Fizik-Kimya-Matematik
Dr. Tuba Sarıgül
07/06/2016 - 15:23

Limon Çayın Rengini Neden Değiştirir?

Çay yapısında farklı kimyasal bileşikler olan bir bitkidir. Fenol grubu içeren moleküller olan polifenol bileşikleri, çay yapraklarında bulunan temel bileşenlerdendir. Çay yapraklarının kuru ağırlığının yaklaşık üçte biri, çaya buruk tadını veren bu bileşiklerden kaynaklanır.

Toplandıktan sonraki işlenme sürecinde çay yapraklarının yapısında çaya rengini ve aromasını veren kimyasal değişimler meydana gelir. Bu süreçte taze çay yapraklarında bulunan polifenollerden kateşin bileşikleri polifenol oksidaz enziminin etkisiyle yükseltgenir. Yükseltgenme kimyasal bir yapıya oksijen bağlanması, yapıdan hidrojen ayrılması ya da yapının elektron kaybetmesi olarak tanımlanabilir. Kateşin bileşiklerinin yükseltgenmesi sonucu oluşan theaflavin ve thearubigin bileşikleri siyah çaya tadını ve kırmızı-siyah rengini verir. 

class=attr__format__media_original

Bu bileşiklerden thearubigin zayıf bir asittir, yani suda düşük oranda iyonlaşır ve çözeltinin asitlik derecesinin artmasına neden olur. Thearubiginin suda iyonlaşması sonucu oluşan eksi yüklü iyonlar siyah çaya kendine özgü rengini veren bileşenlerdendir. Asitliği yüksek olan limon suyu çaya eklendiğinde ortamdaki hidronyum iyonlarının miktarının artmasına neden olarak thearubiginin iyonlaşmasını engeller. Dolayısıyla çaya kırmızı-siyah rengini veren eksi yüklü iyonların miktarının azalmasına ve çayın renginin açılmasına yol açar.

Çaya renk veren bileşiklerden olan theaflavinin ise asitlik derecesinin değişmesi nedeniyle çayın renginin değişmesinde bir etkisi yoktur.

Fizik-Kimya-Matematik

Bilim kurgu filmlerinde yapay yer çekimiyle ilgili sahnelere rastlamış olabilirsiniz. Peki, gerçekte bu mümkün olabilir mi?

İsmini ABD televizyonlarında 1963-1976 yılları arasında yayınlanan Let’s Make a Deal (Bir Anlaşma Yapalım) isimli yarışma programının sunucusundan alan Monty Hall problemi aslında basit bir olasılık sorusuydu. Birçok insanın kafasını karıştıran bu problemi gelin birlikte inceleyelim.