Dünya ve Yaşam
Dr. Mahir E. Ocak
08/08/2021 - 09:00

Sentetik Plastikleri Sindiren İnekler

İneklerin işkembe sıvısının sentetik plastikleri parçalayabildiği keşfedildi.

Bir grup Avusturyalı araştırmacı, ineklerin işkembesinde yaşayan bakterilerin PET türü plastikleri parçalayabildiğini keşfetti. Dr. Felice Quartenillo ve arkadaşlarının yaptığı çalışmanın sonuçları Frontiers in Bioengineering and Biotechnology’de yayımlandı.

Plastikler polimer yapısında malzemelerdir. Tüm plastikler gibi tekrar eden birimlerden oluşurlar.

Kauçuk ve ipek, doğal plastiklerin örneklerindendir. PET ve PVC gibi günlük hayatta sıklıkla karşımıza çıkan plastiklerse insanlar tarafından tasarlanıp üretilir.

Sentetik plastikler dayanıklı, parçalanmaları çok zor malzemelerdir. Bu yüzden iyi idare edilmeyen atık plastikler çevre için büyük bir sorundur.

Hayvanların sindirim sistemlerinde besinlerin sindirilmesine yardımcı olan yararlı bakteriler yaşar. Bu bakterilerin bazıları sentetik plastikleri de sindirebilir. Araştırmacılar da bu ihtimali düşünerek, çeşitli doğal plastikleri sindirdikleri bilinen ineklerin sindirim sistemindeki bakterileri incelemeye karar vermişler.

Araştırmacılar çeşitli mezbahalardan edindikleri işkembe sıvılarını biri kısaca PET olarak adlandırılan, tekstil ürünlerinde ve paketlemede yaygın olarak kullanılan bir tür sentetik plastik; diğer ikisi ise kısaca PBAT ve PEF olarak adlandırılan, biyoçözünür plastikler olan üç ayrı tür plastikle test etmişler. Sonuçta her üç plastik türünün de ineklerin sindirim sistemindeki bakteriler tarafından parçalanabildiği görülmüş. Ayrıca plastik tozlarının plastik filmlere kıyasla daha kolay parçalandığı da belirtiliyor. 

Araştırmacılar işkembe sıvısındaki bakterilerin tek başlarına plastikleri parçalamakta işkembe sıvısı kadar etkin olmadığını da tespit etmişler. Bu durum işkembe sıvısındaki çeşitli tür bakterilerin plastik sindiriminde ortaklaşa çalıştıkları, plastiklerin parçalanmasında tek bir enzimin değil birkaç enzimin rol aldığı şeklinde yorumlanıyor. 

Elde edilen sonuçlardan gelecekte plastik kirliliğinin azaltılmasında yararlanılabilir.

Dünya ve Yaşam

Bilim Genç olarak Türkiye Yerbilimleri Veri ve Karot Bilgi Bankasını daha yakından tanımak için Karot Bilgi Bankası Koordinatörü Buğra Ulucan ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Hayvanlar gibi kaslara, eklemlere, sinirlere sahip olmasalar da bitkiler de hareket edebiliyor.