Sosyal Bilimler
Kıvanç Çefle
01/09/2022 - 15:00

Satranç - Eylül 2022

Satranç köşesinde bu ay Ağustos 2022 probleminin çözümüne ve Eylül 2022 problemine yer veriyoruz.

Sevgili gençler,

Her zaman olduğu gibi geçen ay sorduğumuz problemin çözümüyle başlayalım:

Viktor Melniçenko, Valentin Rudenko
Şahmati (Riga),1980
Birincilik Ödülü

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Önce beyazın yapabileceği birkaç deneme hamlesini görelim:

1. Ka8? (tehdit 2. Ka5#) Ka7!
1. Kb8? (tehdit 2. Kc1#) Kb7!
1. Kc8? (tehdit 2. Kb5#) Kc7!

Bütün bu savunmalarda siyah kalenin güvenli bir şekilde kendini feda ederek beyaz kaleyi engellediğini görüyoruz: Kale alınamaz çünkü oyun pat olur. 

Çözüm:

1. e4! hamlesi siyahı zugzwang’da bırakır. Bu hamlenin özelliği d5 karesine ikinci bir koruma sağlaması. Bu sayede siyah kale artık yedinci yatayı terk edemez çünkü beyaz hemen Ad7 ile mat eder. Anahtar hamleden sonra siyah kalenin yapabileceği üç savunma hamlesine karşı beyaz artık daha önce başarısız olan deneme hamleleriyle karşılık verebilir:

a) 1…Ka7 2. Ka8!

Şimdi, siyah kalenin ne “a” sütununu ne de yedinci yatayı terk edemediğini görüyoruz. Ama ne yazık ki öyle ya da böyle bir hamle yapmak zorunda. Örneğin 2…Kxa8 oynarsa 3. Ad7# var. Ya da 2…Kb(c)7 3. Ka5#. Yani siyah kale adeta a7 “odak noktasına” mıhlanmış hâlde. Buna “odaksal oyun” deniyor.

b)1…Kb7 2. Kb8! Kxb8 3. Ad7#; 2…Ka(c)7 3. Kc1#;
c) 1…Kc7 2. Kc8! Kxc8 3. Ad7#; 2…Ka(b)7 3. Kb5#.

Okurlarımızın çoğunun 1. e4 hamlesini bulduğunu gördük. Azımsanamayacak kadar sayıda okur ise anahtar hamle olarak 1. Ae4+ hamlesini vermiş. 1…Şd5 hamlesinden sonra 2. Kd8+ Kd7 3. Kxd7 ile beyazın mat edebileceğini düşünmüşler. Oysaki siyah  3…Şxe5 ile mattan kurtulur.

Satranç köşesinde Ağustos 2022 problemini doğru çözen 5 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitabı kazandı. Hediye kazanan okurlarımızın isimleri aşağıdaki listede koyu renk ile belirtildi.

  • Sefa Furkan Demir
  • Kaan Emir Uçar
  • Mustafa Taha Öksüz
  • Mustafa Balkan
  • Ozan Aydın
  • Kaya Kayabaş
  • Emre Karakebap
  • Mehmet Eren Demirezen
  • Ümit Rahim Mutlu
  • Tuna Uzel
  • Ozan Karakece
  • Mirhan Avinç
  • Bedran Piro
  • Büşra Başyeşil
  • Zehra Oğuz
  • Servet Hakan Altay
  • Mümtaz Ulaş Keskin
  • Atakan Erdem
  • Alp Nuri Tekin
  • İkrar Samet Yurt
  • Batuhan Üğüdücü
  • Funda Kartaloğlu
  • Atakan Akkahve

Size ayın alıştırma problemi olarak odaksal oyun konulu bir başka problem sunuyoruz:

Otto Wurzburg
Samuel Loyd Anı Turnuvası, 1942
Birincilik Ödülü

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Önce kendiniz çözmeye çalışın, başaramazsanız çözümü görmek için buraya tıklayın.

 

Sıra sizin çözeceğiniz ödüllü probleme geldi!

Jose Tolosa y Carreras
La Strategie, 1887
 

Beyaz oynar ve üç hamlede mat eder.

Unutmayın: Satranç köşesinde ayın problemini doğru çözenler arasından kura ile belirlenecek 5 kişiye TÜBİTAK popüler bilim kitabı hediye ediyoruz. Kolay gelsin.

Bir ay sonra görüşmek üzere...

Çözümünüzü göndermek için tıklayın.

 

Yazar Hakkında:

Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.

kcefle@gmail.com

Sosyal Bilimler

Ağustos ayının en beğenilen fotoğrafı Ecrin Bilge Öztosun’a ait “Sudan Beklenen Umutlar” olarak belirlendi.

Bilim Genç olarak eylül ayında objektiflerinizi “hava araçları”na odaklamanızı istiyoruz. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken etiket bölümüne #HavaAraçları yazmayı unutmayın.