Başımız ağrıdığında bir ağrı kesici alırız ve bir süre sonra ağrımız azalır. Peki küçücük bir tablet, vücudumuzda etkisini nasıl gösterir? Daha da ilginci, bazı ilaçlar beynimize ulaşabilirken bazıları neden ulaşamaz?

Antarktika, kalın buz tabakalarıyla kaplı, dünyanın en zorlu yaşam alanlarından biri. Uçsuz bucaksız beyazlığın hâkim olduğu bu donmuş coğrafyada ilk bakışta açıklaması güç bir doğa olayı yer alıyor: Taylor Buzulu’nun içinden akan koyu kırmızı renkli bir şelale.

Antibiyotikler, modern tıbbın en önemli keşiflerinden biri. Bakterilerin neden olduğu birçok enfeksiyonun tedavisinde hâlâ büyük önem taşıyan bu ilaçlar, milyonlarca insanın yaşamını kurtardı. Ancak günümüzde antibiyotiklerin etkisini azaltan ciddi bir sorunla karşı karşıyayız: antibiyotik direnci. Antibiyotiklerin gereksiz ya da yanlış kullanımı, bakterilerin zamanla bu ilaçlara karşı dayanıklılık kazanmasına yol açabiliyor. Böylece daha önce kolaylıkla tedavi edilen bazı hastalıklar zamanla daha zor tedavi edilebilir hâle gelebilir. Bilim dünyası ise bilinen antibiyotiklerin yanı sıra dirençli bakterilerle mücadelede kullanılabilecek yeni ve umut verici stratejiler geliştiriyor.

Bir hidrolik presin altında ezilen içecek kutularını izlemek birçok kişiye ilginç hatta tatmin edici gelir. Özellikle içi sıvı dolu kutular sıkıştırılırken yüzeylerinde halka halka ilerleyen kıvrımlar oluşur. İlk bakışta rastgele oluşuyormuş gibi görünen bu desenlerin ardında ise şaşırtıcı bir matematiksel düzen yatıyor.

2026 Yılı TÜBİTAK Bilim Kampları için başvurular başladı.

Polen alerjisi denince çoğu kişinin aklına ilkbahar gelir. Oysa polen mevsimi yalnızca bahar aylarıyla sınırlı değildir. Ankara’da ve Türkiye’nin farklı bölgelerinde yapılan aerobiyolojik çalışmalar, polenlerin yılın büyük bir bölümünde havada bulunduğunu gösteriyor.

22 Mayıs Uluslararası Biyoçeşitlilik Günü kapsamında düzenlediğimiz fotoğraf yarışması sonuçlandı. Ülkemizin zengin biyolojik çeşitliliğini yansıtan fotoğraflar, jüri değerlendirmesi sonucunda belirlendi.

Kimya denildiğinde akla çoğu zaman çözücüler, sıvılar ve cam kaplar gelir. Bu da kimyasal reaksiyonların genellikle sıvı ortamlarda gerçekleştiği izlenimini doğurur. Oysa bazı reaksiyonlar yalnızca mekanik etkilerle de gerçekleştirilebilir.

Radar sistemlerine yakalanmadan hareket edebilmek modern askerî hava teknolojilerinin en önemli hedeflerinden biri. TUSAŞ tarafından geliştirilen Anka-3 gibi düşük radar görünürlüğüne sahip hava araçları, stealth (hayalet) teknolojileri sayesinde radar sistemleri tarafından daha zor tespit ediliyor. Peki hayalet uçaklar bunu nasıl başarıyor?

James Webb Uzay Teleskobu’nun (JWUT) uzaya gönderilmesiyle birlikte evreni yalnızca görüntü elde etme düzeyinde değil, fiziksel yapısı ve oluşum süreçleri açısından da daha ayrıntılı inceleyebiliyoruz.

