Fizik-Kimya-Matematik
Kıvanç Çefle
02/09/2019 - 17:01

Satranç - Eylül 2019

Satranç köşesinde bu ay Ağustos 2019 probleminin çözümüne ve Eylül 2019 problemine yer veriyoruz. 

Sevgili gençler,

Önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümünü sizlerle paylaşıyoruz:

Klavdiya Tuşavina
Smena, 1938
 

Üç hamlede mat

 

Çözüm:

1. Kh1! b1=V 2. Vxb1 b2 3. Vg1 mat

Burada 1. Kh1 tipik bir Bristol hamlesi. Üçüncü hamlede vezirin g1’den mat edebilmesi için kalenin “vezirin yolundan çekilmesi” yani g1 karesinin ötesinde konuşlanması lazım. Aynı amaca hizmet eder gibi görünen 1. Kxb2 hamlesinden sonra oyun pat olur.

Gelelim bu ayın konusuna: alt terfi! Bilindiği üzere son yatay sütuna ulaşan bir piyon terfi edebilir. Pratikte en çok vezir terfisi görülür. Bu da doğal, ne de olsa böyle bir fırsatı eline geçiren oyuncu terfi hakkını en kuvvetli taştan yana kullanacaktır. Bunun daha ilginci alt terfidir yani piyon vezir yerine daha zayıf bir taşa terfi ettirilir (kale, fil ya da at). Problemciler bu fikri eserlerinde sıklıkla kullanırlar. İşte bir örnek:

Dragan Sudman,
Mat (Belgrad), 1973

 Üç hamlede mat        

Çözüm:

1. f7!
 a)1...Şg6 2.f8=V Ş×h7 3.Fe4 mat
 b)1...Şf6 2.f8=A Şf5 3.Kf7 mat
 c)1...Şe6 2.f8=K Şd6 3.Kf6 mat 

“a” varyantında 2. f8=V beklenen bir hamle ve açıklamaya ihtiyaç yok. “b” varyantında ise piyonun vezir çıkması işe yaramaz. “İşe yaramaz” derken, üç hamlede matı tamamlamak açısından yetersiz kalır. Orada (f8) bir at olmalı ki beyaz üçüncü hamlede mat edebilsin. “c” varyantında ise piyon vezir çıkarsa oyun pat olur. Bu minyatür problemde farklı dört terfiden üçünün gösterilebilmesi teknik bir başarı.

Aşağıdaki problemin çözümünü de size bırakıyoruz:

Matjas Zigman
Mat (Belgrad), 1970         

Üç hamlede mat

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 

Fizik-Kimya-Matematik

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kendi yaptığımız spektroskobu kullanarak ışığı bileşenlerine ayırıyoruz.

Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Eylül 2020 sorusu yayınlandı.