Uzay
Dr. Mahir E. Ocak
08/06/2020 - 09:30

Mars’tan Gelen Bir Meteoritte Organik Madde Tespit Edildi

Bir grup Japon araştırmacı, Mars’tan Dünya’ya gelmiş bir meteoritin içinde azotlu organik bileşikler keşfetti. Dr. Mizuho Koike ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Nature Communications’ta yayımlandı.

1984 yılında Antarktika’da keşfedilmiş, kökeni Mars olan ALH84001 adlı meteorit 

Bir grup Japon araştırmacı, Mars’tan Dünya’ya gelmiş bir meteoritin içinde azotlu organik bileşikler keşfetti. Dr. Mizuho Koike ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Nature Communications’ta yayımlandı.

Bugün Mars ile ilgili araştırmaların önemli konularından biri Mars’ta organik madde olup olmadığı ve eğer varsa kaynağının ne olduğu. Her ne kadar Mars üzerinde çalışmalar yapan uzay araçları Mars’ta organik maddelerin var olduğuna dair güçlü kanıtlara ulaşmış olsa da bu organik maddelerin kaynağının ve yaşının ne olduğu, Mars’ta ne bollukta bulunduğu bilinmiyor. 

Mars’ta organik madde olup olmadığını tespit etmenin bir yolu da Mars’tan Dünya’ya gelen meteoritleri incelemektir. Şiddetli göktaşı çarpmaları sırasında bazen gezegenlerin yüzeyinden taşlar koparak uzaya saçılır. Bu taşlar daha sonra başka gezegenlere düşebilir. Dünya’da da bu şekilde Mars’tan kopup gelmiş göktaşları var. 

Japon araştırmacılar tarafından incelenen ve ALH84001 olarak adlandırılan meteorit 1984 yılında Antarktika’da keşfedilmiş. Dört milyar yıl önce Mars yüzeyinden koptuğu tahmin edilen bu meteorit üzerinde geçmişte de çalışmalar yapılmış ve organik maddeler keşfedilmişti. Ancak portakal rengi karbonat mineralleri içeren meteoritteki organik maddelerin kaynağının gerçekten de Mars mı olduğu yoksa meteorite Dünya’ya düştükten sonra mı bulaştıkları bilinmiyordu. Yapılan son çalışmada araştırmacılar ilk olarak iyon ışınlarıyla meteoriti temizlemiş ve böylece Dünya’ya düştükten sonra meteorite bulaşan maddelerin analizleri etkilemesinin önüne geçmişler. Elde edilen sonuçlar meteoritin içinde azotlu organik bileşikler olduğunu göstermiş.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/mars_oncesi.jpg

Dört milyar yıl önceki ve bugünkü Mars

Keşfedilen organik maddelerin kaynağının ne olduğu bilinmiyor. Bu organik maddeler Mars’ta gerçekleşmiş kimyasal tepkimelerin ürünleri olabileceği gibi göktaşları, kuyrukluyıldızlar ya da toz parçacıklarıyla uzaydan gezegene taşınmış da olabilir. Mars’ın, özellikle Güneş Sistemi’nin ilk zamanlarında, karbon bakımdan zengin göktaşı yağmurlarına maruz kaldığı tahmin ediliyor. Bu göktaşlarının taşıdığı organik maddeler, o dönemler Mars’ın yüzeyini kaplayan tuzlu sulardan çökelen karbonatlı minerallerin içerisinde hapsolmuş olabilir.

Uzay

Beş yıldır Jüpiter’in etrafında dolanan Juno uydusu, Ganymede’nin yakın plan fotoğraflarını çekti.

Geçtiğimiz ay Mars’ta ilk uçuşunu gerçekleştiren Ingenuity tehlike atlattı. Navigasyon sistemindeki bir hata nedeniyle konumunu tespit edemeyen helikopter güvenli bir biçimde zemine inmeyi başardı.