Fizik-Kimya-Matematik
Kıvanç Çefle
01/11/2018 - 10:21

Satranç - Kasım 2018

Satranç köşesinde bu ay Ekim 2018 probleminin çözümüne ve Kasım 2018 problemine yer veriyoruz.

Sevgili gençler,

Her zaman olduğu gibi geçen ay çözümünü size bıraktığımız problemle başlayalım:

Israel Schiffmann
Svenska Dagbladet, 1929

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Fh4! (bekleme hamlesi)
  1. 1...Fg7 (fil kalenin yolunu kesti)  2. Vf7 mat
  2. 1...Kg7(kale filin yolunu kesti)  2. Vh6 mat
  3. 1...Kg6 (kale g6’yı bloke etti)  2. Vf3 mat
  4. 1...Kh8 2. Vf7 mat
  5. 1...F≈ 2. V(x)h6 mat

Bu problemde “a” ve “b” varyantlarında siyah fil ve kalenin kritik bir kare üzerinde (g7) birbirlerinin yolunu kestiklerini ve beyazın bundan yararlanarak mat ettiğini görüyoruz. Yani Grimshaw kesişimi kullanılmış.

Şimdi, başka bir probleme geçelim.

R.A. Batchelor
The Problemist, 1964

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Fd3! (Tehdit 2.Ve4 mat ya da 2. Ve3 mat)
a. 1...Şxd3 2. Şe7 mat
b. 1...Ke8 2. Şxc6 mat
c. 1...Fxd3 2. Fe3 mat
d. 1...Kxd3 2. Vg4 mat

 

Anahtar hamlenin özelliği, hem siyaha bir kaçış karesi vermesi (d3) hem de çifte mat ile tehdit etmesi (2. Ve4 ya da 2. Ve3 mat). Bu iki matı önlemek için siyah, kale ya da filiyle d3’teki beyaz fili almalı. Ama o zaman da kale ve fil birbirinin yolunu kesiyor (hem de d3’ü bloke ederek kendi şahlarının kaçışına engel oluyorlar). Burada da Grimshaw’a benzer bir durum var değil mi? Fark şu ki, bu kez beyaz kendi taşlarından birini kritik kare (d3) üzerinde feda ederek siyahı bu kesişime zorluyor. İşte buna Novotny kesişimi deniyor. Çünkü bu fikri ilk kez Çek kurgucu Antonin Novotny (1827-1871) kullanmış.

“a” ve “b” varyantlarında beyaz şahın bizzat devreye girmesi ve “açarak şah” ile mat etmesi probleme ayrı bir renk katıyor.

Aşağıdaki problemin çözümünü de size bırakıyoruz. Bir ay sonra görüşmek üzere...

John Hugh Barrows
The Granthanm Journal, 1926
Birincilik Ödülü

İki hamlede mat

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 

Fizik-Kimya-Matematik

Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Nisan 2021 sorusunu doğru çözenler belli oldu.

55 cücenin yaşadığı bir çiftliği ziyaret eden Keloğlan, her cüceye çiftlikte kaç arkadaşı olduğunu soruyor. Cücelerden her biri...