Dünya ve Yaşam
Dr. Mahir E. Ocak
04/07/2019 - 16:07

Antroposen: Yeni Jeolojik Çağ

Geçtiğimiz hafta bir araya gelen kurul üyelerinden yirmi dokuzu Antroposen’in başladığı hakkında olumlu görüş bildirdi.

Uluslararası Yerbilimleri Birliğinin bir parçası olan Uluslararası Katmanbilgisi Komisyonu yaklaşık on yıl önce Antroposen Çalışma Grubu adlı bir kurul oluşturmuştu. Otuz dört üyeden oluşan kurulun görevi, Antroposen olarak adlandırılan, insan etkinliklerinin yerküreyi şekillendirdiği yeni bir jeolojik çağın başlayıp başlamadığı hakkında karar vermekti. Geçtiğimiz hafta bir araya gelen kurul üyelerinden yirmi dokuzu Antroposen’in başladığı hakkında olumlu görüş bildirdi. Yeni çağın başlangıç tarihi olarak yirminci yüzyılın ortası kabul edildi. Bu tarihler endüstriyel üretimin artmaya, tarımda kimyasal maddelerin kullanılmaya, atom bombası patlamalarında çevreye yayılan radyoaktif atıkların tortullarda ve buzullarda birikmeye başladığı döneme denk geliyor.

data-cke-saved-src=http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/1280px-ediacaran_gssp_-_closeup.jpg

Güney Avusturalya’da Ediacaran dönemine ait katmanın alt sınırını gösteren “altın başak”

Yerkürede eski jeolojik dönemlerin izlerini taşıyan katmanların alt sınırını gösteren, üzerinde uluslararası uzlaşmaya varılmış referans noktaları vardır. Bu referans noktaları “altın başak”larla işaretlenir. Antroposen’in başladığına karar veren kurulun yeni hedefi, altın başakla işaretlenecek bir referans noktası tespit etmek olacak. Adaylar arasında İtalya’nın kuzeyindeki bir mağara, Avusturalya’nın kuzeydoğu sahili boyunca uzanan Büyük Mercan Resifi’ndeki mercanlar ve Çin’deki bir göl de dâhil olmak üzere on ayrı bölge var. Kurul üyeleri, gelecek hafta Berlin’de bir araya gelerek önümüzdeki iki yılda bu amaçla yapılacak araştırmalar hakkında planlar yapacak.

Kurulun, altın başakla işaretlenecek bölgeyi de tespit ettikten sonra, 2021 yılında, Uluslararası Katmanbilimi Komisyonuna Antroposen’in yeni bir jeolojik çağ olarak kabul edilmesiyle ilgili bir öneri yapması bekleniyor. Önerinin komisyon tarafından da kabul edilmesi durumunda son kararı Uluslararası Yerbilimleri Birliği verecek.

Dünya ve Yaşam

2020’de Dünya’nın ortalama yüzey sıcaklığı Sanayi Devrimi öncesindeki dönemin 1,25 ºC üzerine çıktı.

İzlandalı araştırmacılar tarafından yürütülen bir çalışma, tek yumurta ikizlerinin gen dizilerinin aynı olmadığını ortaya koydu.