Fizik-Kimya-Matematik
Elif Ebren Kaya
24/04/2021 - 17:00

2021 Abel Ödülü Sahiplerini Buldu

2021 Abel Ödülü’nü Prof. Dr. Avi Wigderson ve Prof. Dr. László Lovász kazandı.

Prof. Dr. László Lovász (solda) ve Prof. Dr. Avi Wigderson (sağda)

Macar Bilimler Akademisi / New Jersey İleri Araştırmalar Enstitüsü

Özellikle gençlerin matematiğe olan ilgisini artırmayı amaçlayan Abel Ödül’ünün bu yılki sahipleri New Jersey’deki İleri Araştırmalar Enstitüsünde görev yapan Prof. Dr. Avi Wigderson ile Budapeşte’deki Eötvös Loránd Üniversitesinde çalışan Prof. Dr. László Lovász oldu. Prof. Dr. Wigderson teorik bilgisayar bilimine, Prof. Dr. Lovász ise soyut matematiğe yaptıkları katkılardan dolayı ödüle layık görüldüler.

Matematikçilerin Nobel’i olarak da bilinen Abel Ödülü, 26 yaşında hayatını kaybeden ünlü matematikçi Niels Henrik Abel onuruna veriliyor.

Prof. Dr. Wigderson algoritmaların hızı ve verimliliği ile ilgilenen hesaplamalı karmaşıklık teorisi üzerine yaptığı araştırmalarla teorik bilgisayar bilimine önemli katkılarda bulundu. Prof. Dr. Lovász ise hesaplamalı karmaşıklık teorisine ışık tutan ve soyut matematiğin bir alt dalı olan çizge kuramı alanında önemli çalışmalar yaptı.

Hesaplamalı karmaşıklık teorisinin günlük hayatımızdaki en önemli uygulaması internet üzerinden aktarılan verilerin şifrelenmesidir. Prof. Dr. Wigderson’ın çalışmaları, Bitcoin gibi kripto para birimi teknolojisinin temelini oluşturuyor.

Prof. Dr. Lovász ise sayı teorisi, kriptografi (bilgilerin şifrelenmesi) ve mobil hesaplama gibi alanlarda uygulamaları olan çok güçlü algoritmalar geliştirdi. Bu algoritmalar, kuantum bilgisayar saldırılarına karşı geliştirilen tek şifreleme sistemlerinde kullanılıyor.

Kaynaklar:

 

Fizik-Kimya-Matematik

Sayıları düşündüğümüzde, bazı sayıların diğerlerinden farklı özellikte olduğunu kolayca görebiliriz. Örneğin 10 sayısı 1, 2 ve 5 sayıları ile bölünebilirken, 11 sayısı sadece 1 ve 11 yani kendisi ile bölünebilir. Pozitif tam sayılar kümesinde bu şekilde kendisinden ve 1’den başka böleni olmayan, 2 ve 2’den büyük birçok sayı vardır. Bu sayılara “asal sayı” denir. 

Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Eylül 2022 sorusunu doğru çözenler belli oldu.