Fizik-Kimya-Matematik
Namdar Gürsönmez
07/03/2017 - 16:02

Rüzgârdım Işık Oldum

Yaş:
13
Zorluk:
Orta

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemelerden yararlanarak, rüzgâr enerjisinin ışık enerjisine dönüştüğü bir düzenek tasarlayacağız.

Yatay yönde meydana gelen hava hareketine rüzgâr diyoruz. Rüzgârı bir enerji kaynağı olarak değerlendiren insanoğlu su pompalama ve tahılları değirmende öğütme gibi birçok işte rüzgârdan yaralanmıştır. 1890’lı yıllarda Almanya’da elektrik üretmek için rüzgâr türbinleri yapılmıştır. Bir rüzgâr jeneratörü, bir evin, bir okulun hatta bir köyün elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayabilir. Ülkemizin rüzgâr enerjisinden yararlanma potansiyeli yüksek olsa da henüz bu kaynaktan yeterince yararlandığımızı söyleyemeyiz.

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun atık malzemelerden yararlanarak, rüzgâr enerjisinin ışık enerjisine dönüştüğü bir düzenek tasarlayacağız.

 

Nelere İhtiyacımız Var?

  • 1 adet 20 cm x 50 cm boyutlarında maket karton
  • 1 adet 10 cm x 10 cm boyutlarında maket karton
  • 1 adet 2 cm x 4 cm x 20 cm boyutlarında kablo kanalı
  • 1 adet 1 cm x 1 cm x 12 cm boyutlarında kablo kanalı
  • 1 adet 12 V’luk dinamo
  • 1 adet LED ampul
  • 7 adet tahta çubuk (dondurma çubuğu veya tahta dil basacağı)
  • İletken tel
  • 1 adet karton bardak
  • 1 adet PET şişe kapağı (orta boy)
  • 1 adet PET şişe kapağı (küçük boy)
  • 1 adet oyuncak araba
  • Silikon tabancası ve silikon
  • Elektrik bandı
  • Renkli kalemler
  • Cetvel
  • Makas
  • Maket bıçağı
  • Saç kurutma makinesi

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/00_etkinlik_malzemeleri_.jpg

 

Uyarı:

Kesici ve delici aletler dikkatli kullanılmalıdır.
Silikon tabancasını kullanırken dikkatli olunmalıdır.

 

Ne Yapıyoruz?

1. 20 cm x 50 cm boyutlarındaki maket kartonun kenarlarında biri 5 cm, diğeri 8 cm iç tarafta olacak şekilde görseldeki gibi iki delik açalım.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_1.1__7.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_1.2_9.jpg

 

2. İletken telleri elektrik bandı kullanarak dinamodan çıkan tellere bağlayalım. Dinamoyu silikon ile büyük boy kablo kanalına sabitleyip tellerin diğer ucunu kablo kanalından ve delikten geçirdikten sonra maket kartonun diğer tarafında açtığımız delikten kartonun yüzeyine tekrar çıkaralım. Son olarak kablo kanalını maket kartona silikon ile sabitleyelim.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_2.1__2.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_2.2__3.jpg

10 cm x 10 cm boyutlarındaki maket kartondan 4 cm x 4 cm boyutlarında iki kare parça keselim. Bu parçaları da ortalarından keserek üçgen parçalar oluşturalım ve kablo kanalının alt kısmına silikon ile sabitleyelim.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_2.3.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_2.4_.jpg

 

3. İletken telleri küçük boy kablo kanalından geçirelim ve kablo kanalını silikon ile maket kartona sabitleyelim. 10 cm x 10 cm boyutlarındaki maket kartonun kalan kısmından 2 cm x 2 cm boyutlarında bir kare parça keselim. Bu parçayı da ortasından keserek üçgen parçalar oluşturalım ve kablo kanalının alt kısmına silikon ile sabitleyelim.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_3.1_16.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_3.2__4.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_3.3__0.jpg

Küçük boy PET şişe kapağında makas yardımı ile LED ampulün bacaklarının geçebileceği bir delik açıp LED’i kapağa silikon ile sabitleyelim. İletken telleri elektrik bandı kullanarak LED ampulün bacaklarına bağlayalım. Bağlantıyı yaparken LED ampulün uzun bacağına dinamodan çıkan (+) uçlu kırmızı renkli kabloyu, kısa bacağına ise (-) uçlu siyah kabloyu bağlayalım. (Etkinlik sonunda ampul yanmazsa kabloların bağlantı uçlarının yerini değiştirebilirsiniz.)

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_3.4.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_3.5_.jpg

 

Orta boy PET şişe kapağının yan tarafını iletken telin geçebileceği şekilde maket bıçağı ile keselim. Küçük boy PET şişe kapağını, orta boy PET şişe kapağının içine silikon ile sabitleyelim. Tahta çubukların birinden 5 cm’lik parça keselim. PET şişe kapağının bu tahta parçasına, tahta parçasını ise kablo kanalına silikon ile sabitleyelim.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_3.6_.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_3.7__0.jpg

 

4. Rüzgâr türbininin kanatlarını hazırlamak için önce makasla tahta çubuklardan ikisinin orta noktasında dinamo milinin geçebileceği birer delik açalım ve çubukları görseldeki gibi silikon ile birbirine yapıştıralım.

class=attr__format__media_original

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.2__4.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.3__0.jpg

 

5. Karton bardaktan makas yardımı ile görseldeki gibi parçalar keselim ve silikon ile tahta çubukların yüzeyine yapıştıralım.

class=attr__format__media_original

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.5_.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.6_.jpg

 

6. Rüzgâr türbininin kanatlarını renkli kalemler ile boyayalım.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.7_.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.8_.jpg

 

7. Türbin kanatlarını dinamo miline, kalan tahta çubukları ise maket kartona görseldeki gibi silikon ile sabitleyelim. Oyuncak arabayı da LED ampulün alt kısmına denk gelecek şekilde tahta çubukların arasına yerleştirelim. Rüzgâr türbinimiz artık enerji dönüşümünü gerçekleştirmeye hazır.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.9_.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_4.10_.jpg

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gorsel_5.1__3.jpg

 

Ne Oldu?

Saç kurutma makinesi yardımı ile yapay bir hava akımı yani rüzgâr oluşturduğumuzda türbin kanatları hızla kendi ekseni etrafında dönmeye başlar ve hareket enerjisi elektrik enerjisine dönüşür. Oluşan elektrik enerjisi iletken teller ile LED’e iletildiğinde bu kez elektrik enerjisi ışık enerjisine dönüşür ve LED ampul çevreyi aydınlatır.

 

 

Fizik-Kimya-Matematik

Prof. Dr. Levent Kurnaz, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde maddenin dördüncü hâli olarak bilinen plazmanın özelliklerini ve nerelerde bulunduğunu açıklıyor.

Sert metallerin nanoparçacıklardan elde edildiği bir yöntem geliştirildi.