Mayıs 2026’da Gökyüzü
Mayıs ayı, baharın sonlarına yaklaşırken gökyüzü gözlemleri açısından dikkat çekici dönemlerden biridir. Akşam saatlerinde bahar takımyıldızları gökyüzünde yüksek konumda görülürken yaz takımyıldızları doğu ufkundan yükselmeye başlar.
Ay’ın evreleri de mayıs ayında gökyüzü gözlemlerinde öne çıkar. Bu ay iki dolunay gerçekleşeceğinden ilki geleneksel olarak “Çiçek Dolunayı”, ikincisiyse “Mavi Ay” olarak adlandırılır.
Çorum, Ataköy / Deniz Ercan
Mayıs ayının öne çıkan olaylarından biri de Eta Aquarid meteor yağmurudur. Özellikle 5-6 Mayıs gecesi, sabaha karşı etkinliği artan bu meteor yağmuru sırasında uygun koşullarda saatte 10-20 meteor görülebilir.
Baharın sonlarına yaklaşırken gökyüzü Ay’ın evreleri, gezegenler ve meteor yağmurlarıyla zengin bir gözlem takvimi sunmaya devam ediyor.
İşte mayıs ayının öne çıkan gök olayları:
1 Mayıs: Çiçek Dolunayı
Mayıs ayındaki dolunaya geleneksel olarak “Çiçek Dolunayı” denir. Bu adlandırma, kuzey yarım kürede ilkbaharın sonlarına doğru doğanın çiçeklerle en yoğun hâline ulaştığı dönemi simgeler.
jakkapan21 /iStockphoto.com
5 Mayıs: Ay, Dünya’ya en uzak konumda
4 Mayıs’ı 5 Mayıs’a bağlayan gece, Ay şişkin göründüğü bir evredeyken Dünya’ya en uzak konumuna (406.700 km) yakın olacak. Saat 22.30 civarında Yılancı Takımyıldızı yönünden doğacak Ay, sabah saatlerine kadar gözlenebilecek.
Ay’ın Dünya’ya en yakın ve en uzak görünümlerinin karşılaştırması / Mehmet Yüksek
5-6 Mayıs: Eta Aquarid meteor yağmuru
Her yıl 19 Nisan–28 Mayıs tarihleri arasında etkili olan Eta Aquarid meteor yağmurunun en yoğun zamanı, 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan gece gerçekleşecek. Yayılma noktası Kova Takımyıldızı içinde, Eta Aquarii yıldızının yakınlarında yer alan meteor yağmuru Halley Kuyruklu Yıldızı’nın geride bıraktığı parçacıklardan oluşur. Kova Takımyıldızı’nın gece yarısından sonra doğu ufkundan yükselmesiyle birlikte meteor yağmuru gözlemlenmeye başlanabilir. En iyi gözlem zamanı olan gün doğumunda önce saatte 10-20 meteor görülebilir.
6 Mayıs saat 03.30’da gökyüzü
10 Mayıs: Son dördün evresi
10 Mayıs gecesi saat 02.00 civarında Oğlak Takımyıldızı doğrultusundan yükselecek Ay son dördün evresinde olacak. Öğle saatlerine kadar gözlenebilecek uydumuz saat 11.30 civarında batacak.
10 Mayıs saat 03.00’da gökyüzü
14 Mayıs: Ay ve Satürn yakın konumda
14 Mayıs sabahı gün doğumundan önce hilal evresindeki Ay ve Satürn, Balık Takımyıldızı sınırlarında çok yakın konumda olacak. Kısa süreliğine doğu ufkunda gözlemlenebilecek bu ikiliden Satürn yaklaşık 0,9 kadir parlaklığa sahip olacak ve hilal evresindeki Ay’ın yakınında çıplak gözle seçilebilecek.
14 Mayıs saat 04.00’te gökyüzü
15 Mayıs: Ay ve Mars yakın konumda
Yeni ay evresine yaklaşan ince hilal biçimindeki Ay yine Balık Takımyıldızı sınırlarında bu kez Mars ile yakın konumda olacak. Bu yakınlaşma gün doğumundan önce kısa süreliğine doğu ufkunda gözlemlenebilecek. Yaklaşık 1,25 kadir parlaklığa sahip olan Mars, Ay’ın yakınında çıplak gözle seçilebilir ancak dürbünle yapılan gözlemlerde çok daha belirgin bir şekilde görülebilir.
