Skip to content Skip to navigation

Çin'den Dünyaya Yayılan Salgın: Wuhan Koronavirüsü

Dr. Tuba Sarıgül
30/01/2020 - 12:17

Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgın dünyanın farklı yerlerine hızla yayılıyor. Şu ana kadar 30.000'den fazla kişinin hayatını kaybetmesine neden olan virüs hakkında bilinmesi gerekenleri derledik.

Aralık ayının sonunda Çin’in Wuhan şehrinde görülen zatürre vakaları dünya gündemine oturdu. Başlangıçta zatürreye neden olan virüsün türü bilinmiyordu. Daha sonra hastalığa yol açan virüsün hayvanlarda ve insanlarda üst solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan koronavirüslerin yeni bir türü olduğu anlaşıldı. Yeni tespit edilen virüse SARS-CoV-2 adı verildi. Verüsün neden olduğu hastalık ise COVID-19 olarak adlandırılıyor.

Koronavirüs Nedir?

Koronavirüsler şekillerinden dolayı böyle isimlendiriliyor. Corona “çelenk” anlamına geliyor.
Koronavirüsler hayvanlarda görülen bir virüs ailesi. Memeli hayvanlarda ve kuşlarda (örneğin deve, sığır, kedi ve yarasa) hastalığa neden olabiliyor. Hayvanlardaki koronavirüsler nadiren insanlara bulaşabiliyor. Ardından insandan insana geçebiliyor. SARS-CoV-2 insanlarda görülen yedinci koronavirüs türü. Ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromuna (SARS) neden olan virüs de koronavirüs ailesinden.

Başlangıçta yeni tip koronavirüsün neden olduğu hastalığa yakalanan kişilerin birçoğunun deniz ürünleri ve canlı hayvan satılan pazarlarla ilişkisi olduğu tespit edilmişti. Bu nedenle virüsün sadece hayvanlardan insanlara bulaştığı düşünülmüştü. Ancak hastalığa yakalanan kişi sayısı arttıkça hayvanlara temas etmeyen insanların da hastalığa yakalandığı anlaşıldı. Bu durum nedeniyle yeni tip koronavirüsün insandan insana bulaşabildiği düşünülüyor.

Belirtileri Neler?
İnsanlarda görülen koronavirüsler solunum sistemini etkiliyor. Bazı koronavirüs türlerinin sebep olduğu belirtiler hafif. Ancak 2002-2003 yıllarında salgına sebep olan ağır akut solunum yolu yetersizliği sendromu (SARS) ve Orta Doğu solunum yolu sendromu (MERS) gibi türleri ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Yeni tip koronavirüsün hastalığa neden olduğu insanlarda görülen yaygın belirtiler ise ateş, öksürük ve nefes darlığı. Belirtiler virüsün bulaşmasından 2-14 gün sonra ortaya çıkabiliyor.

Ne Kadar Hızla Yayılıyor?

Bilim insanları, SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu salgının ne kadar hızlı yayıldığı hakkında fikir sahibi olabilmek için virüsü taşıyan bir kişinin kaç kişiye bulaştırma riski olduğunu tespit etmeye çalışıyor. Dünya Sağlık Örgütü bu değerin SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu salgın için 1,4-2,5 olduğunu açıkladı.

Bilim insanları SARS-CoV-2 kaynağının hangi canlı olduğunu belirlemeye çalışıyor. Bu amaçla virüsün gen dizisi çıkarılmaya çalışılıyor.

Salgın Küresel Bir Sağlık Sorunu mu?
COVID-19 ilk olarak Çin’in Wuhan şehrinde görülmüştü. Şu ana kadar virüsün neden olduğu hastalığa Çin’in yanı sıra İtalya, ABD ve İspanya'nın da aralarında bulunduğu 202 ülke ve özerk bölgede rastlandı.

Görselin büyük hâlini görmek için üzerine tıklayın.

