Temmuz 2026’da Gökyüzü

Bilim Ümraniye / Mehmet Yüksek

Bu ay özellikle derin uzay gözlemleri açısından çok zengindir. Samanyolu’nun merkezine doğru baktığımız bölgelerde çok sayıda bulutsu, yıldız kümesi ve parlak yıldız gözlem için uygun konuma gelir. Yaz Üçgeni’ni oluşturan Vega, Deneb ve Altair gökyüzünde dikkat çekerken Antares, güney ufkunda kırmızımsı rengiyle kolayca ayırt edilebilir.

Temmuz ayının öne çıkan hedeflerinden biri de Güneş’e yaklaşarak parlaklaşan 10P/Tempel 2 Kuyruklu Yıldızı olacak. Teleskoplu gözlemciler için ilgi çekici bir hedef olan bu kuyruklu yıldız, ay boyunca takip edilebilecek.

Temmuz ayında gezegenler de gözlemcileri yalnız bırakmıyor. Venüs, Mars, Satürn, Uranüs ve Neptün gece ve sabah saatlerinde gözlemlenebilirken ay boyunca gerçekleşecek Ay ve gezegen yakınlaşmaları gökyüzünü daha da hareketli hâle getirecek.

İşte temmuz ayının öne çıkan gök olayları:

2 Temmuz: Mars ve Uranüs kavuşumu

2 Temmuz sabahı, Mars ile Uranüs, Boğa Takımyıldızı yönünde birbirine çok yakın konumda izlenebilecek. Gün doğumundan hemen önce gerçekleşecek bu kavuşum, doğu ufkunda kısa süreliğine takip edilebilecek.

Yaklaşık -1,52 kadir parlaklığa sahip Mars çıplak gözle kolayca görülebilirken 5,82 kadir parlaklıktaki Uranüs için dürbün ya da teleskop kullanılması gözlemi daha verimli hâle getirecektir.

2 Temmuz saat 03.40’ta gökyüzü

8 Temmuz: Ay ve Satürn yakın konumda

8 Temmuz gecesi, Satürn ile son dördün evresindeki Ay, gökyüzünde birbirine yakın konumda olacak. Gece yarısından sonra doğu ufkundan yükselen ikili, Balık Takımyıldızı yönünde gözlemlenebilecek. Yaklaşık 0,8 kadir parlaklığa sahip Satürn, Ay’ın yakınında çıplak gözle rahatlıkla görülebilecek.

8 Temmuz saat 01.00’de gökyüzü

9 Temmuz: Venüs ve Regulus kavuşumu

Bahar gökyüzünün simgelerinden olan Aslan Takımyıldızı, yaz mevsimiyle birlikte batı ufkuna doğru çekilmeye başlıyor.  9 Temmuz akşamı, Venüs ile Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus, batı ufkunda birbirine yakın konumda olacak. Gün batımının ardından kısa süreliğine gözlemlenebilecek bu ikiliden Venüs yaklaşık -4,12 kadir, Regulus ise 1,4 kadir parlaklığa sahip olacak.

9 Temmuz saat 20.30’da gökyüzü

11 Temmuz: Ay, Ülker, Mars ve Uranüs yakın konumda

10 Temmuz’u 11 Temmuz’a bağlayan gece, hilal evresindeki Ay, Ülker Açık Yıldız Kümesi, Mars ve Uranüs, Boğa Takımyıldızı yönünde yakın konumda görülecek. Ay ve Ülker gece yarısından sonra doğu ufkundan yükselirken, Mars ve Uranüs yaklaşık bir saat sonra gökyüzünde belirecek.

Ay, Ülker ve Mars çıplak gözle rahatlıkla görülebilirken, Uranüs’ün gözlemlenebilmesi için dürbün veya teleskop kullanılması gerekiyor.

11 Temmuz saat 01.15’te gökyüzü

14 Temmuz: Yeni ay

14 Temmuz’da gerçekleşecek yeni ay evresiyle birlikte gün batımından sonra sabah saat 04.30’a kadar Ay ışığının etkisi büyük ölçüde azalacak. Böylece derin uzay gözlemleri için ayın en uygun dönemlerinden biri yaşanacak.

Gece boyunca gök adamızın zengin yıldız alanları gözlem için elverişli konuma gelirken özellikle Sefeus Takımyıldızı bölgesinde bulunan IC 1396 içerisindeki Fil Hortumu Bulutsusu (Elephant Trunk Nebulası) ve genç yıldızların çevrelediği Wizard Bulutsusu (NGC 7380) dikkat çekici gözlem hedefleri arasında yer alıyor. Bunun yanı sıra Kuğu Takımyıldızı yönünde bulunan ve yaklaşık 8.000 yıl önce gerçekleşen bir süpernova patlamasının kalıntılarından oluşan East Veil Bulutsusu (NGC 6992/6995), karanlık gökyüzü koşullarında teleskop ve astrofotoğraf ekipmanlarıyla gözlemlenebilecek etkileyici derin uzay cisimlerinden biri olacak.

