Fizik-Kimya-Matematik
Dr. Mahir E. Ocak
30/01/2018 - 13:44

Bilinen En Büyük Mersenne Asalı Keşfedildi

Asal sayılar kendisinden ve 1’den başka böleni olmayan sayma sayılarıdır. Örneğin 2, 7, 11, 23 gibi. Mersenne asalları olarak adlandırılan sayılarsa 2n-1 biçiminde yazılabilen asal sayılardır. 

Asal sayılar kendisinden ve 1’den başka böleni olmayan sayma sayılarıdır. Örneğin 2, 7, 11, 23 gibi. Mersenne asalları olarak adlandırılan sayılarsa 2n-1 biçiminde yazılabilen asal sayılardır. Herhangi bir n değeri bir Mersenne asalı vermez. Örneğin n=2 durumunda elde edilen 22-1=3 sayısı bir asal sayı iken n=4 durumunda elde edilen 24-1=15 sayısı asal değildir. Asal sayı veren en küçük n değerleri 2, 3, 5, 7, 13, 17, 19 ve 31, bu değerlere karşılık gelen asal sayılarsa 3, 7, 31, 127, 8191, 131.071, 524.287 ve 2.147.483.647’dir. n değeri büyüdükçe sayıların değeri de büyüdüğü için Mersenne asalları keşfetmek çok zordur.

Yakın zamanlarda yeni bir Mersenne asalı keşfedildi. n=77.232.917 değerine karşılık gelen ve 23.249.425 rakamla ifade edilen sayı, bilinen Mersenne asallarının 50.’si ve en büyüğü olma özelliğini taşıyor.

Yapılan keşif çok sayıda kişinin ortak çabasının ürünü. Kısaca GIMPS olarak adlandırılan ve 1996 yılında başlayan bir proje kapsamında çok sayıda gönüllü yeni Mersenne asalları keşfetmeye çalışıyor. Projede yer almak isteyenler, Mersenne asalları keşfetmek için geliştirilmiş bir yazılımı www.mersenne.org/download/ adresinden ücretsiz olarak bilgisayarlarına indirebiliyorlar. Program yardımıyla yeni asal sayı keşfedenlere bir miktar ödül de veriliyor. Yakın zamanlarda keşfedilen Mersenne asalını, yaklaşık 14 yıldır projede yer alan Jonathan Pace isimli, 51 yaşında bir elektrik mühendisi bulmuş.

Fizik-Kimya-Matematik

Bilim kurgu filmlerinde yapay yer çekimiyle ilgili sahnelere rastlamış olabilirsiniz. Peki, gerçekte bu mümkün olabilir mi?

İsmini ABD televizyonlarında 1963-1976 yılları arasında yayınlanan Let’s Make a Deal (Bir Anlaşma Yapalım) isimli yarışma programının sunucusundan alan Monty Hall problemi aslında basit bir olasılık sorusuydu. Birçok insanın kafasını karıştıran bu problemi gelin birlikte inceleyelim.