Uzay
Dr. Tuba Sarıgül
18/11/2014 - 14:32

Gökcisimleri Neden Yuvarlaktır?

 Bir gökcisminin şeklini belirleyen en önemli etken kütleçekimidir.

Yıldızlar, gezegenler ve gezegenlerin uyduları yuvarlak şekle sahipken daha küçük gökcisimlerinin, örneğin asteroitlerin, şekilleri düzensiz olabilir. Bir gökcisminin şeklini belirleyen en önemli etken kütleçekimidir. Yoğunluğu ne kadar yüksek olursa olsun, gökcismi yeterince büyükse şekli kütleçekim etkisi nedeniyle zaman içinde küreselleşir. Ancak daha küçük gökcisimlerinin kütleçekimleri bunun için yeterli değildir.

data-cke-saved-src=http://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gokcisimler_neden_yuvarlaktir1.jpg

Örneğin çapı yaklaşık 950 kilometre olan Ceres cüce gezegeni küresel bir şekle sahipken, uzunluğu yaklaşık 34 kilometre olan Eros asteroidinin şekli yer fıstığına benzer.

Ancak görece büyük gökcisimleri olan gezegenlerin, kusursuz bir şekilde küresel oldukları söylenemez, yüzeylerinde bazı girintiler ve çıkıntılar görülebilir. Örneğin kütleçekimi Dünya’dan yaklaşık üç kat küçük olan Mars’taki en yüksek dağ Everest’ten üç kat daha yüksektir. Ancak bilim insanları, kütleçekimi Dünya’dan 10 milyar kat daha büyük olan bir nötron yıldızının yüzeyindeki en büyük çıkıntının yüksekliğinin 1 milimetreden daha küçük olacağını tahmin ediyor.

data-cke-saved-src=http://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gokcisimler_neden_yuvarlaktir2.jpg

Gökcisimlerinin kendi etraflarındaki dönüşleri de şekillerini etkiler. Örneğin her 24 saatte bir kendi etrafında dönen Dünya’nın Ekvator hizasındaki yarıçapı (6378 km), kutuplardaki yarıçapından (6357 km) daha büyüktür.

Uzay

Uluslararası bir araştırma grubu, atmosferin üst kısımlarında yeryüzüne elektronlar yağdıran bir uzay fırtınası keşfetti.

Sizce ışık hızına yakın hızlarla seyahat etme imkânımız olsaydı evrenin tamamını keşfedebilir miydik?