Yaz gökyüzünün en sevilen çift yıldızlarından biri olan Albireo da gece boyunca gözlem için uygun konumda bulunacak. Halk arasında zaman zaman “Fenerbahçe Yıldızı” olarak da anılan bu renkli çift yıldız sistemi, teleskopla bakıldığında altın sarısı ve mavi tonlarıyla göz alıcı bir görüntü sunuyor.

Ay ışığının olmadığı karanlık gökyüzü, özellikle teleskop ve dürbün kullanıcıları için hem derin uzay cisimlerini hem de gök adamızın zengin bölgelerini gözlemlemek adına bir hayli uygun koşullar sağlayacak.

14 Temmuz saat 21.30’da gökyüzünün Stellarium görüntüsü

17 Temmuz: Ay, Venüs ve Regulus yakınlaşması

17 Temmuz akşamı, hilal evresindeki Ay, Venüs ve Regulus gökyüzünde birbirine yakın konumda yer alacak. Aslan Takımyıldızı yönünde gerçekleşecek bu yakınlaşma, gün batımının hemen ardından batı ufkunda kısa bir süreliğine çıplak gözle gözlemlenebilecek.

17 Temmuz saat 20.30’da gökyüzü

21 Temmuz: Ay ve Spica yakın konumda

21 Temmuz akşamı ilk dördün evresine geçen Ay, Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı olan Spica ile gökyüzünde birbirine yakın konumda görülecek. Bu kavuşum, gün batımının ardından saat 22.00’ye kadar rahatlıkla izlenebilecek

21 Temmuz saat 21.30’da gökyüzü

24 Temmuz: Ay ve Antares yakın konumda

24 Temmuz akşamı şişkin ay evresine yaklaşan Ay ve Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı olan Antares birbirine yakın konumda olacak. Saat 16.00 civarında doğu ufkundan yükselecek ikili gün batımının ardından gece yarısına kadar gözlemlenebilecek

24 Temmuz saat 21.00’de gökyüzü

29 Temmuz: Geyik Dolunayı

Temmuz ayındaki dolunay evresine geleneksel olarak Geyik Dolunayı adı verilir. Bu ad, Kuzey Amerika’daki bazı yerli toplulukların temmuz ayında erkek geyiklerin yeni boynuzlarının belirgin şekilde büyümeye başlamasını gözlemlemelerinden kaynaklanır. Dolunayın görünümüyle doğrudan bir ilgisi bulunmaz; Ay normal dolunaylardan farklı bir renkte görünmez.

Bu ay 29 Temmuz’da gerçekleşecek dolunay, saat 20.00 civarında Oğlak Takımyıldızı yönünde ufuktan yükselmeye başlayacak ve sabah saatlerine kadar gökyüzünde gözlemlenebilecek.

Sebastian Gollnow/Contributor/gettyimages.com

30 Temmuz: Güney Delta Kova ve Alfa Oğlak meteor yağmurları

Her yıl temmuz sonu ve ağustos başında etkin olan Güney Delta Kova (Southern δ-Aquariid) ve Alfa Oğlak (α-Capricornid) meteor yağmurları bu yıl da gökyüzünü süsleyecek. Her iki meteor yağmurunun da maksimum etkinliği 30 Temmuz civarında gerçekleşecek.

Güney Delta Kova meteor yağmuru uygun koşullarda saatte 25'e kadar meteor oluşturabilir. Alfa Oğlak meteor yağmuru ise daha az sayıda meteor üretmesine rağmen zaman zaman oldukça parlak meteorlarıyla dikkat çeker.

Meteorlar adlarını gökyüzünde çıktıkları yön olarak görünen Kova ve Oğlak takımyıldızlarından alır. Gece yarısından sonraki saatlerde meteor yağmurlarının gökyüzündeki çıkış noktası (radyantı) ufkun üzerinde daha yükseğe çıkar ve bu nedenle meteor görülme olasılığı artar. Ancak bu yıl maksimum etkinlik döneminde Ay'ın dolunay evresine yakın olması gözlem koşullarını olumsuz etkileyebilir. Daha fazla meteor görebilmek için şehir ışıklarından uzak ve karanlık bir gözlem alanı seçmek daha iyi sonuç verecektir.

30 Temmuz saat 01.00’de gökyüzü

Temmuz ayında gezegenler

Merkür

Haziran ayının sonuna kadar gözlenebilen Merkür, temmuz ayında teknik olarak Güneş’ten sonra batsa bile hâlâ Güneş’e çok yakın olduğundan gözlemlenmesi pratikte mümkün olmayacak.

Venüs

Mayıs ve haziran aylarının en dikkat çekici hedefleri arasında yer alan Venüs, temmuz ayına gelindiğinde hâlâ batı ufkunda kısa bir süreliğine gözlemlenebilir durumda olacak. Her geçen gün biraz daha erken batacağından ayın sonlarına doğru Venüs’ü gözlemlemek için açık bir batı ufku gerekecek.

Mars

Mars temmuz ayında da dikkat çekici hedeflerden birisi olacak. Gece yarısından birkaç saat sonra doğu ufkundan yükselen Mars, her geçen gün daha erken doğacağı için gözlem süresi giderek artacak.