WHO

Dünya Sağlık Örgütü Acil Durum Komitesi, 22 Ocak’ta toplandı ve yeni tip koronavirüsün neden olduğu salgının uluslararası öneme sahip halk sağlığı sorunu olup olmadığı konusunu görüştü. Toplantı sonunda komite durumun henüz bu ölçekte olmadığı yönünde tavsiye kararı verdi. Ancak komite 30 Ocak'ta tekrar toplandı ve komitenin tavsiyesi doğrultusunda Dünya Sağlık Örgütü yeni koronavirüs salgını için "uluslararası kamu sağlığı acil durumu" ilan etti. 11 Mart'ta ise Dünya Sağlık Örgütü, COVID-19'un dünya geneline yayılması ve çok sayıda insanı etkilemesi sebebiyle "pandemi" ilan etti

Wuhan şehrine girişler ve çıkışlar durduruldu.

Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre 29 Mart itibarıyla dünya genelinde virüsün bulaştığı insan sayısı 638.146. Türkiye'de ise şu ana kadar 9217 vaka görüldü ve 131 kişi hayatını kaybetti. Yeni koronavirüs salgınından dolayı dünya genelinde 30.105 can kaybı yaşandı.

Yeni tip koronavirüs salgınıyla ilgili güncel gelişmeleri Dünya Sağlık Örgütünün internet sayfasından takip edebilirsiniz.

 

Güncelleme tarihi: 29.03.2020

 

Kaynaklar:

 

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Aşırı şeker tüketilmesinin hiperaktiviteye neden olduğu konusunda bilim insanları arasında görüş birliği bulunmasa da obezite, diyabet yani şeker hastalığı, karaciğerde yağlanma, diş problemleri gibi sorunlara neden olduğu biliniyor.

Tıp ve Sağlık

İletişim ve bilgi teknolojilerinin hızla yaygınlaşmasıyla sosyal medya yaşamımızın ayrılmaz bir parçası  hâline geldi. 

Tıp ve Sağlık

Milyonlarca insanı etkileyen yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz etkisi kanıtlanmış bir tedavisi veya aşısı yok. İlaç ve aşı geliştirme çalışmaları ise sürüyor.

Tıp ve Sağlık

N95-N99/FFP2-FFP3 maskelerin, parçacıkların geçirgenliğini engelleyen nanofiber filtreleri TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Malzeme Enstitüsü tarafından üretildi.

Tıp ve Sağlık

Kimi zaman bazı yiyecekleri canımız diğerlerine göre daha çok çeker. Bunun sebebiyse vücudumuz için gerekli besin maddelerini günlük olarak belirli oranlarda almak zorunda olmamız.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüsün ağız, burun, boğaz gibi solunum yollarından geçip akciğerlere ve havayı soluk borusundan akciğerlere taşıyan hava yolları olan bronşlara yerleştiği ve bunun sonucunda virüsün bulaştığı kişide solunum yetmezliğinin ortaya çıktığı artık biliniyor.

Tıp ve Sağlık

Yeni tip koronavirüs, solunum yolu enfeksiyonuna neden oluyor. Bu nedenle COVID-19’a yakalanan hastalardan ciddi solunum yetmezliği yaşayanların tedavisinde mekanik ventilatörlere yani solunum cihazlarına ihtiyaç duyuluyor.

Tıp ve Sağlık

Kısa bir sürede tüm dünyayı etkisi altına alan yeni tip koronavirüsün neden olduğu COVID-19 hastalığının henüz bir tedavisi ya da aşısı bulunmuyor.

Tıp ve Sağlık

Bir grup araştırmacı, fareler üzerinde yaptıkları deneylerde hayvanların beyninde ağrı algısını kontrol eden bir bölge keşfetti. 

Tıp ve Sağlık

Virüslerin neden olduğu solunum yolu enfeksiyonları, virüs taşıyan kişinin nefes alıp verirken, konuşurken, öksürürken ve hapşırırken açığa çıkardığı damlacıkların başka bir insana bulaşması ile ortaya çıkıyor.