Sosyal Bilimler
Dr. Mahir E. Ocak
31/12/2018 - 13:44

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri III

Sizler için derlediğimiz, 2018 yılında bilim ve teknoloji alanında yaşanan önemli gelişmeleri üç bölüm halinde yayınlıyoruz.

Sizler için derlediğimiz, 2018 yılında bilim ve teknoloji alanında yaşanan önemli gelişmeleri üç bölüm halinde yayınlıyoruz.

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri I

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri II

 

Süperiletken Grafen

Karbon atomlarının tek bir katman içinde düzenli bir yapı oluşturacak biçimde bir araya gelmesiyle oluşan grafen iletken bir malzemedir. Ancak kuramsal tahminlere göre iki grafen katmanı bir araya geldiğinde malzemenin elektriksel özelliklerinde önemli değişiklikler olabilir. ABD’deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde doktora öğrencisi olan Yuan Cao, bir grafen katmanı diğerine göre bir miktar eğilerek elektrik alan uygulandığında malzemenin yalıtkan hale geçtiğini gözlemledi. Daha da önemlisi uygulanan elektrik alanda değişiklikler yapılarak malzemenin süperiletken hale geçmesi de sağlanabiliyor. En az bilimsel veriler kadar dikkat çekici olan bir diğer şey, Yuan Cao’nun henüz 22 yaşında ve dört yıldır doktora öğrencisi olması.

 

Grönland’da Devasa Krater

src=http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/gronland_krateri.jpg

NASA's Goddard Space Flight Center

Grönland’daki buzulların derinlerinde dağ büyüklüğünde bir göktaşının çapması sonucunda oluşmuş devasa bir krater keşfedildi. Çarpışmanın tarihi hassas bir biçimde tespit edilemese de görece yakın zamanlarda meydana geldiği anlaşılıyor. Bilim insanları, Dünya’nın tarihinde sebebi anlaşılamayan bazı iklim değişikliklerinin nedeninin bu çarpma olabileceğini düşünüyor.

 

500 Milyon Yıllık Hayvan Fosili

src=http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/ediacaran_organisms_fosil.jpg

500 milyon yıldan daha eski olduğu anlaşılan bir fosil keşfedildi. Kolesterol moleküllerinin varlığı ve ayağın biçimi, fosilin çok eski zamanlarda yeryüzünde yaşamış, bugün haklarında fazla bir şey bilinmeyen Ediacaria sınıfından bir hayvan türüne ait olduğuna işaret ediyor.

 

Ufak Organik Moleküllerin Yapısı

src=http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/ufak_organik_molekullerin_yapisi.jpg

Araştırmacılar, ufak organik moleküllerin yapısını büyük bir kesinlikle belirlemeye imkân veren, elektron mikroskobisine dayalı yeni bir yöntem geliştirdi. Hem basit hem de hızlı olan yöntemin özellikle yeni ilaçların geliştirilmesinde yararlı olacağı düşünülüyor.

 

Uluslararası Birim Sistemi Değişiyor

src=http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/olcu_birimleri_0.png

Uluslararası Birim Sistemi’nde değişikliğe gidildi. Kilogram, kelvin, mol ve amper yeniden tanımlandı. Böylece temel birimler tanımlanırken fiziksel nesneler referans alınmayacak ve birimler daha kararlı hale gelecek. Değişiklikler 20 Mayıs 2019’dan itibaren geçerli olacak. Yeni tanımlar, günlük hayatımızda önemli bir değişikliğe yol açmayacak. Ancak çok hassas ölçümlerin gerekli olduğu bilimsel çalışmalarda yararlı olacak.

Sosyal Bilimler

Bebeklerin ilk kelimeleri “mama”, “baba”, “dede” gibi tekrar eden seslerden oluşur. Peki, dünyanın pek çok yerinde ortak olan bu ve benzeri kelimelerin ebeveynler için kullanılması bir rastlantı mı?

Yolda yürürken kaldırım kenarlarına ya da ağaç diplerine hayvanlar için bırakılan yiyecek ya da su kaplarını görmüşsünüzdür. Yaz aylarında sıcaktan bunalan hayvanlar için su kapları, yiyecek bulmanın zor olduğu kış aylarında ise yiyecek kapları bulundurmak hayvan dostlarımıza yapabileceğimiz küçük iyilikler arasında. Eskiden atalarımız da benzer duygular ve kaygılarla hayvanları, özellikle de hassas bir yapıya sahip olan küçük kuşları, korumak için özel çaba gösterirlerdi. Günümüze kadar gelmiş kuş evleri bunun en güzel örneklerinden biri.