Teknoloji
Dr. Tuba Sarıgül
10/03/2021 - 15:02

Mühürlü Mektubu Açmadan Okuyan Algoritma

Bir grup bilim insanı, X-ışınları görüntüleme yöntemini kullanarak tarihî bir mektubu açmadan okumayı başardı.

MIT Libraries

Süperman’in sahip olduğu süper güçlerden biri engellerin arkasını görmesini sağlayan X-ışını görüşüydü. Bir grup bilim insanı, X-ışınları görüntüleme yöntemini kullanarak tarihî bir mektubu açmadan okumayı başardı.

Mektuplar çok eski zamanlardan beri insanların kullandığı en önemli iletişim araçlarından biri. Zarfın keşfinden önce insanlar, yazdıkları mektupların başkaları tarafından okunmadan gönderdikleri kişiye ulaşmasını sağlamak için mektupları özel katlama teknikleri ile katlayıp, mühürleyerek kapatıyorlardı. Yani mektubun kendinden zarf yapılmış oluyordu. Ancak günümüze ulaşan bu tür tarihî mektupları açarken mektubun zarar görme ihtimali hayli yüksek.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünden (MIT) Jana Dambrogio ve arkadaşları, geçmişi 300 yıl önceye dayanan, Avrupalı bir postane müdürünün sandığındaki açılmamış mektupları inceledi. Araştırmacılar öncelikle X-ışınları mikrotomografisi yöntemini kullanarak katlanıp mühürlenerek kapatılan mektupların üç boyutlu görüntülerini oluşturdu. Daha sonra bir bilgisayar algoritması kullanarak her bir katlamada kaç kâğıt katmanı olduğu, bu katmanlar arasındaki boşlukların ve katlama çizgilerinin kalınlığı tespit edildi. Bu sayede her bir mektubun hangi sırayla ve nasıl katlandığı belirlenebildi.

Nature Communications CC BY 4.0

Araştırmacılar bu sayede 31 Temmuz 1697’de Fransa’da yaşayan Jacques Sennacques isimli bir hukukçunun, bir akrabasının ölüm belgesini talep etmek için yazdığı mektubu sanal olarak açıp okumayı başardı.

Daha önce benzer bir yöntem kullanılarak bir ve iki kez katlı mektuplar okunabilmişti. Ancak geliştirilen yöntem karmaşık katlama şekilleri ile kapatılan mektupların sanal olarak açılarak okunmasına imkân veriyor.

Kaynak:

Dambrogio, J. ve ark., “Unlocking history through automated virtual unfolding of sealed documents imaged by X-ray microtomography”, Nature Communications, Cilt 12, Makale no: 1184, 2021.

Teknoloji

Güneş enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren elektronik düzenekler güneş gözesi olarak adlandırılır. Peki güneş tarlaları nedir?

Akıllı makineler insanlar gibi yenilikçi ve sıra dışı düşünüp sanat eserleri ortaya koyabilir mi? Yani yapay zekâ "sanatkâr" olabilir mi?