Teknoloji
Dr. Mahir E. Ocak
13/03/2021 - 09:46

Mariana Çukuru’nda Yüzebilen Robot

Çin’deki çeşitli enstitülerde çalışan bir grup araştırmacı, Mariana Çukuru’nda bile yüzebilen bir yumuşak robot geliştirdi.

Derin denizlerde çalışabilecek bir cihaz üretmek için aşılması gereken en büyük zorluk, cihazın aşırı derecede yüksek basınçlara nasıl dayanacağıdır. Araştırmacılar bu sorunu çözmek için, sert metaller kullanmak yerine, derin denizlerde yaşayan balıklardan esinlenerek yumuşak malzemelere yönelmişler.

Polimer türü malzemeler kullanılarak geliştirilen ve şekli uçan balıklara benzeyen robot, yapay kaslarla gövdesine tutturulmuş kanatlarını çırparak su içinde yol alıyor. Yapay kaslar bir elektrik akımına maruz kaldıklarında kasılıyor, akım azaldığındaysa gevşiyor.

Araştırmacıların aşması gereken bir diğer zorluk, robotu kontrol edecek elektronik bileşenlerin yüksek basınçtan zarar görmeden gövde içine nasıl yerleştirileceği olmuş. Çalışmalar, tüm bileşenlerin tek bir merkezde toplanması yerine, tıpkı deniz salyangozların kemikleri gibi, gövde içine dağılması durumunda üzerlerindeki basıncın azalacağını göstermiş.

Araştırmacılar geliştirdikleri yumuşak robotu önce laboratuvarda, sonra yakınlarındaki bir gölde, sonra da Güney Çin Denizi’nde test etmişler. Tüm bu sınavlardan başarıyla geçen robot, son olarak bir batiskafla indirildiği Pasifik Okyanusu’ndaki Marina Çukuru’nda da test edilmiş. 

Robotun okyanusun bu en derin bölgesinde de başarıyla çalıştığı görülmüş. 

   

Robotun ne kadar zorlu koşullara dayanabildiğini daha iyi anlamak için Mariana Çukuru ile ilgili birkaç bilgiyi de not edelim. Pasifik Okyanusu’nun batısında yer alan, Everest Dağı’nı içine alabilecek kadar büyük olan çukurun derinliği yaklaşık 11 kilometre. Sıcaklığı 1 °C - 4 °C arasında olan çukurun diplerindeki basınç insanların günlük hayatta maruz kaldığı atmosfer basıncının 1.000 katı kadar. Bu kadar yüksek basınç altında su bile sıkışıyor ve yoğunluğu yaklaşık %5 oranında artıyor. 

Konu ile ilgili detaylı bilgiye Dr. Guorui Li ve arkadaşlarının Nature’da yayımladıkları makaleden ulaşabilirsiniz. 

Sözlük:

Batiskaf: Deniz diplerinde inceleme yapmak için kullanılan araç.

Teknoloji

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde Tinkercad uygulamasını kullanarak üzerinde yazı olan üç boyutlu bir kupa tasarlıyoruz.

Gözleri güneş ışığından korumayı amaçlayan ilk güneş gözlükleri 1929’da ABD’li Sam Foster tarafından geliştirildi.