Sosyal Bilimler
Dr. Mahir E. Ocak
27/11/2018 - 19:19

Uluslararası Birim Sistemi Değişiyor

Kasım ayının 16’sında, altmış ülkeden temsilciler Fransa’daki Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı’nda bir araya gelerek Uluslararası Birim Sistemi’nde (SI) değişiklikler yapmaya karar verdi.

Kasım ayının 16’sında, altmış ülkeden temsilciler Fransa’daki Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı’nda bir araya gelerek Uluslararası Birim Sistemi’nde (SI) değişiklikler yapmaya karar verdi. Kilogram, amper, mol ve kelvin yeniden tanımlandı. Değişiklikler 20 Mayıs 2019’dan (Dünya Metroloji Günü her yıl 20 Mayıs’ta kutlanıyor) itibaren geçerli olacak.

SI yedi temel birim içerir: metre, saniye, kilogram, kandela, mol, kelvin ve amper. Joule, bar, watt ve pek çok diğer birimse bu yedi temel birim üzerinden tanımlanır. Geçmişte SI’daki temel birimlerin tanımlarında fiziksel nesnelere referans verilirdi. Örneğin metre, 1983 yılına kadar, zamanla aşınıp yıpranmaması için özel koşullarda muhafaza edilen, bir çubuğun uzunluğu olarak tanımlanıyordu. Ancak bilimin gelişmesiyle beraber, daha kararlı hale getirmek amacıyla, temel birimler doğal sabitler üzerinden yeniden tanımlanmaya başlandı. 1967 yılında saniyenin sezyum atomundan yayılan ışığın frekansı, 1983 yılında da metrenin ışık hızı üzerinden yeniden tanımlanması bu çabanın ilk adımlarıydı.

Son Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı’nda alınan kararlar kısaca şöyle:

. Kilogramın Planck sabiti (ħ) üzerinden yeniden tanımlanması,

. Amperin temel elektrik yükü (e) üzerinden yeniden tanımlanması,

. Kelvinin Boltzmann sabiti (k) üzerinden yeniden tanımlanması,

. Molün Avagadro sabiti (NA) üzerinden yeniden tanımlanması.

Böylece 20 Mayıs 2019’dan itibaren SI’daki tüm birimler doğal sabitler üzerinden tanımlanacak.

Sosyal Bilimler

Bebeklerin ilk kelimeleri “mama”, “baba”, “dede” gibi tekrar eden seslerden oluşur. Peki, dünyanın pek çok yerinde ortak olan bu ve benzeri kelimelerin ebeveynler için kullanılması bir rastlantı mı?

Yolda yürürken kaldırım kenarlarına ya da ağaç diplerine hayvanlar için bırakılan yiyecek ya da su kaplarını görmüşsünüzdür. Yaz aylarında sıcaktan bunalan hayvanlar için su kapları, yiyecek bulmanın zor olduğu kış aylarında ise yiyecek kapları bulundurmak hayvan dostlarımıza yapabileceğimiz küçük iyilikler arasında. Eskiden atalarımız da benzer duygular ve kaygılarla hayvanları, özellikle de hassas bir yapıya sahip olan küçük kuşları, korumak için özel çaba gösterirlerdi. Günümüze kadar gelmiş kuş evleri bunun en güzel örneklerinden biri.