Sosyal Bilimler
Kıvanç Çefle
02/04/2022 - 14:44

Satranç - Nisan 2022

Satranç köşesinde bu ay Mart 2022 probleminin çözümüne ve Nisan 2022 problemine yer veriyoruz.

Sevgili gençler,

Her zaman olduğu gibi önce geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

P. A. Orlimont
Wiener Schachzeitung, 1931

Beyaz oynar ve dört hamlede mat eder.

Çözüm:

1. Şe2!

Tehdit: 2. Şf3 ~ 3. Şg4 ~ 4. Af3#

Beyazın yalnızca beyaz kareler üzerinden yürüttüğü bu manevrayı siyah filin durdurması mümkün görünmüyor. Yine de siyahın zekice bir savunması var:

1…Fh4!

Şimdi, beyazın ilk planında ısrar etmesi büyük bir hata olur: 2. Şf3 g5 3. Şg4 ve pat! Ama bu kez de siyah filin h4’teki sıkışık durumu, beyaza farklı bir plan uygulama fırsatı veriyor:

2. Kg5! (zugzwang) Fxg5

Fili “fare tuzağına” düşmüş siyahın yapabileceği başka bir hamle yok!

3. Axg5 (zugzwang) Şxg1 4. Af3#

Okurlarımızın büyük bir bölümü beyazın 1. Şe2! 2. Şf3 ~ 3. Şg4 ~ 4. Af3# ile mat planını görmüşler. Ancak siyahın 1…Fh4! savunması üzerinde durmamışlar. Biz bu çözümleri doğru kabul etmedik çünkü problemin kuruluş sebebi olan  “fare tuzağı” teması 1…Fh4! hamlesinden sonra ortaya çıkıyor.

Yeni Alman Okulu’nun önemli temsilcilerinden olan P. A. Orlimont’un (1867-1943) mesleği avukatlıktı. Öğrencilik yıllarında çok zeki olduğu için arkadaşları ona “Plato minör”, yani “küçük Platon” adını takmıştı. Gerçek adı Franz Heinrich Ernst Krieger olan kurgucumuz, eserlerinde takma adının harflerinin sırasını değiştirerek oluşturduğu “P. A. Orlimont” mahlasını kullanıyordu. Aşağıda “fare tuzağı” fikrini kullandığı bir başka problem var:

Deutsches Wochenschach, 1904

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Önce kendiniz çözmeye çalışın, başaramazsanız çözümü görmek için buraya tıklayın.

 

Satranç köşesinde Mart 2022 problemini doğru çözen 5 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitabı kazandı. Hediye kazanan okurlarımızın isimleri aşağıdaki listede koyu renk ile belirtildi.

  • Atakan Erdem
  • Emre Gök
  • Emre Akharman
  • Arafat Haykır
  • Rohat Arslan
  • Muhammed Hezarfen
  • Abdülsamet Akgül
  • Berfin Arı
  • İrem Baydoğan
  • Mümtaz Ulaş Keskin
  • Görkem Ersoy
  • Demir Aral

Aşağıdaki problemin çözümünü de size bırakıyoruz:

Sigmund Herland
Tidskrift för Schack, 1910

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Unutmayın: Satranç köşesinde ayın problemini doğru çözenler arasından kura ile belirlenecek 5 kişiye TÜBİTAK popüler bilim kitabı hediye ediyoruz. Kolay gelsin.

Bir ay sonra görüşmek üzere...

Çözümünüzü göndermek için tıklayın.

 
Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

Sosyal Bilimler

Mayıs ayının en beğenilen fotoğrafı Ömer Önder Sümen’e ait “Sultan Ahmet’ten” olarak belirlendi.

Satranç köşesinde bu ay Mayıs 2022 probleminin çözümüne ve Haziran 2022 problemine yer veriyoruz.