Skip to content Skip to navigation

“Sağlam Kafa Sağlam Vücutta Bulunur”

Dr. M. Bünyamin Yıldırım
22/05/2020 - 11:01

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün her yaştaki insana ve özellikle gençlere tavsiye olarak verdiği bu sözü, spor yapan kişinin zihinsel olarak da sağlıklı olacağını anlatıyor.
Spor yaparken vücudumuzdaki çizgili kas gruplarını kullanarak enerji harcarız. Bu enerji ihtiyacını ise çoğunlukla vücudumuzda depolanan karbonhidrat ve yağı oksijen ile yakarak karşılarız. Bu sırada kalbimiz daha hızlı kan pompalar, akciğerlerimiz vücudumuza daha fazla oksijen alınmasını sağlar ve kaslarımız enerji yakar. Peki, spor yapmak beynimizi nasıl etkiler?

Egzersiz Yeni Sinir Hücrelerinin Üretilmesini Sağlıyor

1990’lı yıllara kadar beynimizin yeni sinir hücresi üretemediği düşünülüyordu. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalar beynimizde yeni sinir hücrelerinin üretilebildiğini gösteriyor. Fareler üzerinde yapılan bir araştırmada, basit koşma eylemi sırasında beyinde öğrenme ve hafıza üzerine özelleşmiş hücrelerin bulunduğu kısım olan hipokampusta yeni sinir hücrelerinin oluştuğu gözlemlendi. Deney sonucunda farelerin koştuktan sonra hafızayla ilişkili görevleri tamamlamada daha başarılı olduğu anlaşıldı. Bilim insanları bunun BDNF isimli proteinin artışıyla ilgili olduğunu belirledi.

ABD’deki Illionis Üniversitesinden araştırmacılar insanlar üzerinde yaptıkları çalışmada benzer sonuçlar elde etti. Araştırma sonucunda bir yıl boyunca haftada üç gün aerobik egzersiz yapan orta yaştaki erişkinlerin beynindeki hipokampus bölgesinin hacmi %2 arttı. Egzersiz yapan kişilerde, beynin hipokampus bölgesindeki BDNF proteininin seviyesinin yükselmesiyle birlikte yeni sinir hücrelerinin üretildiği düşünülüyor.
Yaklaşık 7000 kişi üzerinde yapılan bir başka araştırmada ise egzersiz yapan erişkin kişilerin beynindeki hipokampus bölgesinin hacminin egzersiz yapmayan kişilere göre daha büyük olduğu gözlemlendi. Bilim insanları egzersiz yapan kişilerin beyninde planlama, karar verme gibi karmaşık bilişsel işlevlerin yerine getirilmesinden sorumlu beyin bölümü olan prefrontal korteksin hacminde artış olduğunu gözlemledi.

Spor Yaparken Beyninizi Çalıştırın

Egzersiz ile karmaşık bilişsel işlevler arasında bir ilişki var. Fareler üzerinde yapılan bir araştırmaya göre egzersiz sırasında karmaşık görevler yapmaları beklenen farelerin beyninde, sadece koşmaları beklenen farelere göre, daha fazla yeni sinir hücresi geliştiği gözlemlendi. Bu araştırma yalnızca egzersiz yapmanın değil, egzersiz yaparken planlama yapmanın ve yeni kararlar vermenin beyin sağlığımız üzerinde olumlu etkisi olduğunu gösteriyor. Bu nedenle basketbol, futbol, voleybol, golf, oryantiring gibi planlama ve yeni kararlar almaya dayalı spor dalları fiziksel sağlığımızın yanında beyin sağlığımız için de hayli faydalı.

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında:

Dr. M. Bünyamin Yıldırım
Küre İlçe Devlet Hastanesi

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs nedeniyle hasta olan kişi sayısı her geçen gün artıyor. Yeni tip koronavirüs için aşı adayı çalışmalarından biri olan Sinovac Biotech’in aşı çalışmasıyla ilgili detaylar ise yakın zamanlarda Science dergisinde yayımlandı.

Tıp ve Sağlık

Bütün hastalıkların bir aşısı olmasa da bugüne kadar pek çok hastalığa karşı aşı geliştirilmiştir. Peki aşı vücudumuzu hastalıklardan nasıl korur?

Tıp ve Sağlık

Stanford Tıp Fakültesinde çalışan bir grup araştırmacı kök hücre üretmek için kullanılan bir yöntemle insan hücrelerini gençleştirmeyi başardı.

Tıp ve Sağlık

Hem bakteriyel hastalıkların hem de kanserin tedavisinde kullanılan ilaçların zamanla etkisizleşmesine karşı bir çözüm bulmaya çalışan bir grup araştırmacı, hücrelerin ne şekilde mutasyona uğrayacağı hakkında tahminler yapılmasına imkân veren bir model geliştirmişler.

Tıp ve Sağlık

Suya ve sabuna ulaşma imkânımızın olmadığı durumlarda ellerimizi nasıl dejenfekte edebiliriz? Deneyler köşesinin bu etkinliğinde kolay temin edebileceğimiz malzemelerle el dezenfektanı yapıyoruz.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı, henüz aşısı veya tedavisi bulunmayan yeni tip koronavirüse karşı alınan önlem yöntemleri üzerine bir çalışma gerçekleştirdi.

Tıp ve Sağlık

Harvard Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, stresin saçları beyazlatma sürecinin nasıl gerçekleştiğiyle ilgili ilk bulgulara ulaştı.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün sebep olduğu salgın ortaya çıktığından beri etkilerini daha iyi anlamak, karşılaştırma yapmak ve neler olabileceğini öngörmek adına dünya üzerinde bugüne kadar yaşanan büyük salgınlara odaklanıldı. Biz de tarihteki önemli salgınları sizin için özetledik.

Tıp ve Sağlık

El hijyeni, yeni tip koronavirüs gibi solunum yolu enfeksiyonuna neden olan virüslerden korunmak için alınabilecek en etkili önlemlerden biri. Peki sabun virüsleri nasıl yok ediyor?

Tıp ve Sağlık

Michigan Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı uzuvlarını kaybeden insanların (amputelerin) yapmak istedikleri hareketleri düşünerek kontrol edebildiği bir robot el geliştirdi. Dr. Philip P. Vu ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma ile ilgili makale Science Translational Medicine’da yayımlandı.