Uzay
Dr. Tuba Sarıgül
13/04/2016 - 16:21

İki Yıldıza Sahip Gezegenler Var mı?

Samanyolu Gökadası’nda çok sayıda birden fazla yıldıza sahip sistem var.

Yayın Hakkı: NASA/JPL-Caltech/T. Pyle

Samanyolu Gökadası’nda çok sayıda birden fazla yıldıza sahip sistem var. İkili yıldız sistemleri bunlardan biri. Birbirine yakın iki yıldız tek bir yıldızmış gibi görünebilir. Bazı durumlarda yıldız çiftinin tek bir yıldız gibi görünmesinin nedeni Dünya’dan bakıldığında aynı hizada olmalarıdır. Gerçek ikili yıldızlar ise birbirine kütleçekimsel olarak bağlı ikili yıldız sistemleridir. İkili yıldızlar ortak kütle merkezleri etrafındaki yörüngede hareket eder. Yörüngeleri dairesel ya da elips olabilir.

İkili yıldız sistemlerindeki gezegenler, yıldız çiftinin ortak kütle merkezi etrafında bir yörüngede (P-tipi) hareket edebildiği gibi yıldızlardan birinin etrafında da (S-tipi) hareket edebilir.

Günümüzde ikili yıldızlar etrafında sabit bir yörüngede hareket eden gezegenler keşfedildi. Ancak araştırmalar, ikili yıldız sistemlerinde yeni oluşmuş yıldızların etrafındaki disk şeklindeki yoğun toz ve gaz bulutunun içindeki koşulların -ikili yıldızların disk üzerindeki kütleçekim etkisi nedeniyle- gezegenlerin oluşumu için uygun olmadığını gösteriyor. Bu nedenle keşfedilen ikili yıldız sistemlerindeki gezegenlerin büyük kısmının -şu anki konumlarından farklı olarak- merkezdeki yıldız çiftinden çok uzakta oluştuğu düşünülüyor.

İkili yıldız sistemlerindeki gezegenlerin üzerindeki kütleçekim etkisi tek yıldıza sahip sistemlerde olduğundan daha yüksek. Ancak araştırmalar düşük kütleli yıldız çiftlerinden oluşan sistemlerde -eğer yıldızlar birbirine yeterince yakınsa- yaşanabilir bölgenin sınırlarının, tek yıldıza sahip sistemlere göre daha geniş olduğunu gösteriyor. Bu nedenle ikili yıldız sistemleri Dünya dışındaki yaşam arayışlarında gökbilimcilerin ilgisini çekiyor.

Uzay

Prof. Dr. Levent Kurnaz, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde James Webb Uzay Teleskobu’nun diğer uzay teleskoplarından farkını anlatıyor. 

Bir grup gök bilimci, en az 70 başıboş gezegen keşfettiklerini açıkladı.