Dünya ve Yaşam
Dr. Mahir E. Ocak
13/09/2022 - 11:50

Bitkiler Neden Donarak Ölmez?

Soğuk iklimlerde yaşayan bitkiler donarak ölmelerini engelleyen çeşitli mekanizmalara sahiptir. Kış yaklaştığı zaman bu mekanizmalar devreye girer ve bitkilerin soğuk havalara karşı daha dayanıklı olmalarını sağlar.

Bitkileri soğuktan koruyan mekanizmalardan biri, kış yaklaştıkça hücre zarlarının bileşiminin değişmesidir. Havalar soğumaya başlayınca bitkilerin hücre zarındaki kısa, doymamış yağ asitlerinin miktarı artmaya başlar. Bu durum hücre zarının daha katı bir hâl almasını engeller.

İkinci olarak, kış yaklaştıkça bitkiler hücre sıvısında çözünen madde miktarını artırır hatta donmayı engelleyici çeşitli proteinler üretir. Bu durumu arabalarda antifriz kullanılmasına ya da yolların buz tutmasını engellemek için tuz kullanılmasına benzetebiliriz. Bir sıvının donma sıcaklığı, genel olarak, içinde çözünen madde miktarı arttıkça düşer. Araba antifrizleri, donması istenmeyen sıvıların içinde çözünen madde miktarını artırarak donma noktasını düşürür. Buzun üzerine atılan tuzlar da buzun içine karışarak buzun daha düşük sıcaklılarda erimesini sağlar. Benzer biçimde hücre sıvılarının içinde çözünen madde miktarının artması da donma noktasının düşmesine neden olur. Böylece bitkiler soğuğa karşı daha dirençli hâle gelir.

Dünya ve Yaşam

16 Eylül tarihi, Uluslararası Ozon Tabakasının Korunması Günü olarak kutlanıyor. 

Dünya genelinde her yıl 400 milyon ton plastik atık açığa çıkıyor. Bu atıkların yaklaşık %80’i karalarda birikirken, %20’si ya doğrudan denizlere atılıyor ya da akarsular tarafından denizlere taşınıyor. Peki plastikler nasıl geri dönüştürülüyor?