Fizik-Kimya-Matematik
Kıvanç Çefle
01/08/2018 - 15:45

Satranç - Ağustos 2018

Satranç köşesinde bu ay Temmuz 2018 probleminin çözümüne ve Ağustos 2018 problemine yer veriyoruz.

Sevgili gençler,

Geçen ay sorduğumuz problemi hatırlayalım:

Herbert W. Grant
Australian Columns Tourney, 1924
Birincilik Ödülü

İki hamlede mat

Birincilik ödülü kazanmış bu problemde siyahın yapabileceği bütün hamlelere karşı beyazın “hazır” matları olduğunu görüyoruz. Örneğin e3’teki atın herhangi bir hamlesine (1…Ae3») karşı beyaz 2. Vc2 ile mat eder. Benzer şekilde, d1’deki atın hamle yapması durumunda (1…Ad1») beyaz 2. Fb2 mat ile karşılık verir. Son olarak, 1…c3 hamlesine karşı da 2. Ab3 mat var. Yani, bu daha önce de örneğini gördüğümüz bir “tam blok” durumu. Şimdi, bu hazır matları bozmayan bir anahtar hamle arayacaktık değil mi? Ne yazık ki bu problemde böyle bir çaba sonuç vermez. Örneğin 1. Vg6? Af5! Vezirin c2’ye erişimi engellenmiştir. Ya da 1. Kh2? Ag2!. Şimdi, beyaz 2. Fb2 ile mat edemez çünkü kale artık b2 karesini kontrol edemiyor. Anlaşılan, mevcut hazır matlardan vazgeçmek ve siyahı daha farklı bir zugzwang durumuna sokan bir anahtar hamle bulmak zorundayız. O anahtar hamle de:

  1. Vb8!
  2.  
  1. 1… Ae3» 2. Kc2 mat
  2. 1… Ad1» 2. Vb2 mat
  3. 1…c3 2. Ad3 mat

Görüyoruz ki, mevcut hazır matlar tamamen değişti. Hazır matların anahtar hamle sonrasında kısmen ya da burada olduğu gibi tamamen değiştiği problemlere mutate (değişimli problem) deniyor. Değişimli problemleri çözmek, anahtar hamlenin hazır matları değiştirmediği problemlere göre biraz daha zordur.

Gelelim bu ayın problemine:

Comins Mansfield
The Morning Post, 1923

İki hamlede mat

Bir sonraki ay görüşmek üzere...

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

Fizik-Kimya-Matematik

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Şubat 2021 sorusunu doğru çözenler belli oldu.

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Mart 2021 sorusu yayında!