Uzay
Namdar Gürsönmez
09/02/2021 - 17:33

Jüpiter ve Satürn El Ele

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler ile Güneş sisteminin iki gaz devinin modelini yapıyoruz.

Güneş sistemi, bir yıldız olan Güneş ile onun etrafında dolanan gezegenler, cüce gezegenler, gezegenlerin uyduları, kuyruklu yıldızlar, diğer küçük cisimler ve gezegenler arası ortamdaki gaz ve tozdan oluşan bir yapıdır. Güneş sisteminde gezegenler Güneş’e uzaklıklarına göre Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün olarak sıralanır.

Kepler, 17. yüzyılda gezegenlerin Güneş etrafında eliptik yörüngelerde dolandığını ortaya koydu. Daha sonra Newton gezegenlerin bu hareketlerini açıklayan fizik yasalarını keşfetti. Newton’un hareket yasaları sayesinde gezegenlerin Güneş sistemindeki hareketleri sırasında takip edeceği rotaları yani ne zaman nerede bulunacaklarını önceden hesaplayabiliyoruz. Bu sayede de uzay araçları göndererek gezegenleri inceleyebiliyoruz.

Jüpiter ve Satürn, Güneş etrafındaki yörünge hareketleri sırasında her 20 yılda bir birbirine yaklaşır. “Kavuşum” olarak adlandırılan bu dönemlerde, eğer uygun bir konumdalarsa (örneğin Güneş’in arkasında kalmıyorlarsa), her ne kadar aralarında yüz milyonlarca kilometre olsa da iki gezegen gökyüzünde sanki bir aradalarmış gibi görünür. Jüpiter ve Satürn en son 21 Aralık 2020’de birbirlerine en yakın konuma geldi ve gece vakti gözlemlenebildi. 2020 yılında gözlediğimiz türden kavuşumlar çok seyrek gerçekleşiyor. Jüpiter ve Satürn en son 397 yıl önce gece vakti birbirine bu kadar yaklaşmıştı. Yapılan hesaplamalarına göre bu tür bir kavuşum 15 Mart 2080 tarihinde yeniden gerçekleşecek. Bir sonraki büyük kavuşum ise 2400’lü yıllarda yaşanacak.

Bu etkinliğimizde maliyeti uygun malzemeler ile Güneş sisteminin iki gaz devinin modelini yapıyoruz.

 

Nelere İhtiyacımız Var?

  • 1 adet 4 mm kalınlığında, 18 cm x 25 cm boyutlarında duralit (bir tarafı siyah fon kartonu ile kaplı)
  • 2 adet 1,5 cm x 3 cm x 9 cm boyutlarında tahta
  • 1 adet ikili pil yatağı
  • 1 adet mini anahtar
  • 2 adet 1,5 V’luk kalem pil
  • İletken kablo
  • 2 adet 1,5 cm çapında plastik makara
  • 2 adet pinpon topu
  • 1 adet 7 cm çapında karton (sarı renkli)
  • 2 adet mini DC motor
  • Çift taraflı bant veya tutkal
  • Silikon tabancası ve silikon
  • Tornavida
  • Cetvel
  • Kalem
  • Makas
  • Matkap

Uyarı:

Kesici ve delici aletler dikkatli kullanılmalıdır.

Silikon tabancasını kullanırken dikkatli olunmalıdır.

 

Ne Yapıyoruz?

 

 

Ne OIdu?

Düzeneğimizde anahtarı kapalı konuma getirdiğimizde, pillerde bulunan kimyasal enerji elektrik enerjisine dönüşerek iletken kablolar ile DC motorlara iletilir. Böylece aynı doğrultuda bulunan Jüpiter ve Satürn modelleri, Güneş sistemi mekaniğine uygun olarak, batıdan doğuya doğru (saatin dönüş yönünün tersi yönde) kendi eksenleri etrafında dönmeye başlar.

 

Kaynaklar:

 
Yazar Hakkında:
Namdar Gürsönmez
Fen Bilimleri Öğretmeni
İzmir Çiğli-Karşıyaka Aydoğan Yağcı Bilim ve Sanat Merkezi
 

Uzay

Aynı anda üç yıldızın etrafında dolanan bir gezegen keşfedildi.

Eylül ayının en beğenilen fotoğrafları, Berra Deren Durmuş’a ait “Bulutların Göle Yansıması” ve Esra Pınarbaş’a ait ‘’Parçalı Bulutlu’’ olarak belirlendi.