Teknoloji
Namdar Gürsönmez
10/05/2021 - 13:14

Hidrolik Vinç Yapalım

Yaş:
15
Zorluk:
Orta

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler kullanarak hidrolik vinç düzeneği yapıyoruz.

Tonlarca ağırlığın kolayca kaldırılmasına imkân veren vinçler günümüzde lojistikten ulaşıma, inşaattan dev fabrikalara kadar birçok alanda kullanılıyor. Bir vinç türü olan hidrolik vinç sistemlerinde ise sıvıların basıncı iletme özelliğinden yararlanılıyor.

Sıvıların belirli bir hacmi vardır ancak şekilleri yoktur. Sıvılar, içine konuldukları kabın şeklini alır. Üzerlerindeki basıncı artırarak sıvıları sıkıştırmak mümkündür. Ancak sıvıların tanecikleri arasında çok az boşluk bulunduğu için sıvılar ancak ihmal edilebilecek kadar küçük oranlarda sıkıştırılabilir. Bu yüzden sıvıların basınç etkisi ile sıkıştırılamadığı kabul edilir.

Sıvılar da katılar gibi bulundukları yüzeye ağırlıklarından dolayı basınç uygular. Katılar sadece üzerinde durdukları yüzeye basınç uygularken, sıvılar içinde bulundukları kabın temas ettikleri tüm yüzeylerine basınç uygular.

Sıvılar, üzerlerine etki eden basıncı büyüklüğünü değiştirmeden sıvı içinde her doğrultuda ve yönde iletir. Bu ilke Fransız bilim insanı Blaise Pascal tarafından ortaya konduğu için Pascal prensibi olarak bilinir. Bileşik kap sitemlerinde ve su cenderelerinde Pascal prensibinden yararlanılır. Hidrolik vinçlerin çalışma ilkesi de Pascal prensibiyle açıklanır.

Tasarla ve Yap köşesinin bu etkinliğinde maliyeti uygun malzemeler kullanarak hidrolik vinç düzeneği yapıyoruz.

Nelere İhtiyacımız Var?

  • 1 adet 0,4 cm x 9 cm x 17 cm boyutlarında duralit
  • 2 adet 1,5 cm x 2 cm x 20 cm boyutlarında tahta  (Uçları 45o açı ile kesilmiş olmalı.)
  • 1 adet 1,5 cm x 2 cm x 15 cm boyutlarında tahta
  • 7 adet 3 cm x 3 cm x 3 cm boyutlarında tahta
  • 4 adet 1,5 cm x 1,5 cm x 2 cm boyutlarında tahta
  • 4 adet 13 cm uzunluğunda tahta çubuk
  • 3 adet plastik kablo bağı
  • 2 adet plastik enjektör (5 ml)
  • Şeffaf hortum (5 cm)
  • 2 adet 3 cm uzunluğunda çengel vida
  • 4 adet 2 mm kalınlığında, 11 cm uzunluğunda metal mil
  • 8 adet 3 cm çapında plastik tekerlek
  • Mini matkap
  • Plastik kap
  • Gıda boyası
  • Çift taraflı bant
  • Tutkal
  • Oyuncak insan modeli
  • Silikon tabancası ve silikon
  • Cetvel
  • Kurşun kalem
  • Makas

Uyarı:

Kesici ve delici aletler dikkatli kullanılmalıdır.

Ne Yapıyoruz?

 

 

Ne OIdu?

Enjektörün pistonuna kuvvet uyguladığımızda oluşan basınç, Pascal prensibi doğrultusunda sıvının temas ettiği bütün noktalara aynen iletildiği için, ikinci enjektörün pistonunda bir kuvvet oluşturur. Böylece pistona bağlı hidrolik kol yukarı doğru hareket ederek yükü beraberinde yukarı doğru çıkarır.

Enjektörün pistonunu geri çektiğimizde enjektörün içindeki basınç azaldığı için hidrolik kol yük ile birlikte aşağı doğru hareket eder.

Peki sizce düzeneğimizin hidrolik kolu hangi basit makine prensibine uygun hareket ediyor?

Kaynaklar:

 

 

Yazar Hakkında:
Namdar Gürsönmez
İzmir Çiğli-Karşıyaka Aydoğan Yağcı Bilim ve Sanat Merkezi Fen Bilimleri Öğretmeni

Teknoloji

Bilim Genç olarak Roketsan Mikro Uydu Fırlatma Sistemi Geliştirme Proje Yürütücüsü ve aynı zamanda İleri Teknolojiler ve Sistemler Grup Başkanlığı Uzay Sistemleri Müdürü olarak görev yapan Dr. Mehmet Ali Ak ile Mikro Uydu Fırlatma Sistemi üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Algoritma, belirli bir problemi çözmek veya belirli bir amaca ulaşmak için çözüm yolunun adım adım tasarlanmasıdır.