Dünya ve Yaşam
Dr. Tuba Sarıgül
07/11/2016 - 16:32

Japonya’da Bir Yanardağ Depremi Durdurdu

Bilim insanları, Nisan 2016’da Japonya’nın Kumamoto şehrinde meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki deprem sonrasında yerin yüzeyinde oluşan fay kırıklarını inceledi.

Büyük depremler ve volkanik etkinlikler arasında yakın bir ilişki olduğu biliniyor. Örneğin büyük depremler çoğunlukla yanardağların harekete geçmesini tetikler. Bu durumun nedeni ise her iki jeolojik olayın ortaya çıkma sebeplerinin tektonik plakaların hareketiyle ilişkili olması.

Sonuçları Science dergisinde yayımlanan araştırmada bilim insanları, Nisan 2016’da Japonya’nın Kumamoto şehrinde meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki deprem sonrasında yerin yüzeyinde oluşan fay kırıklarını inceledi. Yüzey kırıkları farklı yönlerde 40 km boyunca yayılıyordu. Ancak araştırmada yüzeydeki fay kırıklarının dünyanın en aktif yanardağlarından biri olan Aso Dağı’ndaki kaldera olarak isimlendirilen volkanik kraterin içinde aniden sonlandığı belirlendi.

data-cke-saved-src=https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/sites/default/files/yanardag.jpg

Japonya’daki Kyushu Adası’nda bulunan yaklaşık 22 km çapındaki Aso Kalderası. Kaldera püskürmeyle birlikte boşalan magma odasının çökmesiyle oluşan, çapı kilometreleri bulan yanardağ çukurudur.

Sismik görüntüleme yöntemleri kullanılarak yapılan incelemeler yeraltındaki kırığın da aynı bölgede durduğunu gösteriyor. Araştırmacılar bu durumun nedeninin yanardağın tabanındaki magma odası olduğunu düşünüyor. Bu görüşe göre erimiş haldeki kayaçlardan oluşan magma, kırığın ilerlemesini engellemiş olabilir. Araştırmacılar ayrıca magma odasının etkisiyle yeraltında biriken enerjinin, fayların dikine kırılmasını sağladığını düşünüyor. Dolayısıyla bu değişim yanardağın ileriki zamanlarda patlamasına yol açabilir.

Araştırma fay kırıklarının ilerlemesini kontrol eden faktörlerin belirlenmesi açısından hayli önemli.

Dünya ve Yaşam

Kuşlar fiziksel özelliklerine, uçuş amaçlarına ve dış etmenlere bağlı olarak farklı hızlarda uçabilir.

Sakarya Üniversitesi ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesinden iki araştırmacı sadece Bolu’nun Aladağlar bölgesinde yetişen yeni bir bitki türü keşfetti.