Dünya ve Yaşam
Dr. Mahir E. Ocak
29/08/2021 - 09:00

Mercanları Ölümcül Sıcaktan Koruyan Bakteriler

Bilimsel çalışmalar, probiyotik bakterilerin mercanların aşırı sıcaktan ölmesini engelleyebileceğini gösteriyor.

Mercanlar tekil canlılar değildir. Aksine birbirleriyle uyum içinde yaşayan çok sayıda canlıdan oluşurlar. Mercanlarda polip olarak adlandırılan hayvanlar ve fotosentez yaparak bu hayvanlara enerji sağlayan algler vardır. Ayrıca mercanlarda besinleri dönüştüren ve patojenlerle savaşan çok sayıda bakteri yaşar.Mercanlar da diğer pek çok canlı gibi iklim değişikliğinden etkileniyor. İçinde bulundukları suyun sıcaklığı yükselmeye başladığında mercanlardaki algler zehirli kimyasal maddeler salgılamaya başlıyor ve bu durum polipler tarafından mercandan atılmalarına yol açıyor. “Mercan ağarması” olarak adlandırılan bu süreç bazen mercanların ölümüyle sonuçlanıyor.

Suudi Arabistan’daki Kral Abdullah Üniversitesinden Dr. Raquel Peixoto ve arkadaşları, daha önceleri yaptıkları çalışmalarda, probiyotik (sağlığa yararlı) bakteriler verilerek mercan ağarmasının bir ölçüde azaltılabileceğini göstermişlerdi. Araştırmacılar Science Advances’ta yayımladıkları son çalışmalarında, probiyotik bakterilerin, mercanların yükselen sıcaklıklar nedeniyle ölmelerini de engelleyebileceğini söylüyorlar.

Araştırmacılar laboratuvar ortamında yaptıkları deneylerde her birinde dört parça Mussismilia hispida türü mercan bulunan 10 akvaryumun sıcaklığını önce 10 gün boyunca 30 °C’ta tutmuş, daha sonra da 26 °C’a düşürmüşler. Sıcaklığın yüksek olduğu dönemde her üç günde bir, düşük olduğu dönemde de her beş günde bir mercanların yarısının üzerine probiyotik bakteriler püskürtülmüş. Mercanların diğer yarısına ise sadece zararsız tuzlu su verilmiş. Toplam 75 gün süren deneyler sırasında canlıların sağlık durumları, metabolizmalarındaki değişiklikler, hangi genlerin aktifleştiği ya da pasifleştiği takip edilmiş. Sonuçta her iki gruptaki mercanlarda da ağarma görülmüş. Ancak tuzlu su verilen mercanların %40’ı ölürken probiyotik bakteriler verilen mercanların tamamı hayatta kalmış. Araştırmacılar probiyotik bakterilerin  genetik ve metabolik değişikliklere sebep olarak mercanların hayatta kalmasına yardımcı olduğunu söylüyorlar.

Bir sonraki aşamada benzer testlerin doğal ortamda yapılması planlanıyor. Araştırmacılar, probiyotik bakterilerin mercanları iklim değişikliğinden koruma konusunda laboratuvar ortamı dışında da yararlı olup olmayacağını inceleyecekler.

Dünya ve Yaşam

Bilim insanları sadece Dünya’nın manto katmanının alt kısımlarında oluşan yeni bir mineral keşfetti. Minerale “davemaoite” adı verildi.

Bilimsel çalışmalar, son kırk yıl içinde troposferin ortalama kalınlığının küresel ısınma nedeniyle 200 metre arttığını gösteriyor.