15 Mayıs saat 04.00’te gökyüzü
16 Mayıs: Yeni ay
Ay’ın yeni ay evresinde olacağı 16 Mayıs akşamı, derin uzay gözlemleri için gayet uygun bir zaman dilimi. Gün batımından sonra gökyüzü sabah 04.30’a kadar ay ışığından arınmış olacak.
Bu saatlerde derin uzay gözlemi yapmak isteyenler için M13 (Herkül Küresel Kümesi) oldukça uygun bir hedef olarak öne çıkıyor. Gecenin ilerleyen saatlerindeyse doğu ufkundan yükselen M57 (Halka Bulutsusu) gözlem listesine eklenebilir.
Gece ilerledikçe gökadamızın sarmal kolu gökyüzünde belirginleşmeye başlıyor.
Ay ışığının olmadığı bu karanlık gece özellikle teleskop ve dürbün kullanıcıları için oldukça verimli geçebilir.
16 Mayıs saat 21.00’de gökyüzünün Stellairum görüntüsü
19 Mayıs: Ay, Jüpiter ve Venüs bir arada
19 Mayıs akşamı, gün batımının hemen ardından batı ufkunda dikkat çekici bir gökyüzü buluşması yaşanacak. Ay, parlak gezegenler Jüpiter ve Venüs ile aynı bölgede görülecek. Yaklaşık −3,85 kadir parlaklığa sahip olan Venüs ve −1,92 kadir parlaklıktaki Jüpiter gökyüzünde kolayca ayırt edilebilecek.
19 Mayıs saat 20.00’de Jüpiter, Ay ve Venüs bir arada
20 Mayıs: Ay ve Jüpiter Kavuşumu
20 Mayıs sabahı İkizler Takımyıldızı doğrultusundan yükselecek Ay ve Jüpiter gün batımıyla birlikte batı ufkunda yaklaşık saat 23.00’e kadar gözlenebilecek. Jüpiter -1,92 kadir parlaklığıyla ilk dördün evresine yaklaşan Ay’ın yakınında çıplak gözle seçilebilecek.
20 Mayıs saat 21.00’de Jüpiter ve Ay kavuşumu
23 Mayıs: Ay ve Regulus kavuşumu
23 Mayıs akşamı ilk dördün evresindeki Ay ve Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus birbirine yakın konumda olacak. Gün batımının ardından gökyüzünde belirginleşmeye başlayacak bu ikili gece saat 01.30’a kadar gözlenebilecek.
23 Mayıs saat 21.45’te Ay ve Regulus kavuşumu
27 Mayıs: Ay ve Spica kavuşumu
27 Mayıs akşamı dolunay evresine yaklaşan Ay, Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spica ile gökyüzünde yakın konumda olacak. Bu kavuşum, gün batımının ardından gece saat 02.00’ye kadar rahatlıkla gözlenebilecek.
27 Mayıs saat 21.30’da Ay ve Spica kavuşumu
31 Mayıs: Mavi Ay
Aynı takvim ayındaki ikinci dolunaya “Mavi Ay” (Blue Moon) denir. Bu ifade, İngilizcede “çok nadir” anlamında kullanılan “once in a blue moon” deyiminden gelir. Yani Ay’ın gerçekten mavi renkte görüneceği anlamına gelmez. Bu yıl 31 Mayıs akşamı saat 20.15 civarında Akrep Takımyıldızı doğrultusundan yükselecek Ay, mayıs ayının ikinci dolunayı olacak ve saat 04.00’e kadar gözlenebilecek.
Mehmet Yüksek / İstanbul
Mavi Ay konseptiyle renklendirilmiş dolunay
Mayıs ayında gezegenler
Merkür
Ay boyunca Güneş’e yakın konumu nedeniyle gözlenemeyecek.
Venüs
Mart ve nisan aylarında gün batımından sonra görülmeye başlayan Venüs, mayıs ayında da akşam gökyüzünün en dikkat çekici gezegenlerinden biri olmaya devam edecek. Ay boyunca Güneş’ten açısal uzaklığının artmasıyla birlikte her geçen gün daha geç batacak ve gözlem süresi uzayacak.
