Pembe Göller

Bir gölün rengi ne olabilir sorusuna mavi, yeşil ve kahverengi dışında bir cevap vermek pek akla gelmeyebilir. Bununla beraber sıradışı durumlar da olmuyor değil. Sayıları fazla olmasa da dünya üzerinde pembe göller de var.

Göllerdeki renklenmeler suyun içinde yaşayan alglerden (su yosunu), gölün üzerinde bulunduğu kayalardan ya da bazı canlıların ölümü sonucu açığa çıkan kimyasallardan kaynaklanabilir. Suyun içinde yaşayan alglerin sayısı bazı dönemlerde çok fazla artar ve alglerin rengi tüm ortamı kaplayabilir. Alg patlaması olarak da bilinen bu durum çok farklı renklerde, şekillerde ve büyüklüklerde ortaya çıkabilir. Pembe göllerdeki rengin kaynağı Dunaliella salma adlı bir alg ile halobakterilerdir (Halobacteria cutirubrum). Algler özellikle sıcaklığın ve tuzluluğun arttığı yaz dönemlerinde kırmızı renkli beta-karoten adlı bir madde üretir. Bu madde, algleri yüksek enerjili güneş ışınlarının zararlı etkilerinden korur. Aynı dönemde halobakteriler (zaten pembe renklidirler) de fazla ürediği için gölün rengi pembeye veya kırmızıya döner. Sıcaklığın etkisi azalınca ya da yağmurlar başlayınca beta-karoten üretimine gerek kalmaz, kırmızı-pembe renkler de kaybolur.

Pembe göllerin en bilineni ve en etkileyici olanı Avustralya’daki Hillier Gölü. 250 metre genişliğe ve 600 metre uzunluğa sahip Hillier Gölü’nün rengi yılın büyük bölümünde pembedir. Üstelik çevresi yeşil ağaçlarla çevrilidir. Bu da havadan çekilen fotoğraflarda karşıtlık (kontrast) oluşturur ve etkileyici bir manzara ortaya çıkarır. Bunun dışında Senegal’deki Retba Gölü, yine Avustralya’daki Hutt Lagünü ile Pembe Göl ve İspanya’daki Torrevieja Tuz Gölü de rengi pembe olan göllerdir. Ülkemizde de Bozcaada’daki Tuz Gölü pembe göller arasında sayılır.