Bilim Genç Kafede Bilim etkinlikleri, şubat ayında da gençleri ve bilim meraklılarını uzmanlarla bir araya getirmeye devam ediyor.

Yapay zekânın “halüsinasyon görmesi” yani gerçekte doğru olmayan bilgiler üretmesi, bugün bilim dünyasında en çok tartışılan konulardan biri. Yapay zekâ modelleri, sınırlı ya da hatalı verilerle eğitilmeleri, bağlamı insan gibi kavrayamamaları ve bilgi boşluklarını istatistiksel tahminlerle doldurmaları nedeniyle bazen gerçeğe aykırı bilgiler, yani halüsinasyonlar üretebiliyor.

Günümüzde bazı uçaklar ses hızını aşarak süpersonik uçuş yapabiliyor. Ancak bir uçağın ses hızını aşması, etrafında oluşan şok dalgalarının yere ulaşmasıyla “sonik patlama” adı verilen çok şiddetli bir gürültüye neden oluyor. Bu yüzden süpersonik uçuşlar birçok ülkede yerleşim bölgelerinin yoğun olduğu alanlarda sınırlandırılmış durumda. Peki çevreye rahatsızlık vermeyen süpersonik uçuşlar mümkün olabilir mi? NASA’nın X-59 uçağı ile tam da bu soruya yanıt aranıyor.

Dijital vatandaşlık, bireyin dijital dünyadaki haklarını, sorumluluklarını ve etik yükümlülüklerini bilerek hareket etmesini ifade eder. İnterneti ve dijital teknolojileri güvenli, sorumlu ve bilinçli kullanan kişiler ise dijital vatandaş olarak tanımlanır.

Deepfake ile sahte video üretme, yapay zekâ destekli sahte uygunsuz görüntü oluşturma, sahte (fake) hesaplarla hedef gösterme, ifşa, doxxing, dijital linç, sosyal medyada kasıtlı hedef alma, oyun platformlarında sistematik hedef alma, stalklama, trend videolarla alay etme, nefret yorumlarıyla psikolojik baskı kurma ve sahte ihbarlarla hesap kapattırma günümüzün en yaygın yeni nesil siber zorbalık biçimleridir.

Bir otomobilin, bir uçak kanadının ya da hatta bir kalbin sanal ortamdaki kopyasını hayal edin. İşte dijital ikiz, tam olarak budur. Yani gerçek bir nesnenin, tüm özellikleriyle bilgisayar ortamında oluşturulan sanal bir yansıması...

Son yıllarda iletişim alanında büyük bir dönüşüm yaşanıyor. Akıllı telefonlar ve sosyal medya, dünyayla kurduğumuz bağları çoktan değiştirmişti. Ancak bu değişimin en güçlü etkilerini şimdi yapay zekâ teknolojileriyle görüyoruz. Artık yalnızca insanlar değil, algoritmalar da konuşuyor; soruları yanıtlıyor ve bizimle etkileşime geçiyor.

Yapay zekâ ile sanat üretimi son yıllarda büyük ilgi görüyor. Oysa bu alanın kökeni 1960’lı yıllara kadar uzanıyor. Günümüzde resim, müzik, animasyon gibi sanat dallarında yapay zekâ teknolojileri aktif olarak kullanılıyor. Peki yapay zekâ yalnızca sanatçılara yardımcı bir araç mı yoksa kendi başına bir sanatçı olarak kabul edilebilir mi?

İnternet adeta devasa bir bilgi ağıdır. Tıpkı içinde milyarlarca kitap ve dosya bulunan bir kütüphane gibi düşünebiliriz. İnternete bağlandığımızda bu kütüphaneden istediğimiz bilgiye ulaşabiliriz. Peki bu bilgiler yani internet verileri bizlere nasıl ulaşır?

Genetik hastalıkların DNA üzerinde tedavisinin yakın gelecekte mümkün olacağı öngörülüyor. Peki genetik tedavi için kullanılan araçlar, içinde hücrenin genomu bulunan hücre çekirdeğine nasıl ulaşabiliyor?

Türkiye’nin yerli ve millî sosyal medya platformu NEXT Sosyal’i gelin birlikte tanıyalım.

Linux, ücretsiz ve açık kaynaklı bir işletim sistemidir. İşletim sistemi, kullanıcının bilgisayar ile etkileşimini sağlayan ve bilgisayarın kaynaklarını yöneten temel yazılımdır.

James Webb Uzay Teleskobu (JWUT) aracılığıyla elde edilen yüksek çözünürlüklü yakın kızılötesi görüntüler, Dünya’dan yaklaşık 650 ışık yılı uzaklıkta ve henüz aktif oluşum evresindeki çift yıldız sistemi Lynds 483’ten dikkat çekici ayrıntıları gün yüzüne çıkardı.

TEKNOFEST 2025’in ilk ayağı, 1-4 Mayıs 2025 tarihleri arasında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) gerçekleşiyor.

TÜBİTAK Bilim Genç olarak 8-14 Mart Bilim ve Teknoloji Haftası boyunca ödüllü bilgi yarışmaları düzenliyoruz. YouTube kanalımızda canlı olarak gerçekleştireceğimiz yarışmalara sizleri de bekliyoruz.  

Yapay zekâ dünyasında büyük dil modellerinin yükselişi, yalnızca algoritmik yeniliklerle değil, aynı zamanda donanım altyapısındaki hızlı gelişmelerle mümkün hâle geldi.

Bilgi arama ve analiz yöntemleri yapay zekâ teknolojileriyle hızla değişiyor. Bu alandaki dikkat çekici yeniliklerden biri de DeepSeek.

Stratejik mühimmat sistemleri arasında yer alan seyir füzeleri, hedeflerine alçaktan uçarak yaklaşan, bu nedenle klasik hava ve füze savunma önlemleriyle durdurulmaları son derece zor olan silah sistemleridir.

Uzun menzilden hedefe yüksek hassasiyetle isabet kaydedebilme yeteneği, seyir füzelerinin en dikkat çekici özelliklerinden biridir.  

NVIDIA karmaşık ve devasa boyutlardaki yapay zekâ modellerini tek bir donanım platformunda çalıştırma yeteneğiyle öne çıkıyor.

Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST 2025 için yarışma başvuruları başladı! Başvurular için son tarih 20 Şubat 2025.

OpenAI, yapay zekâ teknolojisinde yeni bir standart belirleyen o3 ve o3-mini modellerini tanıttı. 2025 yılının ilk aylarında kullanıma sunulacak bu modeller, özellikle karmaşık problem çözme ve insan benzeri mantıksal akıl yürütme yetenekleriyle dikkat çekiyor.

Türkiye’nin yerli ve millî ilk insanlı savaş uçağı KAAN’ın her iki motorunda da artyakıcılar ilk defa çalıştırıldı.

Çipler, elektronik cihazların beynidir ve onların görevlerini yerine getirmesini sağlar. Bu yazıda, çiplerin ne olduğunu, nasıl tasarlandığını ve gelecekte hayatımızı nasıl değiştirebileceğini keşfedeceğiz.

Yolcu uçaklarındaki pencerelerin neden yuvarlak veya oval şekilli olduğunu hiç merak ettiniz mi? Bu tasarımın nedeni, sadece estetik tercihler değil, uçakların güvenliği ile yakından ilgilidir.

Japon araştırmacılar tarafından geliştirilen dünyanın ilk ahşap uydusu LignoSat uzaya fırlatıldı. Bu öncü çalışma ile ahşap malzemelerin Ay ve Mars keşiflerinde kullanılabilirliği test edilecek.

Nöromorfik hesaplama, bilgisayarların beyin gibi düşünebilmesi için sinir ağları ve öğrenme mekanizmalarını kullanır.

TÜBİTAK,  öğrenimi devam eden lise öğrencileri ile lise üzeri eğitim düzeyine sahip öğrenci, mezun ve girişimcilerin ulusal ve uluslararası bilimsel yarışma ya da etkinliklere katılımlarını teşvik etmek ve kolaylaştırmak amacıyla yeni bir destek programı başlattı. Programa son başvuru tarihi, 30 Eylül 2024.

TEKNOFEST 2024 2-6 Ekim tarihleri arasında Adana Şakirpaşa Havalimanı’nda gerçekleştirilecek.

Google DeepMind’ın matematik problemleri çözebilen AlphaProof ve geometri sorusu çözebilen AlphaGeometry isimli yapay zekâ sistemleri bu yılki Uluslararası Matematik Olimpiyatları’nda gümüş madalya kazandı.

Geleneksel laboratuvar ortamlarının sınırlarını aşan ve teknolojinin yüksek potansiyelini bilim dünyasına taşıyan otonom laboratuvarlar modern bilimsel araştırmalara yeni bir boyut getiriyor.

Hollanda’nın Eindhoven şehrinde düzenlenen, 50 ülkeden 200 öğrencinin katıldığı 4. Avrupa Kızlar Bilgisayar Olimpiyatı’nda ülkemizi temsil eden öğrencilerimiz 2 altın, 1 gümüş ve 1 bronz madalya kazandı.

Makinelerin yalnızca önceden programlandıkları görevlerle sınırlı olmadığını, insana özgü yetenekler ve kendine yeterlilikle çalıştığını hayal edin. Bu, mevcut yapay zekânın geliştirilmiş bir versiyonu olarak da düşünülebilecek genel yapay zekâ çalışmaları ile gerçeğe dönüşebilir.

Prof. Dr. Elif Uysal, ERC 2023 Advanced Grant çağrısında, dünya çapında bir panel değerlendirmesiyle seçilerek 2,4 milyon avro desteklenmeye hak kazandı.

Yerli ve millî uydumuz TÜRKSAT 6A, uygun hava koşullarının oluşması durumunda temmuz ayında uzaya gönderilecek. Uydumuza uzaydaki doğu-batı yörünge manevralarını yaptıracak olan itki sistemi TÜBİTAK UZAY Enstitüsü’nde üretildi.

TÜBİTAK’ın desteklediği, bilimi toplumla buluşturmayı amaçlayan bilim şenliği etkinlikleri bu yıl da birçok şehirde çeşitli temalarla gerçekleştirilecek. 

Elon Musk’ın kurucusu olduğu nöroteknoloji şirketi Neuralink tarafından bir insana yerleştirilen beyin çipinde bir problem ortaya çıktı.

OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT’ye yeni güncelleme geldi. GPT-4o (Omni) güncellemesiyle yapay zekâ, kullanıcılarla artık sesli etkileşim kurabiliyor, sohbet edebiliyor ve çeviri yapabiliyor.

Elon Musk’ın nöroteknoloji şirketi Neuralink tarafından felçli bir hastaya yerleştirilen beyin çipi sayesinde hasta, bilgisayar faresini hareket ettirebiliyor ve satranç oynayabiliyor.

Çoğu yapay zekâ sistemi trilyonlarca sözcük içeren metinlerle eğitilir. Bir çocuk ise dil öğrenirken yılda yalnızca milyonlarca sözcük duyar. Peki, yapay zekâ da çocuklar gibi dil öğrenebilir mi?

Deneyler köşesinin bu etkinliğinde, suyun yüzeyine etki eden basıncı azaltarak suyun 50 °C’de kaynamasını sağlıyoruz.

Çin merkezli bir teknoloji şirketi, şarj edilmeden 50 yıl boyunca elektrik üretebilecek şekilde tasarladıkları pilin tanıtımını yaptı. Yeni nesil pilin pilot testlerini geçtiğini açıklayan şirket, pilin, cep telefonları, elektrikli arabalar ve ticari amaçlı insansız hava araçlarında kullanılmasını öngörüyor.

Elon Musk’ın kurucu ortaklarından biri olduğu OpenAI şirketi, metin talimatlarıyla çok gerçekçi ve yaratıcı videolar oluşturabilen yeni yapay zekâ modeli Sora’yı tanıttı.

Elon Musk, kurucusu olduğu nöroloji şirketi Neuralink’in bir insana beyin çipi yerleştirdiğini duyurdu.

Bilim insanları yüksek ısı yalıtımına sahip yeni bir termal kumaş üretti.

2024 dönemi 4007 Bilim Şenlikleri Destekleme Programı’na başvuru süreci 22 Ocak 2024 Pazartesi günü başladı. Yeni çağrı metninde, destek programının kapsamıyla ilgili önemli yenilikler dikkat çekiyor.

2023 yılı biterken metin, görüntü, ses, video, kodlama gibi farklı formatlardaki içerikleri anlayabilen çok yönlü bir yapay zekâ modeli geliştirildi: Google Gemini.

Araştırmacılar, insan hücrelerini kullanarak, zarar görmüş sinir dokusunu onarabilen robotlar geliştirdi.

Modern teknolojilerde kullanılma potansiyeline sahip malzemelerin keşfine yardımcı olan yeni bir yapay zekâ uygulaması geliştirildi. Google DeepMind çalışanları tarafından geliştirilen uygulamaya GNoME adı verildi. GNoME 2,2 milyon civarı yeni kristal yapı tahmin etti. Bu malzemelerin 380.000’inin kararlı olduğu ve gelecekte teknolojik cihazlarda kullanılmaya aday olduğu belirtiliyor.

Bilim Genç olarak 2023'de yaşanan önemli bilimsel gelişmeleri sizler için derledik.

Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST 2024 için yarışma başvuruları başladı! Başvurular için son tarih 29 Şubat 2024.

En zorlu koşullar altında bile çevrenin net bir biçimde görüntülenmesine imkân veren bir yöntem geliştirildi. Yapay zekâdan yararlanılan, ısı sinyallerinin tespit edilmesine dayalı yeni yöntemin yakın gelecekte otonom araçlarda kullanılmaya başlanması bekleniyor.

2023 yılında üretken yapay zekâ teknolojisinde baş döndürücü gelişmelere şahit olduk. ChatGPT ve Google Bard gibi metin üreten; Midjourney, Dall-E, Google Imagen gibi görsel oluşturan; Runway, Pika, Synthesia gibi video geliştiren uygulamalarda, son bir yıl içinde önemli gelişmeler yaşandı. Bu gelişmeler her sektörü etkilediği gibi eğitim sisteminde ve öğrenme yöntemlerinde de büyük değişimlere yol açabilir.

Google tarafından geliştirilen, yapay zekâya dayalı hava durumu tahmin uygulaması GraphCast bir dakikadan kısa sürede bugüne kadar görülmemiş doğrulukta 10 günlük hava tahmini yapabiliyor.

Son zamanlarda adını sıkça duyduğumuz ChatGPT bir tür üretici yapay zekâ aracı. Bu alanda yaşanan son gelişmeler gerçekten çok heyecan verici. Düşünün ki bir bilgisayar programı sizinle sohbet ediyor, sorularınıza cevap veriyor ve ödevlerinizi yaparken size yardımcı oluyor.

Günümüzde birçok insanın hayatının bir parçası hâline gelen YouTube’un icat hikâyesine birlikte göz atmaya ne dersiniz?

Linac Coherent Light Source II (LCLS-II) adlı X ışını lazeri, yaşamı mümkün hâle getiren mekanizmaların anlaşılmasında devrim niteliği taşıyor.

Beklenmedik uçak kazaları arkalarında daima soru işaretleri bırakır. Peki sizce bir arı devasa bir yolcu uçağını düşürmüş olabilir mi?

Yapay zekâ teknolojisi ile birlikte artık makineler insan zekâsını taklit edebiliyor. Peki bir makinenin gerçekten zeki olup olmadığını nasıl anlarız, hiç merak ettiniz mi? Efsanevi Turing testinden en son standartlara kadar, yapay zekâ dünyasının içine girelim ve bir makinenin zekâ seviyesinin nasıl ölçüldüğünü keşfedelim.

Geçtiğimiz günlerde 2023 Nobel Ödülü’nü kazananlar belli oldu. Peki gelecekteki Nobel Ödülü’nün sahiplerini uzmanlardan oluşan komiteler yerine yapay zekâ belirleyebilir mi?

İki ayrı araştırma grubu, yakın zamanlarda minyatür parçacık hızlandırıcılar geliştirdi. Bu minik parçacık hızlandırıcıların, tıptan bilimsel araştırmalara kadar pek çok alanda yararlı olması bekleniyor.

Tasarla ve Yap köşesinin bu projesinde, kendi doğru akım (DC) motorumuzu yaparken DC motorların nasıl dönme hareketi oluşturduğunu gözlemliyoruz.

Geçmişte insanların nakit para ihtiyaçlarını karşılamak için uzun kuyruklarda beklemesi gerekiyordu. Neyse ki ATM’ler her şeyi değiştirdi. Peki nerede olursak olalım 7/24 nakit para çekme imkânı sağlayan ATM’leri kim, ne zaman icat etti?

OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT, artık sadece metin tabanlı bir dil modeli değil.

Bir önceki yazımızda “Binalar Nasıl Ayakta Kalır?” sorusunu cevaplamıştık. Şimdi ise üzerindeki canlı ve cansız yükleriyle birlikte yer çekimine karşı dengede kalabilecek şekilde inşa ettiğimiz binalarımızı rüzgâr ve deprem gibi değişken dış etkenlere karşı nasıl dayanıklı hâle getirebileceğimizi gözden geçireceğiz.

ChatGPT’nin yeni versiyonu sayesinde yapay zekâ ile artık sesli bir şekilde sohbet edebilmek ve yazılı metinden kolayca görsel oluşturabilmek mümkün hâle geliyor.

Yapay zekâ; günümüzde sağlık, ulaşım ve finans gibi alanlarda sağladığı faydalarla toplumları geliştirme ve dönüştürme potansiyeline sahip.

ChatGPT ve benzeri büyük dil modellerinin cevapladıkları her 20 ila 50 soru için yaklaşık yarım litre su harcadığı tespit edildi.

Bir çocuğa ChatGPT tarafından nadir görülen bir hastalığın doğru teşhisi konuldu.

Yapay zekâ kullanılarak geliştirilen ve bir tür beyin okuma cihazı olarak tanımlanabilecek beyin-bilgisayar arayüzü, felçli bir hastanın daha önce eşi görülmemiş doğrulukta ve hızda iletişim kurmasını sağladı.

“Yapay zekâ bilinç kazanabilir mi?” sorusu onlarca yıldır bilimsel ve felsefi tartışmalara konu oluyor. Kimilerine göre yapay zekânın bilinç kazanması imkânsız kimilerine göre ise yeteri kadar gelişmesi hâlinde yapay zekâ da insanlar gibi bilinçli hâle gelebilir.

Yapay zekânın kullanımı, son 20 yılda hayatımızın birçok alanında inanılmaz bir hızla yaygınlaştı!

Lityum iyon pil teknolojisinin yerli olarak üretilmesi amacıyla yakın zamanda kurulan ASPİLSAN Enerji Lityum İyon Pil Üretim Tesisi'ni tanıtıyoruz.

Dünyanın en hızlı yarış otomobillerinden olan Formula 1 araçları nasıl bu kadar hızlı hareket edebiliyor?

Yapay zekâ artık video da oluşturabiliyor! Bilim Genç olarak yapay zekâ teknolojilerini kullanarak farklı formatlardaki içerikleri nasıl üretebileceğimizi gösteriyoruz. Bu defa hem sıfırdan video ve görsel oluşturabileceğimiz hem de elimizdeki bir videoyu ya da görseli düzenleyebileceğimiz Runway isimli uygulamadan bahsedeceğiz.

Günümüzde yapay zekâya şarkı söyletmek, yazı yazdırmak, video ve görsel oluşturtmak mümkün. Peki bunlar nasıl yapılıyor? Bilim Genç olarak farklı yapay zekâ teknolojilerini kullanarak bu uygulamaları nasıl yapabileceğimizi gösteriyoruz. İlk uygulamamız ise görsel oluşturmak için kullanılan Lexica.Art.

Bir önceki yazımızda ChatGPT’yi daha verimli kullanmanızı sağlayacak istemleri oluşturmanıza yardımcı olacak önerilerde bulunmuştuk. Şimdi ise ChatGPT’yi kullanırken dikkat etmeniz gereken bazı önemli konuları ele alıyoruz.

ChatGPT, insanlar ve makineler arasındaki doğal dil iletişimini kolaylaştırmak için tasarlanmış, yapay zekâ destekli bir sohbet robotu. OpenAI tarafından oluşturulan büyük bir dil modeli olan ChatGPT; Türkçeye “istem” olarak çevirebileceğimiz, İngilizce karşılığı prompt olan kullanıcı girişlerine insan benzeri cevaplar üretmek için derin öğrenme algoritmaları kullanıyor.

TEKNOFEST İzmir 27 Eylül-1 Ekim tarihleri arasında Çiğli Havalimanı'nda gerçekleştirilecek.

2023 TEKNOFEST Ankara, 30 Ağustos-3 Eylül tarihleri arasında Etimesgut Havalimanı'nda gerçekleştirilecek.

TEKNOFEST, projelerini ürüne dönüştürmek isteyenler için yeni bir yarışma düzenliyor. Son başvuru tarihi 31 Temmuz!

Kilometrelerce uzağa konforlu bir şekilde seyahat etmemizi sağlayan otomobiller günümüzde artık neredeyse sürücüsüz bir şekilde yollarda ilerleyebiliyor. Peki otomobil ne zaman ve kim tarafından icat edildi, merak ediyor musunuz?