Uzay
Dr. Mahir E. Ocak
22/12/2014 - 08:53

Birleşen Yıldız Çifti

Yıldızların büyük çoğunluğu, bir ya da daha fazla yıldızın birbirine kütleçekimi ile bağlı olduğu sistemlerin parçalarıdır.

Güneş, Samanyolu içinde yol alırken kütleçekimi ile kendisine bağlı gezegenleri ve diğer gökcisimlerini de beraberinde götürür. Fakat Güneş’in kütleçekimi ile bağlı olduğu başka bir yıldız yoktur. Güneş uzayda tek başına yol alır. Ancak bu durum neredeyse istisnaidir. Yıldızların büyük çoğunluğu, bir ya da daha fazla yıldızın birbirine kütleçekimi ile bağlı olduğu sistemlerin parçalarıdır. Bu yıldız grupları, uzayda yol alırken kendi ortak kütle merkezlerinin etrafında da döner.

Bilinen yıldız çiftlerinin bir örneği, MY Camelopardalis’tir. Kısaca MY Cam olarak da adlandırılan ve Zürafa takımyıldızında bulunan çok büyük kütleli bu sistem, 50 yıldan daha uzun bir süredir biliniyordu. Ancak aslında bir yıldız çifti olduğu sadece 10 sene önce anlaşılabilmişti. Dr. J. Lorenzo ve arkadaşlarının yakın zamanlarda yaptığı çalışmalar, bu sistemin özellikleri hakkında ilginç bilgiler sundu.

Calar Alto Gözlemevi’ndeki 2,2 metrelik teleskop ile yapılan gözlemler, yıldızların birbiri etrafında dönme süresinin sadece 1,2 gün olduğunu gösteriyor. Dolanma süresinin bu kadar kısa olması yıldızların birbirine çok yakın olduğuna işaret ediyor. Kütleleri Güneş’inkinin 32 ve 38 katı olan yıldızlar, saatte bir milyon kilometreden daha büyük hızlarla uzayda yol alıyor. Yıldızların kendi etraflarında dönmesi ise sadece bir gün kadar sürüyor. Bu sürenin bu kadar kısa olması da aynı şekilde yıldızların birbirine çok yakın olmasına bağlanıyor.

Araştırmacılar, Astronomy & Astrophysics’te yayımladıkları sonuçlardan iki yıldızın birleşme sürecinde olduğu çıkarımını yapıyor. Bu durumun nedeni yıldızların hem çok büyük hem de birbirine çok yakın olması. Çok büyük kütleli yıldızların küçük yıldızların birleşmesi ile oluştuğu, daha önceleri kuramsal olarak öne sürülmüştü. Ancak bu görüşü destekleyen herhangi bir gözlemsel veri yoktu. Dr. J. Lorenzo ve arkadaşlarının yaptığı çalışmalar, küçük yıldızların birleşerek daha büyük yıldızları oluşturduğu görüşünü destekleyen ilk gözlemsel verileri sundu.

Uzay

NASA tarafından Mars’a gönderilen Perseverance uzay aracının Mars’ta kaydettiği sesler Dünya’ya ulaştı.

Yeni origami etkinliğimizde kâğıttan küp uydu yapıyoruz.