Jüpiter

Batı ufkuna giderek yaklaşan Jüpiter, temmuz ayının ilk günlerinde gün batımının hemen ardından ufuk üzerinde çok alçak bir konumda kısa süreliğine gözlemlenebilecek. Ancak gezegenin Güneş’e olan açısal uzaklığı ay boyunca azalmaya devam edeceğinden, ilerleyen günlerde gözlemlenemeyecek.

Satürn

Temmuz ayına gece yarısı civarında doğarak başlayacak olan Satürn, her gün biraz daha erken yükseleceğinden gözlem süresi giderek artacak. Temmuz ayının son günlerinde ise yaklaşık saat 22.30 civarında doğarak gecenin büyük bölümünde gözlemlenebilecek.

Uranüs

Haziran ayında tekrar gözlem hedefleri arasına giren Uranüs, temmuz ayında da gözlem hedefleri listesinde yer alacak. Her geçen gün daha erken doğacağı için gözlem süresi artacak ancak düşük parlaklığı nedeniyle iyi bir teleskop veya dürbün ile daha iyi gözlemlenebilecek.

Neptün

Yine Satürn gibi temmuz ayında gece yarısından kısa bir süre sonra doğarak başlayacak olan Neptün, ay boyunca her gün biraz daha erken yükseleceğinden gözlem süresi giderek artacak. Temmuz ayının son günlerinde ise yaklaşık saat 22.30 civarında doğarak gecenin büyük bölümünde gözlemlenebilecek ancak 7,8 kadir parlaklığı nedeniyle gözlemlenmesi yalnızca uygun teleskop veya çok karanlık gökyüzünde mümkün olacak.

Temmuz ayında başka neler gözlemlenebilir?

Temmuz geceleri yaz gökyüzünün en zengin dönemlerinden birini oluşturur. Gece ilerledikçe doğu ve kuzeydoğu ufkundan yükselen Samanyolu’nun Kuğu ve Kraliçe bölgeleri, karanlık gökyüzünde belirginleşerek derin uzay gözlemleri için uygun koşullar sunar. Bu dönemde özellikle Kuzey Amerika Bulutsusu ve Pelikan Bulutsusu geniş yapılarıyla dikkat çeker. Gece ilerledikçe yaz üçgeni gökyüzündeki belirginliğini korur. Herkül yönündeki M13 ve Çalgı Takımyıldızındaki Halka Bulutsusu ve Tilki Takımyıldızı’ndaki Halter Bulutsusu ise teleskoplu gözlemler için öne çıkan hedefler arasında yer alır.

Gece yarısından sonra kuzeydoğu ufkunda Andromeda Galaksisi yükselmeye başlar ve sonbahar gökyüzünün ilk işaretlerini verir. Bu geçiş, yaz ve sonbahar gökyüzünün aynı gece içinde birlikte gözlemlenebildiği özel dönemlerden biridir.

Temmuz ayında öne çıkan bir diğer ilgi çekici hedef ise yaklaşık 13 kadir parlaklığa sahip olan 10P/Tempel 2 Kuyruklu Yıldızı’dır. Güneş’e yaklaşmasıyla birlikte giderek parlaklaşan kuyruklu yıldız, gün batımının ardından Oğlak Takımyıldızı yönünde gözlemlenebilecek. Düşük parlaklığı nedeniyle teleskoplu gözlemciler için uygun bir hedef olacaktır

Temmuz gökyüzü, bulutsular, yıldız kümeleri, kuyruklu yıldızlar ve galaksiler açısından zengin bir gözlem alanı sunarak hem dürbün hem de teleskop kullanıcıları için oldukça verimli bir dönem oluşturacaktır.                   

10P/Tempel Kuyruklu Yıldızı / Görsel Kredisi: Gregg Ruppel

Yaz Üçgeni

Vega, Deneb ve Altair yıldızlarının oluşturduğu bu büyük üçgen, yaz gecelerinin en dikkat çekici gökyüzü desenlerinden biridir. Doğu ufkundan yükselerek gece ilerledikçe gökyüzünde daha da belirginleşen bu üçlü, şehir ışıklarının bulunduğu ortamlarda bile rahatlıkla fark edilebilir ve yaz gökyüzünün başladığının en önemli habercilerinden biri olarak kabul edilir.

Aşağıdaki görselde Yaz Üçgeni’ni oluşturan yıldızları ve bulundukları takımyıldızları birlikte görebilirsiniz.

Ay’ın evreleri

Kaynaklar:

• https://stellarium-web.org/
• https://in-the-sky.org/
• https://science.nasa.gov/moon/moon-phases/
• https://starwalk.space/en/news/astronomy-calendar-2026
• https://www.spaceweatherlive.com/en/moon-phases-calendar/2026/5.html
• https://www.greggsastronomy.com/glr.html

Yazar Hakkında:

Mehmet Yüksek

Astronom- Bilim Ümraniye Astronomi, Havacılık ve Uzay Atölyesi Eğitmeni, Havacılık ve Uzay Atölyesi Eğitmeni