Sosyal Bilimler
Kıvanç Çefle
05/07/2022 - 16:32

Satranç - Temmuz 2022

Satranç köşesinde bu ay Haziran 2022 probleminin çözümüne ve Temmuz 2022 problemine yer veriyoruz.

Sevgili gençler,

Geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

Sigurd Clausen
Die Schwalbe,1939
Birincilik ödülü

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Çözüm:

Anahtar hamleyi vezir yapabilir mi? Açmazda olduğundan yapabileceği tek hamle 1. Vxe8. Ancak 1…Şxf2 hamlesinden sonra mat yok. Beyaz 1. Şh7(h8) hamlelerini yaparsa 1…Kxf8’den sonra beyaz  yine üç hamlede mat yapamaz. 

O hâlde anahtar hamleyi beyaz kale yapacak. Eğer f sütunu üzerinde bir hamle yaparsa 1…Şg2 ya da 1…Kxf8+ hamlelerinden sonra beyaz yine üçüncü hamlede mat edemez.

Sonuca giderek yaklaşıyoruz gibi görünüyor. Deneme olarak beyaz kaleye ikinci yatayda herhangi bir hamle yaptıralım. Mesela 1. Kd2 (Gerçekten de anahtar hamle olarak 1. Kd2’yi öneren okurlarımız olmuş.). 1…Şf1 2. Vxe8 Şg1 3. Ve1#. Ya da 1…Kxf8+ 2. g7xf8=V Şh1 3. Vf1#. Ancak siyahın gizli bir savunması var: 1…Kd8! 2. Vxd8 Şh1 ve üçüncü hamlede mat yok. 3. Vd1# imkânsız çünkü beyaz kale veziri engelliyor. Eğer 1. Kb2 hamlesini oynarsak 1…Kb8! ile matı önler. Ya da 1. Kc2 Kc8!.

Bu denemeler bize gösteriyor ki beyaz kaleyi vezirin birinci yataya inmesini engellemeyeceği bir kareye oynamalıyız. O hâlde çözüm şöyle olmalı:

1. Ka2! Ka8 2. Vxa8 Şf1 Vh1#.

1…Kxf8+ 2. g7xf8=V Şh1 3. Vf1#.

Bazı okurlarımız beyaz kaleyi a2, b2, c2 ya da d2 karelerinden herhangi birine oynayarak siyahın üç hamlede mat edilebileceğini yazmışlar. Elbette bunları doğru kabul etmedik. Sıkça belirttiğimiz gibi satranç problemlerinin yalnızca tek bir anahtar hamlesi olur. Farklı anahtar hamlelerle problemi çözebildiğinizi düşünüyorsanız yanlış yoldasınız demektir! Çözümünüzün doğruluğunu kontrol etmeniz gerekir. 

Satranç köşesinde Haziran 2022 problemini doğru çözen 5 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitabı kazandı. Hediye kazanan okurlarımızın isimleri aşağıdaki listede koyu renk ile belirtildi.

  • Mustafa Uğur Daşbaş
  • Emre Gök
  • Sinan Değirmenci
  • Ahmet Bayrak
  • Sencer Çetin Gül
  • Celal Selim Fiş
  • Mustafa Balkan
  • Ozan Aydın
  • Abdullah Ceylan
  • Zeynep Özden
  • Aras Açıkkol
  • Ömür Can İrmak
  • Bünyamin Güler
  • Uras Güleryüz
  • Buğrahan Topal
  • Utku Aydın
  • Mustafa Ötgür
  • Mustafa Hakan Caner
  • S. Nisa Caner
  • Servet Hakan Altay
  • Alp Nuri Tekin
  • Burak Altunay
  • Bera Şimşek
  • Mümtaz Ulaş Keskin

Gelelim bu ayın alıştırma sorusuna.

Erich Brunner
Deutsches Wochenschach, 1907

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Önce kendiniz çözmeye çalışın, başaramazsanız çözümü görmek için buraya tıklayın.

Şimdi sıra sizin çözeceğiniz ödüllü problemde:

William Shinkman
The Cincinnati Comercial, 1882
Birincilik ödülü

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Unutmayın: Satranç köşesinde ayın problemini doğru çözenler arasından kura ile belirlenecek 5 kişiye TÜBİTAK popüler bilim kitabı hediye ediyoruz. Kolay gelsin.

Bir ay sonra görüşmek üzere...

Çözümünüzü göndermek için tıklayın.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 

Sosyal Bilimler

Temmuz ayının en beğenilen fotoğrafı, Musab Emiroğlu’na ait “Gün Kurusu” olarak belirlendi.

Satranç köşesinde bu ay Temmuz 2022 probleminin çözümüne ve Ağustos 2022 problemine yer veriyoruz.