İznik Gölü Turkuaza Döndü

Görüntü Sentinel-2 L2A, True color, 3 Ağustos 2026

Geçtiğimiz günlerde İstanbul Boğazı'nı turkuaza döndüren Emiliania huxleyi isimli kokolitofordan ve suyun rengindeki değişimin nedenlerinden bahsetmiştik. Bu yazımızda ise rotamızı İznik Gölü'ne çeviriyoruz ve gölün neden turkuaz renge büründüğünü inceliyoruz.

Suyun rengi bize biyolojik, hidrolojik ve ekolojik özellikleri hakkında önemli ipuçları verir. İznik Gölü’nde yaşayan ve hücre çeperlerinde kalsiyum karbonat biriktiren bir tatlı su kokolitofor türü olan Hymenomonas roseola sayısındaki artış nedeniyle gölün rengi yaklaşık bir aydır turkuazlar içinde.

Göllerde ilkbahar ve sonbaharda yılda iki kez gerçekleşen "alt-üst olma" (karışım) olayı sırasında dip ve yüzey suları yer değiştirir. Bu süreçte dipte, ışığın ulaşmadığı bölgelerde biriken besin maddeleri yüzeye taşınır ve fotosentezin gerçekleştiği aydınlık tabakada biyolojik üretime katılır.

İznik Gölü, bulunduğu bölgenin tektonik yapısı ve çevresindeki kayaçların özellikleri nedeniyle kalsiyum karbonat bakımından zengindir. Yağış ve yüzey akışlarıyla göle taşınan kalsiyum karbonatça zengin sular, gölde bulunan azot ve fosfor gibi besin tuzlarının da etkisiyle Hymenomonas roseola’nın çoğalmasına neden olur. Kokolitoforların sayısı arttıkça hücrelerinde biriken kalsiyum karbonat ışığı daha fazla saçar ve göl, âdeta içine kireç dökülmüş gibi açık turkuaz bir görünüme kavuşur.

Ancak bu renk değişimi yalnızca doğal bir görsel şölen olarak değerlendirilmemelidir. Göl çevresindeki endüstriyel ve evsel atıkların etkin biçimde arıtılması, İznik Gölü'nün ekolojik dengesinin korunması ve geleceği açısından büyük önem taşımaktadır.

Yazar Hakkında:

Prof. Dr. Mustafa Sarı

Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi