Ekinokslar ve Gündönümleri Her Yıl Neden Farklı Zamanlarda Gerçekleşir?
İlkbahar ekinoksu, yaz gündönümü, sonbahar ekinoksu ve kış gündönümü gibi yıllık döngüler her zaman aynı tarihte gerçekleşmez.
coolvectormaker/iStockphoto.com
Mevsimlerin oluşumu
Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesinde dolanması bir yıl sürer. Bu dolanma sırasında yıllık döngüleri belirleyen dört astronomik olay yaşanır. Bunlar ilkbahar ekinoksu, yaz gündönümü, sonbahar ekinoksu ve kış gündönümüdür.
Bu önemli tarihlerin her yıl bazı kaymalarla birlikte değiştiği görülür. Bunun en önemli nedeni, Türkiye’de dâhil olmak üzere birçok ülke tarafından kullanılan Miladi takvimde bir yılın 365 veya 366 gün olarak kabul edilmesidir. Buna karşın Dünya, Güneş etrafındaki hareketini yaklaşık 365,25 günde tamamlar. Bu önemli zamanların değişiminde çok az da olsa Dünya'nın dönme ekseni eğikliğinin ve yörünge biçimindeki değişiklikler ile yaptığı yalpalama (bir topacın kendi etrafında dönerken yaptığı yalpalama ve presesyon) hareketinin rolü vardır.
Mevsim sürelerinin farklı olmasının en başta gelen sebeplerinden biri ise Dünya'nın yörüngesinin bir çember değil de elips olmasıdır. Dünya elips yörüngede hareket ederken Güneş'e en yakın olduğu noktada (en beri) daha hızlı, en uzak olduğu noktada (en öte) daha yavaş hareket eder ve bu nedenle mevsim süreleri farklı olur.
Kaynaklar:
