Nisan’la birlikte gökyüzünde bahar takımyıldızları belirginleşir. Gün batımının ardından Aslan, Başak ve Çoban takımyıldızları doğu ufkunda yükselirken kış mevsiminin parlak yıldızları yavaş yavaş batı ufkuna çekilir. Gökyüzünün bu mevsimsel değişimi, gözlem açısından yeni bir dönemin başladığını gösterir. Ay’ın evreleri, parlak yıldızlarla oluşturduğu yakın görünümler ve gezegenlerin dikkat çekici konumları, nisan ayını gökyüzü meraklıları için zengin bir gözlem takvimine dönüştürür.

Güneş Sistemi çoğu zaman gezegenler üzerinden tanımlanır. Oysa sistemin kütlesine, kimyasal yapısına ve dinamik geçmişine dair bilgilerin önemli bir bölümü, gezegenlerden daha küçük gök cisimlerinde saklıdır.

Şubat gecelerinde Jüpiter, gökyüzünde adeta tek başına sahnede. Merkür ve Venüs akşamları ufkun üzerinde yeniden belirirken Ay, şubat boyunca parlak yıldızlara eşlik ediyor.

Kuzey Yarım Küre’de kışın etkisini gösterdiği 2026’nın ilk günlerinde amatör gökbilimciler açık geceleri sabırsızlıkla bekliyor. Soğuk ve bulutsuz gecelerde atmosfer daha kararlı olduğu için çok daha iyi görüş koşulları oluşuyor. Böylece pek çok gök cismini ayrıntılı biçimde gözlemlemek mümkün hâle geliyor.

1951 yılında kurulan Uluslararası Uzay Federasyonu (The International Astronautical Federation, IAF), “Küresel Uzay Ekosistemini Bir Araya Getirmek” ilkesi doğrultusunda çalışan; uzay ajanslarını, şirketleri, üniversiteleri, araştırma merkezlerini ve sivil yapıları kapsayan, 82 ülkeden 600’ü aşkın üyesiyle dünyanın en saygın ve köklü uzay kuruluşlarından birisidir. Türkiye, bu federasyona TÜBİTAK aracılığıyla 2009 yılında üye oldu.

Kuzey Yarım Küre’de geceler uzadıkça amatör gökbilimciler için yılın en verimli dönemlerinden biri başlıyor. Soğuyan havalar, bulutların dağıldığı gecelerde çok daha berrak bir gökyüzü sunuyor. 21 Aralık’ta başlayan astronomik kış, az ama uzun ve kaliteli gözlem fırsatlarının da habercisi.

Yıldızlararası boşluktan gelen cisimler, Güneş Sistemi’miz hakkında bildiklerimizi sınayan ve derinleştiren nadir fırsatlar sunar. 3I/ATLAS da bu keşif yolculuğunun en yeni ve en dikkat çekici örneklerinden biri. Bu yazıda, daha önce paylaştığımız bilgiler ışığında ATLAS’a ilişkin son gözlemleri ve yeni bulguları aktarıyoruz.

Bir fotoğraf karesine neleri sığdırabilirsiniz? Anıları, aileleri, dostlukları… 

Sonbaharın tüm renkleriyle kendini gösterdiği bu günlerde, kimi zaman açık kimi zaman kapalı olsa da gökyüzü de kendi meraklılarını peşinden sürüklemeye devam ediyor. Yaz mevsimi gece başında “Ben artık gidiyorum!” derken sonbaharın sakin yüzü yavaş yavaş gökyüzüne hâkim oluyor. Bu değişimi izleyenler, gözlem planlarını da bu kozmik döngüye göre yapıyor.

Bugünlerde Kuzey Yarım Küre gökyüzü, aynı anda parlak iki kuyruklu yıldıza ev sahipliği yapıyor: Lemmon (C/2025 A6) ve Swan (C/2025 R2). Her iki kuyruklu yıldız da gözlem için en uygun dönemde.

Bir avuç su, evrenden çok daha yoğundur.

Güneş sisteminde sekiz ana gezegenin yanı sıra çok sayıda gök cismi bulunur. Bunlar arasında gezegenlerle kimi ortak özellikleri olsa da tam anlamıyla “gezegen” sayılmayan cüce gezegenler özellikle dikkat çeker. Küçük boyutlarına rağmen hem yapısal hem de dinamik özellikleriyle Güneş sisteminin geçmişine dair ipuçları sunan bu cisimler, günümüz astronomisinin ilgi gören çalışma alanlarından biridir.

Ekim ayında gökyüzü bizlere bir kuyruklu yıldız, bir göktaşı yağmuru ve 2025 yılının ilk Süperay’ını aynı ay içinde izleme fırsatı sunuyor.

Kuiper Kuşağı’ndaki cüce gezegen Quaoar’ın yeni bir uydusu daha keşfedildi. Richard Nolthenius ve arkadaşları tarafından yapılan keşifle ilgili makale Research Notes of AAS’de yayımlandı.

Bugüne kadar geliştirilen en büyük dijital kameraya sahip gözlemevi bilimsel çalışmalara başladı. Adını galaksilerin dönme hızlarına dair yaptığı gözlemlerle karanlık maddenin varlığını ortaya koyan öncü gökbilimci Vera C. Rubin’den alan gözlemevi, Şili’deki Atacama Çölü’nde yer alıyor. Gözlemevi önümüzdeki on yıl boyunca 3,2 gigapiksel çözünürlüğündeki kamerasıyla güney yarı küre gökyüzünü sistematik biçimde tarayacak.

Bilim insanları ile dünyanın her yerinden gönüllülerin iş birliği yaparak çeşitli bilimsel araştırmalara katkı sağladığı en büyük vatandaş bilimi ağı olan Zooniverse ve Mars’ın güney kutup bölgesinde gözlemlenen yüzey şekillerini incelemek için başlatılan Planet Four projesi ile tanışalım.

Uzay araştırmalarının hız kazanmasıyla Dünya yörüngesi her geçen gün daha da kalabalıklaşıyor. Görevini tamamlamış uydular, çeşitli roket parçaları ve diğer atıklar uzay çöpü olarak Dünya yörüngesinde başıboş dolaşıyor. Bu görünmeyen tehlike hem aktif uydular hem de gelecekteki uzay görevleri için ciddi riskler oluşturuyor.

Eylül ayında astronomik sonbaharın başlangıcıyla birlikte tam Ay tutulması, gezegen buluşmaları ve parlak yıldızlar sizleri bekliyor.

Çin’in 2028 yılında gerçekleştirmeyi planladığı Chang’e 8 misyonun hedefi, Güneş’in hiçbir zaman tamamen batmadığı, kalıcı gölgelerin bulunduğu ve büyük olasılıkla buz barındıran Ay’ın Güney Kutbu olacak. Türkiye de bu misyona CHERI adı verilen iki adet mikro gezginle katılacak.