ChatGPT gibi yapay zekâ sistemleriyle sohbet ederken karşımızda bizi gerçekten anlayan biri varmış gibi hissedebiliriz. Peki bu sistemler gerçekten düşünüyor mu yoksa büyük miktarda veriden öğrendikleri örüntülerden yararlanarak mı yanıt üretiyor? Bu sorunun izini sürerken 1959 yılında "Makine düşünebilir mi?" sorusunu tartışmaya açan dünyaca ünlü matematikçimiz Ord. Prof. Dr. Cahit Arf’ın görüşlerine ve günümüzde yapay zekâ üzerine yürütülen tartışmalara yakından bakıyoruz.

Sabah uyandığınızda giydiğiniz kıyafetlerin, sırtınıza aldığınız çantanın, belki de şu an üzerine oturduğunuz koltuğun kumaşının nasıl üretildiğini hiç merak ettiniz mi? Kullandığımız kumaşlar sadece moda dünyasının bir parçası değil, aynı zamanda malzeme ve tekstil bilimlerinin günlük yaşamımızdaki en önemli uygulama alanlarından biri.

Satranç köşesinde bu ay Mayıs 2026 probleminin çözümüne ve Haziran 2026 problemine yer veriyoruz.

Yumurta haşlanırken şeffaf ve akışkan yumurta akının dakikalar içinde nasıl bembeyaz ve katı bir hâle dönüştüğünü hiç düşündünüz mü?

Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Haziran 2026 sorusu yayınlandı.

Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Mayıs 2026 sorusunun cevabı yayında.

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Haziran 2026 sorusu yayında!

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Mayıs 2026 sorusunu doğru çözenler belli oldu.

Haziran ayında geceler kısalsa da gökyüzünde gözlem yapmaya değer pek çok olay gerçekleşir. Akşam saatlerinde bahar takımyıldızları hâlâ gökyüzünde yer alırken yaz takımyıldızları doğu ufkundan yükselmeye başlar. Gecenin ilerleyen saatlerindeyse gök adamızın Yay Takımyıldızı yönündeki sarmal kolu belirginleşerek derin uzay gözlemleri için etkileyici bir gökyüzü manzarası sunar.

Ergenlik dönemi; nörobiyolojik, psikososyal ve fiziksel değişimlerin yoğunlaştığı, çocukluktan yetişkinliğe geçişin kritik bir evresidir. Bu süreçte uyku; öğrenme, dikkat, duygusal denge ve fiziksel gelişimin sağlıklı biçimde sürdürülmesinde temel bir rol oynar. Ancak günümüzde dijital cihazların yaygın kullanımı, özellikle de birden fazla ekranın aynı anda kullanılması, ergenlik dönemindeki bireylerin uyku düzenini giderek daha fazla etkiliyor. Peki bu dijital alışkanlıklar uykumuzu nasıl etkiliyor?

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından yürütülen TÜBİTAK Bilim Merkezleri Sergi Tasarım Yarışması 1. aşama değerlendirme sonuçları açıklanmıştır.

Akıllı telefonlarımızın klavyelerinde sıkça kullandığımız bu küçük sarı yüzler ve semboller, mesajlarımızı destekleyen görseller olmaktan çıkıp 21. yüzyılın küresel iletişim unsurlarına mı dönüşüyor?

Bir düşünce nasıl oluşur? Bir hareketi nasıl başlatır ya da bir anıyı nasıl hatırlarız? Bu soruların yanıtı, beynimizde sürekli işleyen bir iletişim ağıyla ilgilidir. Bu ağda bilgi, elektriksel ve kimyasal sinyaller aracılığıyla iletilir.

Yüksek enerjili ışınlar ve nanoparçacıkların birlikte kullanılması kanser tedavisini daha etkili hâle getirebilir mi? Bilim insanları, nanoteknoloji destekli radyoterapinin gelecekte daha güvenli ve hedefe yönelik tedavi stratejileri sunabileceğini öngörüyor.