Mars
Yaklaşık bir yılın ardından yeniden gözlenebilen Mars, mayıs ayında gün doğumundan hemen önce kendini gösterecek ve her gün biraz daha erken doğacağından gözlem süresi gitgide artacak.
Jüpiter
Kasım ayından bu yana akşam gökyüzünün en dikkat çekici gezegenlerinden biri olan Jüpiter, mayıs ayıyla birlikte batı ufkuna çekilmeye başlıyor. Her geçen gün daha erken batacak Jüpiter ayın başlarında saat 00.00’a kadar, ayın sonlarına doğruysa 22.00’ye kadar gözlenebilecek.
Satürn
Sabaha karşı Güneş’ten önce doğmaya başlayan Satürn, mayıs ayında yeniden gözlem hedefleri arasına girecek. Her geçen gün daha erken doğmasıyla birlikte gözlem süresi giderek artacak.
Uranüs
Ay boyunca Güneş ile birlikte doğup batacağı için gözlenemeyecek.
Neptün
Satürn gibi Güneş’ten önce doğmaya başlayan Neptün, mayıs ayında gözlem hedefleri arasına girecek ve her geçen gün gözlem süresi artacak. Ancak 7,8 kadir parlaklığı nedeniyle gözlenmesi yalnızca uygun teleskopla veya çok karanlık gökyüzünde çıplak gözle mümkün olacak.
Mayıs ayında başka neler gözlemlenebilir?
Mayıs geceleri hem bahar hem de yaklaşan yaz gökyüzünün izlerini bir arada sunar. Gece ilerledikçe doğu ufkundan yükselen gökadamızın Yay Takımyıldızı yönündeki sarmal kolu, karanlık gökyüzünde giderek belirginleşir. Bu bölgede yer alan M8 (Lagün Bulutsusu) özellikle gece yarısından sonra gözlem için uygun hedeflerden biri haline gelir.
Gece ilerledikçe yükselen bir diğer dikkat çekici hedef M57 (Halka Bulutsusu) olurken M13 ve M3 gibi küresel yıldız kümeleri de teleskopla gözlemciler için oldukça etkileyici görüntüler sunar.
Gökyüzünde yön bulmayı kolaylaştıran parlak yıldızlar da bu ay dikkat çeker. Arcturus, Spica ve Regulus bahar gökyüzünde öne çıkarken yaz gökyüzünün habercileri olan Vega, Deneb ve Altair gece ilerledikçe yükselir. Antares ise güney ufkunda kırmızımsı rengiyle kolayca ayırt edilebilir.
Mayıs ayı, farklı saatlerde yükselen bu gök cisimleriyle birlikte gözlemcilere zengin ve dinamik bir gökyüzü sunar.
Yaz Üçgeni
Takımyıldızlardan farklı olarak parlak yıldızların oluşturduğu desenlere “asterizm” adı verilir. Yaz aylarına yaklaşırken gökyüzünde belirginleşen en dikkat çekici asterizmlerden biri de Yaz Üçgeni’dir.
Yaz Üçgeni’nin köşelerini Çalgı Takımyıldızı’ndaki Vega, Kuğu Takımyıldızı’ndaki Deneb ve Kartal Takımyıldızı’ndaki Altair oluşturur.
Bu üç parlak yıldız, mayıs ayında gece ilerledikçe doğu ufkundan yükselmeye başlar ve yaz gökyüzünün habercisi olarak dikkat çeker. Şehir ışıklarının bulunduğu ortamlarda bile kolaylıkla fark edilebilen bu üçgen, gökyüzünde yön bulmayı da oldukça kolaylaştırır.
Aşağıdaki görselde Yaz Üçgeni’ni takımyıldızlarla birlikte görebilirsiniz.
Ay’ın evreleri
Kaynaklar:
- https://stellarium-web.org/
- https://in-the-sky.org/
- https://science.nasa.gov/moon/moon-phases/
- https://starwalk.space/en/news/astronomy-calendar-2026
- https://www.spaceweatherlive.com/en/moon-phases-calendar/2026/5.html
Yazar Hakkında:
Mehmet Yüksek
Astronom- Bilim Ümraniye Astronomi, Havacılık ve Uzay Atölyesi Eğitmeni Havacılık ve Uzay Atölyesi Eğitmeni
