Fizik-Kimya-Matematik
Kıvanç Çefle
01/09/2018 - 06:00

Satranç - Eylül 2018

Satranç köşesinde bu ay Ağustos 2018 probleminin çözümüne ve Eylül 2018 problemine yer veriyoruz.

Sevgili satrançseverler,

Son yazımızda aşağıdaki problemin çözümünü size bırakmıştık. Önce bu problemin çözümüyle başlayalım:

Comins Mansfield
The Morning Post, 1923

İki hamlede mat

Çözüm:

Her zaman olduğu gibi, hazır matlar olup olmadığını kontrol edelim. Gerçekten de siyahın yapabileceği bütün hamlelere karşı beyazın hazır matları var:

1…d3 2. Ve7 mat;
1…Ka2, b2, vs. 2. Ag3 mat;
1…Kg1, g3, vs. 2. A1d2 mat.

Siyah kalenin durumu gerçekten talihsiz. Hem g3 hem de d2 karelerini korumak zorunda olduğundan adeta yerine çakılmış halde. Ama aynı sıkıntının beyaz taşlar için de söz konusu olduğunu görüyoruz: Vezirin yapacağı herhangi bir hamle ya a3-f8 çaprazını ya da üçüncü yatayı terk etmesini gerektirir. Birinci durumda (örneğin 1. Vb3) siyah 1…d3! oynar çünkü 2. Ve7 artık mümkün değil. İkinci durumda ise (örneğin 1. Vb4) siyah 1…Şd3 ile karşılık verir. Beyaz kalenin “f” sütununu terk etmesi halinde siyah şah f5’e kaçar ya da yedinci yatayı bırakırsa siyah kale g7’den şah çekerek iki hamlede matı önler. Beyaz atların da görev yerlerini terk edemeyecekleri kolayca görülebilir: F3’teki at, e5 karesini korumak zorunda, diğeri (f1’deki) ise siyah kalenin hareketine göre g3 ya da d2’den şah çekeceğinden f1’i terk edemez.

O halde, anahtar hamle sonrasında hazır matların değişeceği çok açık. Yani bu bir mutate problemi (ya da "değişimli" problem). Anahtar hamleyi vermenin zamanı geldi:

1. Va6!

Varyasyonlar:

a) 1…d3 2. Ve6 mat;
b) 1…Ka2, b2, vs. 2. Vg6 mat; (2. Ag3+? Şe3!)
c) 1…Kg1, g3, vs. 2. Ve2 mat. (2. A1d2+? Şe3!)

Gördüğünüz gibi, hazır matlar tümüyle değişti. Bu da problemi çözen kişi üzerinde sürpriz bir etki uyandırıyor.

Gelelim bu ayın problemine. Aşağıdaki problemin çözümünü size bırakıyoruz.

Otto Wurzburg
Deutsche Schachblatter, 1922

İki hamlede mat

Bir sonraki ay görüşmek üzere...

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

Fizik-Kimya-Matematik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde sütün yapısını değiştiren etkenleri inceleyip enzimlerin işleyişini öğreniyoruz.

Bir grup araştırmacı, verimliliği neredeyse %50’ye varan güneş gözeleri üretmeyi başardı.