Alzheimer Hastalarının Anılarını Kurtarmak Mümkün

Alzheimer’ın ilk aşamalarında hastalar çoğunlukla belirli bir olaya ait anıları hatırlayamaz. Bu durumun bilgilerin kaydedilmesi sırasındaki bir sorundan mı, yoksa depolanan bilgilerin geri çağrılmasındaki bir bozukluktan mı kaynaklandığı tam olarak bilinmiyordu.

Belirli bir olaya ait anıların depolanmasından sorumlu anısal belleğin işleyişinde beynin hipokampus bölgesinin önemli rolü olduğu düşünülüyor. MIT’den bilim insanları Alzheimer hastalığının ilk aşamalarında olan transgenik farelerin (biyoteknolojik yöntemlerle genomuna dışarıdan gen aktarılmış fareler) anısal belleklerini oluşturan sinir hücrelerini ışık kullanarak aktive etti. Sonuçta bu bölgede depolanan bilgilerin tekrar hatırlanabildiği belirlendi. Bu nedenle araştırmacılar Alzheimer’ın ilk aşamalarında görülen unutkanlık durumunun bilgilerin depolanmasıyla değil, depolanan bilgilerin geri çağrılmasıyla ilişkili olduğunu düşünüyor. Sonuçlar Nature dergisinde yayımlandı.

Deneyde kullanılan sağlıklı ve Alzheimer’lı bir grup fare, temas ettiklerinde ayaklarına şok uygulayan bir çembere konuldu. Bir saat sonra aynı çembere ikinci kez yerleştirilen farelerin korktukları anlaşıldı. Deney birkaç gün sonra tekrarlandığında sağlıklı farelerin korkmaya devam ettiği, Alzheimer’lı olanların ise şok etkisini hatırlamadıkları belirlendi. Araştırmacılar Alzheimer’lı farelerin kısa süreli bellekleri normalken uzun süreli belleklerinde bir bozukluk olduğunu düşünüyor.

Normalde bir bilgi beyne kaydedilirken bilgilerin depolandığı sinir hücreleri yeni bağlantılar oluşturur ve böylece depolanan bilgi sağlamlaştırılır. Alzheimer hastalarında ise bu mekanizma gerçekleşmez. Yapılan son araştırmada bilim insanları ışık kullanarak bu mekanizmayı etkinleştirmeyi başardı. Ancak araştırmada kullanılan optogenetik (ışık kullanılarak hücrelerin uyarılması) yöntemi henüz insanlarda kullanılamıyor.