Uzay
Dr. Mahir E. Ocak
08/11/2020 - 14:22

Ölü Bir Yıldızın Etrafında Dolanan Gezegen Keşfedildi

Andrew Vaderburg ve arkadaşları beyaz cüce türü bir ölü yıldızın etrafında dolanan bir gezegen keşfetti.

Andrew Vaderburg ve arkadaşları Nature’da yayımladıkları bir makalede beyaz cüce türü bir ölü yıldızın etrafında dolanan bir gezegen keşfettiklerini açıkladılar.

Güneş benzeri yıldızlar, füzyon tepkimeleriyle hidrojeni helyuma dönüştürerek enerji üretir. Hidrojen tükenmeye yüz tuttuğunda yıldız şişmeye başlar ve devasa boyutlara ulaşır. Yıldızın dış katmanlarının uzaya dağılmasından sonra geriye beyaz cüce olarak adlandırılan ölü bir yıldız kalır. Yakın zamanlarda keşfedilen ötegezegen de böyle bir beyaz cücenin etrafında dolanıyor.

Yeni keşfedilen gezegen her 1,4 günde bir WD 1856+534 adlı beyaz cücenin etrafında bir tur atıyor. Gezegenin kütlesinin ne kadar olduğu ise henüz bilinmiyor.

Yapılan keşifle ilgili ilginç bir nokta, gezegenin yıldızına uzaklığının Güneş ile Merkür arasındaki mesafenin sadece yirmide biri kadar olması. Bu durum, gezegenin nasıl olup da yıldızın ölümü sırasında meydana gelen şiddetli olaylardan sağ çıkmayı başardığı sorusunu akıllara getiriyor. Güneş benzeri yıldızlar ömürlerinin sonundaki şişme aşamasında kendine yakın yörüngelerde dolanan gezegenleri yutar. Örneğin Güneş’in beş milyar yıl sonra şişmeye başlayıp Merkür, Venüs ve hatta belki de Dünya’yı bile yutacağı tahmin ediliyor. Peki öyleyse yıldızına bu kadar yakın bir yörüngede dolanan bir gezegen nasıl sağ kalmış olabilir? Bir ihtimal gezegenin daha önceleri uzak bir yörüngede dolanırken zaman içinde yıldızına yaklaşmış olması. Ancak uzak yörüngelerde dolanan gezegenlerin şişme aşamasından sağ çıkması her ne kadar mümkün olsa da bu gezegenler, yıldızın kütlesi azaldığı için, zamanla yıldızlarına yaklaşmaz, uzaklaşır. Araştırmacılar, gezegenin sistemlerdeki diğer gezegenlerle yaşadığı etkileşimler sonucunda yıldızına yaklaşmış olabileceğini söylüyorlar. Eğer bu hipotez doğruysa beyaz cücenin etrafında hâlâ keşfedilmeyi bekleyen gezegenler var demektir.

Uzay

24 Kasım’da fırlatılarak Ay yolculuğuna başlayan Chang’e 5 uzay aracı, Çin’in Ay’dan örnek getirmek üzere planlanan ilk uzay görevi. Peki, Ay’ın jeolojik yapısı bize hangi bilgileri sağlıyor?

NASA’ya ait OSIRIS-REx Uzay Aracı, Bennu Asteroidi’nden, Dünya'ya getirmek üzere, örnek aldı.