Sosyal Bilimler
Kıvanç Çefle
03/08/2022 - 16:40

Satranç - Ağustos 2022

Satranç köşesinde bu ay Temmuz 2022 probleminin çözümüne ve Ağustos 2022 problemine yer veriyoruz.

Sevgili gençler,

Her zamanki gibi geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

William Shinkman
The Cincinnati Commercial,1882
Birincilik Ödülü

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Çözüme geçmeden önce a5’teki kalenin “a” sütununa, e8’dekinin de sekizinci yataya bağlı olduğuna dikkat çekelim. Çünkü birinci kale a7, ikincisi de b8’i denetlemekle görevli. Eğer görev yerlerini terk ederlerse (örneğin Kb5/Ke7 hamleleriyle) beyaz hemen Ka7/Kb8 ile mat eder. Beyaz, siyah kaleleri bu kritik konumlarını terk etmeye zorlayabilir mi? Vezir iki kaleye de aynı anda saldırabilseydi (mesela e5’e gelebilseydi) iki ayrı matla (Vxa5# ya da Vxe8#) tehdit edebilirdi. Siyah bu iki tehdidi kalelerden biriyle veziri alarak önleyebilirdi. Ama veziri hangi kaleyle alırsa alsın beyaz Ka7# ya da Kb8# ile mat ederdi. 

Ne yazık ki mevcut durumda beyazın iki kaleye birden saldırması mümkün değil. Belki de sabırlı olmak ve zekice bir bekleme hamlesiyle kalelerin uygun konuma gelmesini sağlamak gerek. Şimdi çözüme geçebiliriz:

1. Vf3!!
a) 1…Kxa2 2. Vf7!(tehdit 3. Vxe8#/Vxa2#) Kxd2/Ke3 3. Ka7#/Kb8#;
b) 1…Ka4 2. Ve4! (tehdit 3. Vxe8#/Vxa4#) Kaxe4/Kexe4 3. Ka7#/Kb8#

Diğer kale hamlelerine de beyaz aynı mekanizmayı (çifte saldırı) kullanarak cevap verir:

c) 1…Ka6 2. Ve2!
d) 1…Kc8 2. Vf5!
e) 1…Kd8 2. Vd5!
f) 1…Kh8 2. Vh5!
g) 1…Kg8 2. Vd5! 
 
Diğer bekleme hamlesi denemeleri (1. a3/a4/Ve4/Vd7?) 1…Kh8! nedeniyle başarısız olur. Ya da 1. f3/f4/g7? Kxa2!

Gelen doğru çözümlerin azlığından bu problemin okurlarımızı zorladığı anlaşılıyor. Birçok okurumuz 1. Kb8+ Kxb8 2. Fxb8 Şxb8 3. Vd8# çözümünü vermişler. Oysa 2. Fxb8’den sonra siyah şah fili almak zorunda değil. Basit 2…Ka4 hamlesinden sonra beyaz mat edemez. Yine birçok okurumuz 1. Fd8, 2. Vd7 ve ardından 3. Vc8#’i siyahın önleyemeyeceğini yazmışlar. Oysa 1…Kh8! 2. Vd7 Kxh3+ ve üçüncü hamlede mat yok.

Satranç köşesinde Temmuz 2022 problemini doğru çözen 5 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitabı kazandı. Hediye kazanan okurlarımızın isimleri aşağıdaki listede koyu renk ile belirtildi.

  • Emre Karakebap
  • Doğu Seyran Hersek
  • Ozan Aydın
  • Selin Bulut
  • Selim Fis
  • Mehmet Göktaş
  • Mustafa Balkan
  • Atakan Akkahve
  • Funda Kartaloğlu
  • İrem Baydoğan 
  • Mirhan Avinç
  • Sefa Furkan Demir

Ayın alıştırma problemi olarak yine “çifte saldırı” fikrine dayanan bir başka problem sunuyoruz:

Emil Palkoska
Narodni Politika,1909
Şeref Mansiyonu

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Önce kendiniz çözmeye çalışın, başaramazsanız çözümü görmek için buraya tıklayın.

Sıra sizin çözeceğiniz ödüllü probleme geldi!

Viktor Melniçenko, Valentin Rudenko
Şahmati (Riga),1980
Birincilik Ödülü

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Unutmayın: Satranç köşesinde ayın problemini doğru çözenler arasından kura ile belirlenecek 5 kişiye TÜBİTAK popüler bilim kitabı hediye ediyoruz. Kolay gelsin.

Bir ay sonra görüşmek üzere...

Çözümünüzü göndermek için tıklayın.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 

    Sosyal Bilimler

    Temmuz ayının en beğenilen fotoğrafı, Musab Emiroğlu’na ait “Gün Kurusu” olarak belirlendi.

    Bilim Genç olarak ağustos ayında objektiflerinizi “suda yaşama” odaklamanızı istiyoruz.