Dünya ve Yaşam
Melis Savaşan Söğüt
18/05/2018 - 13:56

Hafızayı Güçlendiren Cihaz

Güney Kaliforniya Üniversitesi’nden ve Wake Forest Baptist Tıp Merkezi’nden bilim insanları, beyin sinyallerini algılayan elektrotlar sayesinde kısa ve uzun süreli hafızayı güçlendirmeyi başardı.

Güney Kaliforniya Üniversitesi’nden ve Wake Forest Baptist Tıp Merkezi’nden bilim insanları, beyin sinyallerini algılayan elektrotlar sayesinde kısa ve uzun süreli hafızayı güçlendirmeyi başardı.

Bilim insanlarının 2012’de yaptıkları araştırmada al yanaklı maymunların beyinlerinin ön kısmına yerleştirdikleri elektrotlar sayesinde, zihinsel yetileri zarar görmüş maymunların karar mekanizmalarında iyileşme görülmüştü.

Mart 2018’de Journal of Neural Engineering dergisinde yayımlanan araştırmada 22 epilepsi hastasına hafızalarının güçlendirilmesine yönelik birtakım testler uygulandı. Katılımcıların epilepsi nöbeti geçirmelerine neden olan bölgeler araştırmacıların geliştirdiği elektrotlardan ve algoritmadan faydalanılarak teşhis edilmeye çalışıldı. Araştırmacılar öncelikle beynin hafıza merkezi olarak bilinen hipokampus bölgesine yerleştirilen elektrotlar tarafından kaydedilen elektrik sinyallerine odaklandı. Bu çalışmanın amacı kişinin anılarının depolandığı anısal belleğin (episodik hafıza) iyileştirilmesiydi.

Kısa süreli hafıza testinde katılımcılara yedi farklı alanda görüntüler gösterildi ve birkaç saniye sonra katılımcılardan görüntüleri eşleştirmeleri istendi. Katılımcılar cevap verdikleri sırada beyinlerindeki sinirsel etkinlikler kaydedildi ve beyinde doğru cevap verildiği sırada etkin olan bölgeler belirlendi. Daha sonra bu bölgeler uyarılarak katılımcılara tekrar bir hafıza testi uygulandı. Sonuçta katılımcıların kısa süreli hafızalarının %37 güçlendiği gözlendi.

Uzun süreli hafızaya yönelik yapılan testte ise katılımcılara beş farklı alanda fotoğraflar gösterildi ve katılımcılardan bir saat sonra benzer fotoğraflar arasından daha önce gösterilen fotoğrafları bulmaları istendi. İlk teste benzer şekilde, katılımcıların doğru cevap verdiği sırada beyinlerinde etkin olan bölgeler uyarılarak hafıza testi tekrar edildi. Bu sayede katılımcıların hafızalarının %35 güçlendiği belirlendi.

Araştırma insanlarda hafıza oluşumu sırasında beyinde ortaya çıkan sinirsel etkinliğin belirlenmesi, kaydedilebilmesi ve hafızayı güçlendirmek amacıyla tekrar kullanılabilmesine yönelik sağladığı bilgiler nedeniyle hayli önemli. Bu sayede gelecekte özellikle Alzheimer gibi nörolojik hastalıklar ya da kaza sonucu ortaya çıkan hafıza kayıplarını tedavi etmek amacıyla kullanılabilecek çok küçük cihazlar üretilebilir.

 

Kaynak:

 

Yazar Hakkında:
Melis Savaşan Söğüt
Gebze Teknik Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü Araştırma Görevlisi

Dünya ve Yaşam

Fosiller Dünya’nın geçmişi hakkında önemli bilgiler saklar. Örneğin küresel iklim, Dünya’nın yüzeyinde meydana gelen değişimler ya da Dünya’da geçmişte yaşamış canlılar ve ekosistemler hakkında fosil araştırmaları sayesinde bilgi sahibi olabiliriz.

Beş yıl önce bugün nerede olduğunuzu, ne yaptığınızı, ne yediğinizi veya ne giydiğinizi hatırlıyor musunuz?