat: 22:00’de Gökyüzü

Kaynaklar:

• https://starwalk.space/en/news/night-sky-tonight-january
• https://starwalk.space/en/news/deep-sky-objects-in-january 
• https://theskylive.com/3dsolarsystem?objs=24p&date=2026-01-08&h=13&m=45&
• https://www.constellation-guide.com/winter-triangle/

Yazar Hakkında:

Prof. Dr. Faruk Soydugan

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü & Astrofizik Araştırma Merkezi ve Gözlemevi