Sosyal Bilimler
Kıvanç Çefle
02/03/2022 - 09:12

Satranç - Mart 2022

Satranç köşesinde bu ay Şubat 2022 probleminin çözümüne ve Mart 2022 problemine yer veriyoruz.

Sevgili gençler,

Her zaman olduğu gibi önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlıyoruz:

Erich Zepler
Olimpiyat Turnuvası, 1936
Birincilik ödülü

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Pozisyonu incelediğimizde siyah şahın kaçabileceği iki kare olduğunu görüyoruz: b5 ve b3. İkisinin de cevabı zaten “hazır mat” olarak pozisyonda bulunuyor. Şöyle ki: 1…Şb5 2. Vxd7+ Şa6 3. Vb7#; 2…Şc5 3. Vc6 mat. Eğer 1…Şb3 oynarsa 2. Ve2 ve arkasından 3. Ab6#. Siyah filin yapabileceği herhangi bir hamleye karşılık (1…F~) beyaz 2. Ad6! oynar. Şimdi 3. Vxd7# önlenemez.

Sanki problem daha baştan çözülmüş hâlde önümüze konmuş gibi. Tek yapmamız gereken mevcut hazır matları koruyan bir “bekleme hamlesi” bulmak. Ama bu da pek kolay değil. Örneğin 1. Şf6? Fe7+! ve siyah üç hamlede mat olmaktan kurtulur. Ya da 1. Şg6 Fxf4!! 2. Ad6 ve pat! Diğer yandan 1. Axd6 oynadığında da oyun hemen pat oluyor.

Bu girişten sonra beyazın ne oynaması gerektiği ortaya çıkıyor:

1. Şe4!! F~ 2. Ad6! ve 3. Vxd7#.

Dikkat edilirse şimdi 1…Fxf4 siyahı kurtarmaz. Çünkü e4’e gelmiş şah sayesinde siyah fil 2. Ad6 hamlesinden sonra açmazda kalmıyor ve oyun pat olmuyor.

Unutulmaz bir problem!

Bu ay örnek olarak pat fikrinin ele alındığı bir başka problem sunuyoruz:

P. A. Orlimont
Deutsches Wochenschach, 1904

Beyaz oynar ve dört hamlede mat eder.

Önce kendiniz çözmeye çalışın, başaramazsanız çözümü görmek için buraya tıklayın.

Satranç köşesinde Şubat 2022 problemini doğru çözen 5 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitabı kazandı. Hediye kazanan okurlarımızın isimleri aşağıdaki listede koyu renk ile belirtildi.

  • Kerem Temel
  • Atakan Erdem
  • Emre Başar
  • Arafat Haykır
  • Kâzım Yavuz
  • Atakan Burak Akkahve
  • Ruşan Güneş
  • Mete Ceviz
  • Fatih Ayhan
  • Dursuncan Aydemir
  • Mehmet Batar

Sevgili gençler, üç hamlelik problemlerin çözümünde ustalaştığınızı görüyoruz. O nedenle artık sizlere daha uzun problemler de soracağız. Aşağıdaki problem de bunların ilki olacak:

P.A. Orlimont
Wiener Schachzeitung, 1931
mart satranç sorusu

Beyaz oynar ve dört hamlede mat eder.

Unutmayın: Satranç köşesinde ayın problemini doğru çözenler arasından kura ile belirlenecek 5 kişiye TÜBİTAK popüler bilim kitabı hediye ediyoruz. Kolay gelsin.

Bir ay sonra görüşmek üzere...

Çözümünüzü göndermek için tıklayın.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 

Sosyal Bilimler

Ağustos ayının en beğenilen fotoğrafı Ecrin Bilge Öztosun’a ait “Sudan Beklenen Umutlar” olarak belirlendi.

Bilim Genç olarak eylül ayında objektiflerinizi “hava araçları”na odaklamanızı istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken etiket bölümüne #HavaAraçları yazmayı unutmayın.