Teknoloji
Dr. Mahir E. Ocak
09/07/2020 - 16:46

Enerji Tüketmeden Soğutan Yüzey Kaplaması

Bir grup araştırmacı yeryüzünün en sıcak ortamlarında bile hayatta kalmayı başarabilen bir böcek türünden ilham alarak bir soğutucu yüzey kaplaması geliştirdi.

Neocerambyx gigas

Bir grup araştırmacı yeryüzünün en sıcak ortamlarında bile hayatta kalmayı başarabilen bir böcek türünden ilham alarak bir soğutucu yüzey kaplaması geliştirdi. Dr. Haiwen Zhang ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmayla ilgili makale Proceedings of the National Academy of Sciences (USA)’da yayımlandı.

Bilimsel yazında Neocerambyx gigas olarak adlandırılan bir böcek türü, kendini serinletmekteki üstün başarısıyla meşhur. Öyle ki Tayland ve Endonezya’daki aktif yanardağların civarında hava sıcaklığının 40°C, zemin sıcaklığınınsa 70°C’ye vardığı ortamlarda bile hayatta kalmayı başarıyor. Çeşitli ortamları enerji tüketmeksizin soğutmanın bir yolunu arayan araştırmacılar da işe böceğin kendini serin tutmayı nasıl başardığını inceleyerek başlamışlar.

Yapılan çalışmalar, kanatlarının üzerindeki piramit biçimli çıkıntıların böceğin serinlemesinde önemli rol oynadığını göstermiş. Bu çıkıntılar hem güneş ışığını etkili bir biçimde yansıtıyor hem de böceğin vücut ısısının kolayca etrafa yayılmasına yardımcı oluyor.

Araştırmacılar kısaca PDMS olarak adlandırılan bir tür polimer kullanarak yapısı böceğin kanatlarınınkine benzeyen, esnek filmler üretmişler. Deneyler üretilen malzemenin güneş ışığı altındaki malzemelerin sıcaklığını 9°C düşürdüğünü göstermiş. 

Üretilen film (altta) ve filmin mikro ölçekteki yapısı (üstte)

Geliştirilen malzemeden çeşitli amaçlarla yararlanmak mümkün. Örneğin araçların dış yüzeyi bu malzemeyle kaplanarak güneş altında aşırı ısınmaları engellenebilir. Elektronik cihazları soğuk tutmak için de bu filmlerden yararlanmak mümkün. Geliştirilen malzemenin bir diğer uygulama alanı, insanların serin kalmasına yardımcı olan kumaşların üretimi olabilir.

 

Teknoloji

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde Tinkercad uygulamasını kullanarak üzerinde yazı olan üç boyutlu bir kupa tasarlıyoruz.

Gözleri güneş ışığından korumayı amaçlayan ilk güneş gözlükleri 1929’da ABD’li Sam Foster tarafından geliştirildi.