Bilime merakı olan herkesi heyecanlı bir yarışmaya davet ediyoruz! 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve spor Bayramı’nı bu yıl bilgi dolu bir etkinlikle kutluyoruz. TÜBİTAK’ın dijital popüler bilim yayını Bilim Genç tarafından düzenlenen ödüllü bilgi yarışmasıyla hem eğlenecek hem de kendinizi sınama fırsatı bulacaksınız.

Fikirlerimizi gerçeğe dönüştürmenin, araştırma yapmanın ve üretmenin arkasındaki temel motivasyon nedir? Bir yarışma için atılan ilk adım, geleceğimizi ve kariyerimizi nasıl şekillendirir?

Geometri; şekiller, çizimler ve günlük yaşamdaki uygulamaları nedeniyle matematiğin en eski alanlarından biridir. Ancak geometrik şekiller ne kadar açık görünürse görünsün matematikte onların doğruluğunu göstermek için ispata ihtiyaç vardır. Bu nedenle Öklid’den bu yana ölçü birimi olmayan cetvel ve pergel kullanılarak yapılan çizimler geometride önemli bir yer tutar. Bu çizimlerde sonucu belirleyen, açı ölçüleri ya da uzunluklar değil, şekiller arasındaki matematiksel ilişkilerdir.

İnternette bir video izlendiğinde kısa süre sonra benzer içeriklerin önerilmesi artık oldukça yaygın bir durum. Dijital platformlar, kullanıcıların daha önce izlediği, beğendiği, paylaştığı ya da üzerinde daha fazla zaman geçirdiği içerikleri analiz ederek ilgi alanlarına uygun içerikleri öne çıkarır. Bu süreç rastgele gerçekleşmez. İçerik önerileri belirli matematiksel modeller ve veri temelli kurallar doğrultusunda çalışan algoritmalar tarafından yürütülür. Bu noktada önemli bir soru ortaya çıkar: Algoritmalar gerçekten tarafsız sonuçlar üretebilir mi yoksa kullandıkları veriler ve tasarlanma biçimleri kararlarını etkiler mi?

Bilim Genç Kafede Bilim etkinlikleri, mayıs ayında da bilim meraklılarını uzmanlarla buluşturmaya devam ediyor.

Bahar aylarının gelmesiyle birlikte doğa canlanırken birçok kişide hapşırık, burun akıntısı, gözlerde kaşıntı gibi alerjik belirtiler artmaya başlayabilir. Bu belirtiler, bağışıklık sisteminin polen gibi genellikle zararsız maddelere aşırı tepki vermesi sonucu ortaya çıkan alerjik rinit, yani saman nezlesi ile ilişkili olabilir. Peki beslenme, bahar alerjilerinin şiddetini etkileyebilir mi?

Uluslararası Biyoçeşitlilik Günü her yıl 22 Mayıs’ta yeryüzündeki canlı çeşitliliğinin önemine dikkat çekmek amacıyla kutlanıyor. Biz de bu amaçla biyoçeşitlilik temalı ödüllü bir fotoğraf yarışması düzenliyoruz.

Geçtiğimiz günlerde tamamlanan Artemis II göreviyle astronotlar, Van Allen kuşaklarının güvenle aşılabileceğini tekrar göstermiş oldu.

Başınız ağrırken sevdiğiniz bir şarkıyı açıp bir süre sonra rahatladığınızı hissettiğiniz oldu mu? Bu durum bir tesadüf olmayabilir. Müziğin sağlıkla ilişkisi üzerine son yıllarda yapılan çalışmalar, müziğin ağrı deneyimini etkileyebildiğini gösteriyor. Peki bu etki nasıl ortaya çıkıyor?

Temassız ödeme teknolojileri, son yıllarda günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası hâline geldi. Peki kredi kartlarımızdan cep telefonlarımıza taşınan bu sistemler nasıl çalışıyor? Telefonlarımız bir POS cihazına nasıl dönüşüyor? Güvenlik, hız ve kullanıcı deneyimi açısından bu teknolojiler bize neler sunuyor?

