Uzay
Dr. Mahir E. Ocak
17/03/2015 - 08:53

Mars Okyanuslar Dolusu Su Kaybetmiş

Bir grup araştırmacının Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi’ne ait bir teleskobu kullanarak yaptığı gözlemler Mars’ta geçmişte okyanuslar dolusu su olduğunu gösteriyor.

Bir grup araştırmacının Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi’ne ait bir teleskobu kullanarak yaptığı, altı yıla yayılan gözlemler Mars’ta geçmişte okyanuslar dolusu su olduğunu gösteriyor. Tahminlere göre dört milyar yıl önce Kızıl Gezegen’in kuzey kutbunun yarısı sularla kaplıydı ve bu suların derinliği bazı yerlerde 1,6 kilometreye kadar çıkıyordu. Dr. G. L. Villanueva ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Hidrojen atomunun izotoplarından (proton sayısı aynı nötron sayısı farklı atomlar) biri döteryumdur. D simgesi ile gösterilen bu izotopun çekirdeği bir proton ve bir nötron içerir. Hidrojenin en yaygın izotopunun (H) çekirdeğinde ise sadece bir proton vardır. Bir döteryum izotopu içeren su molekülleri (HDO), fazladan bir nötrona sahip oldukları için, iki hidrojen atomu içeren su moleküllerinden (H2O) daha ağırdır. Bu durum aynı sıcaklıktaki HDO moleküllerinin H2O moleküllerinden daha yavaş hareket etmesine neden olur.

HDO molekülleri H2O moleküllerinden daha yavaş hareket ettiği için bir gezegenden uzaya kaçan su molekülleri arasındaki HDO/H2O oranı gezegendeki HDO/H2O oranından daha küçüktür. Bu durum zamanla gezegendeki HDO/H2O oranının artmasına neden olur.

Araştırmacılar, gözlemler yaparak Mars’taki HDO/H2O oranının değişimini inceledi ve elde edilen verileri kullanarak Mars’ta geçmişte ne kadar su olduğunu tahmin etti. Sonuçlar yaklaşık 4 milyar yıl önce Mars’ın yüzeyinde 20 milyon km3’ten fazla su olduğuna işaret ediyor. Bu su Mars’ın yüzeyinin tamamını kaplasaydı, yaklaşık 140 metre derinliğinde olurdu. Ancak büyük bir ihtimalle su Mars’ın kuzey yarımküresinde toplanmıştı ve bazı yerlerde derinliği 1,6 kilometreye ulaşıyordu.

Uzay

Ozon, canlılar için zararlı olan UVB ışınların Dünya yüzeyine ulaşmasını engelleyen doğal bir gaz tabakasıdır.

Perseverance, ikinci denemesinde Mars’ta kaya örneği toplamayı başardı.