Andromeda Gökadası’nın İlk Dönen Nötron Yıldızı

ESA

Andromeda Gökadası’nı açık bir gökyüzünde ve karanlık bir gecede çıplak gözle bile gözlemleyebilirsiniz. 2,5 milyon ışık yılı uzaklıktaki Andromeda Gökadası (Messier 31 ya da M31 olarak da isimlendiriliyor) aynı zamanda Samanyolu’na en yakın sarmal gökada. Yakınlığı ve yapısal benzerliği nedeniyle Andromeda Gökadası’yla ilgili elde edilen bilgiler Samanyolu’nun özelliklerinin anlaşılması konusunda bilim insanlarına önemli bilgiler sağlayabilir.

Bu amaçla Andromeda Gökadası üzerine (örneğin yapısı, kütlesi, parlaklığı) uzun yıllardır farklı araştırmalar yapılıyor. Ancak bu zamana kadar dönen nötron yıldızlarıyla ilgili herhangi bir bulguya rastlanmamıştı.

Ömrünün sonuna gelen büyük kütleli yıldızların dış katmanları süpernova patlaması sonucu uzaya yayılırken, merkezleri kendi kütleçekim etkileri altında içe doğru çökerek nötron yıldızlarını oluşturabilir. Nötron yıldızları olağanüstü yoğun nesnelerdir. Bu nedenle bir nötron yıldızının yüzeyindeki kütleçekim etkisi Dünya’nın yüzeyindekinden milyarlarca kat daha büyük olabilir. Bazı nötron yıldızları kendi etraflarında çok yüksek hızlarda dönebilir.

Sonuçları Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları, Avrupa Uzay Ajansı’nın XMM-Newton Uzay Teleskobu’ndan elde edilen verilerden kaynağı Andromeda Gökadası olan X-ışınları tespit etti. Araştırmacılar sinyallerin kaynağının dönme periyodu 1,2 saniye olan (yani kendi etrafında 1,2 saniyede bir dönen) bir nötron yıldızı olduğunu düşünüyor. Bu, Andromeda Gökadası’nda dönme periyodu belirlenen ilk nötron yıldızı.

Araştırmacılar tespit edilen sinyalin ikili bir sisteme ait olabileceğini düşünüyor. Nötron yıldızları birbirlerine kütleçekim etkisiyle bağlı iki yıldızdan oluşan ikili bir sistemin parçası olabilir. Bu tür nötron yıldızlarının kendi etraflarındaki dönüş hızları daha büyüktür.