“Hayalimdeki Laboratuvar” konulu Resim Yarışmasının ön değerlendirme sonucuna göre; ilkokul kategorisinden 131, ortaokul kategorisinden ise 228 eser olmak üzere toplam 359 eser finale kaldı.

Katılım sertifikanıza aşağıda verilen bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Satranç köşesinde bu ay Nisan 2026 probleminin çözümüne ve Mayıs 2026 problemine yer veriyoruz.

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Mayıs 2026 sorusu yayında!

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Nisan 2026 sorusunu doğru çözenler belli oldu.

Mayıs ayı, baharın sonlarına yaklaşırken gökyüzü gözlemleri açısından dikkat çekici dönemlerden biridir. Akşam saatlerinde bahar takımyıldızları gökyüzünde yüksek konumda görülürken yaz takımyıldızları doğu ufkundan yükselmeye başlar.

Yapay zekâ, kısa bir zaman içinde günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Peki bu hızlı yükselişin ardında, geleceği kim yazıyor?

Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Mayıs 2026 sorusu yayınlandı.

Ayın Şifrebilim Sorusu köşesinde Nisan 2026 sorusunun cevabı yayında.

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından düzenlenen TÜBİTAK Bilim Merkezi Sergi Tasarım Yarışması için başvuru süreci başladı. Yarışma ile üniversite öğrencileri ve bilim merkezi çalışanlarının teorik bilgilerini somut ve etkileşimli sergi düzeneklerine dönüştürmeleri amaçlanıyor.

Fotoğraf çekmek birçoğumuz için gündelik ve keyifli bir uğraş. Günümüzde fotoğraf çekmek için çoğunlukla telefonlarımızı ya da dijital fotoğraf makineleriyle fotoğraf çekiyoruz. Ancak fotoğrafçılığın temelini anlamak için filmli fotoğraf makinelerine yani analog sistemlere bakmak gerekir. Bu sistemlerde görüntü elde etme süreci genellikle ışık ve merceklerin birlikte çalışmasıyla oluşur. Oysa bir fotoğrafın oluşumunda kimya da en az fizik kadar önemlidir.

Yapay zekâ tarafından oluşturulan ve seri üretilen düşük kaliteli metin, görsel, video veya ses gibi dijital içerikler “yapay zekâ kirliliği” veya İngilizce adıyla AI slop olarak adlandırılıyor. Bu tür içeriklerin yaygınlaşması kullanıcıların dijital içeriklere karşı duyarsızlaşmasına, görsel okuryazarlığın ve dijital medyaya olan güvenin zayıflamasına neden olabiliyor. Yanlış ya da yanıltıcı içerikler insanların bilgiye dayalı karar verme süreçlerini olumsuz etkileyebiliyor.

Yapay zekâ, çok kısa bir zaman diliminde günlük yaşamımızın ayrılmaz bir parçası hâline geldi. Peki bu hızlı dönüşümün sunduğu fırsatlar ve riskler neler?

Bilim Genç Kafede Bilim etkinlikleri, Mayıs ayında da gençleri ve bilim meraklılarını uzmanlarla bir araya getirmeye devam ediyor.

Heyelanlar, daha çok ani ve yıkıcı afetler olarak görülse de aslında Dünya’nın yüzeyini sürekli şekillendiren ve ekosistemlerden iklim sistemlerine kadar uzanan geniş etkilere sahip jeolojik süreçlerdir.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’na özel hazırladığımız bilgi yarışmasının sonuçları belli oldu.

Uçakların iniş takımları, gökyüzünde süzülen dev kanatların altında çoğu zaman fark edilmeyen ancak kritik görevler üstlenen sistemlerdir. Bu sistemler, iniş sırasında ortaya çıkan enerjinin kontrollü biçimde sönümlenmesini sağlayarak uçağın güvenle yere inmesini olanaklı kılar. Birer mühendislik harikası olan bu yapılara gelin yakından bakalım.

Bilime merakı olan herkesi heyecanlı bir yarışmaya davet ediyoruz! 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı bu yıl bilgi dolu bir etkinlikle kutluyoruz. TÜBİTAK’ın dijital popüler bilim yayını Bilim Genç tarafından düzenlenen ödüllü bilgi yarışmasıyla hem eğlenecek hem de kendinizi sınama fırsatı bulacaksınız.

Günlük hayatta kullandığımız telefonlardan uzay teknolojilerine kadar pek çok alanda karşımıza çıkan malzemeler, sandığımızdan çok daha “akıllı” özelliklere sahip. Peki bir malzemeyi güçlü, esnek ya da dayanıklı yapan nedir? Yeni nesil malzemeler nasıl geliştiriliyor?

Aynı düşüncelerin sürekli yankılandığı bir ortamda, gerçekten farklı bir ses duyabilir miyiz? Dijital medya kullanımında bu durum “yankı odası etkisi” kavramıyla açıklanıyor.

Metallerin su ile tepkimeye girdiklerinde bazılarının çok hızlı ve şiddetli bazılarının ise yavaş ya da hiç tepkime vermemesinin nedenini hiç düşündünüz mü? Bu etkinlikte, alkali metallerin suyla tepkimelerini karşılaştırarak periyodik tabloda atom numarasının ve atom yapısının tepkime davranışını nasıl etkilediğini gözlemleyebilirsiniz.

Telefonumuzun sessizde hatta kapalı olsa bile yalnızca yakınımızda bulunması dikkatimizi biz fark etmeden etkileyebilir. Araştırmalar, bu etkinin düşündüğümüzden daha güçlü olabileceğini gösteriyor.

Vücudunuzu yaşayan devasa bir şehir olarak hayal edin. DNA, bu şehrin nasıl kurulacağını gösteren plandır. Proteinler, bu planı ayakta tutan ve işleri yürüten görevlilerdir. Metabolomik ise bu şehrin o anki trafiğidir. Hangi yolların tıkalı olduğu, hangi araçların hareket hâlinde olduğu ve nerede ne kadar enerji harcandığı, küçük moleküller olan metabolitlerin izinden okunur. Kısacası genler biyolojik yapımıza yani o şehrin potansiyeline işaret ederken metabolomik, şehrin o anki yaşam akışını ortaya koyar.

Gıda güvenliği denince çoğu kişinin aklına ilk olarak pestisitler geliyor. Oysa gıda güvenliği yalnızca pestisit konusundan ibaret değildir. Bir gıdanın nasıl üretildiği, nasıl taşındığı, nasıl depolandığı, nasıl satıldığı ve evde nasıl hazırlandığı bu zincirin tamamını oluşturur. Başka bir deyişle asıl mesele yalnızca gıdanın içinde ne olduğu değil, o gıdanın hangi aşamalardan geçerek sofraya ulaştığıdır. Bu nedenle gıda güvenliği sadece üreticilerin değil, aynı zamanda tüketicilerin, denetim otoritelerinin ve tüm toplumun ortak sorumluluğudur.

4006-TÜBİTAK Bilim Fuarları Destekleme Programı kapsamında desteklenen projelerin il ve ilçe düzeyinde düzenlenecek festivaller aracılığıyla daha geniş kitlelerle buluşturulması amacıyla açılan 4006-C Bilim Fuarları Festivali Desteğinin 2. çağrısı başvuruya açıldı.

Bir gıda paketinin arkasını çevirdiğimizde karşımıza çıkan "E" kodları aslında ne anlama geliyor? Raf ömrünü uzatan koruyucular ve ürünlere cazip görünüm kazandıran boyalar, hücrelerimizin temel yapı taşı olan DNA ile nasıl bir etkileşime giriyor? Gelin, mutfağımızdaki bu görünmeyen dünyaya bilimsel bulgular ışığında yakından bakalım.